തുറമുഖത്തിന്റെ വളർച്ച നഗരത്തിലെ ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും വളർച്ചയായി മാറണം

വിഴിഞ്ഞത്തെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ ഇനി ഒരു തുറമുഖം എന്ന നിലയിൽ മാത്രം ചിന്തിക്കരുത്. ലോകത്തിലെ വലിയ കപ്പലുകൾ എത്തുന്ന ഒരു കേന്ദ്രം, കണ്ടെയ്നറുകൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം എന്നതിലുപരി, തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ അടുത്ത പല പതിറ്റാണ്ടുകളിലെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ പ്രധാന വാതിലായി വിഴിഞ്ഞത്തെ കാണേണ്ട സമയമാണിത്.

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ കിഴക്ക്–പടിഞ്ഞാറ് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപ്പാതയ്ക്ക് വളരെ അടുത്താണ് വിഴിഞ്ഞം. സ്വാഭാവികമായ ആഴം കാരണം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കണ്ടെയ്നർ കപ്പലുകൾക്കുപോലും ഇവിടെ എത്താൻ കഴിയും. തുറമുഖത്തിന്റെ ശേഷി അടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ പലമടങ്ങ് വർധിക്കാനാണ് പോകുന്നത്. അതോടൊപ്പം ലോജിസ്റ്റിക്സ്, കയറ്റുമതി, ഇറക്കുമതി, വെയർഹൗസിംഗ്, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഗതാഗതം, കപ്പൽ അനുബന്ധ സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങി വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ലോകം തിരുവനന്തപുരത്തിന് മുന്നിൽ തുറക്കുകയാണ്.

എന്നാൽ ഇവിടെ നമ്മൾ ചോദിക്കേണ്ട പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്.

വിഴിഞ്ഞത്തിലേക്ക് ആയിരക്കണക്കിന് കപ്പലുകളും ലക്ഷക്കണക്കിന് കണ്ടെയ്നറുകളും വന്നാൽ അതുകൊണ്ട് സാധാരണ തിരുവനന്തപുരം നിവാസിക്ക് എന്താണ് ലഭിക്കുന്നത്?

ഒരു കണ്ടെയ്നർ വിദേശത്തുനിന്ന് വിഴിഞ്ഞത്ത് എത്തി മറ്റൊരു കപ്പലിലേക്ക് മാറി വീണ്ടും വിദേശത്തേക്ക് പോയാൽ, അത് മാത്രം കൊണ്ട് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ഒരു കുടുംബത്തിനും വരുമാനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല.

അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം “Port Development” മാത്രമല്ല, “People Development through the Port” ആയിരിക്കണം.

ഇതിനായി തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷന് നേരിട്ട് തുറമുഖം നടത്തേണ്ടതില്ല. പകരം തുറമുഖത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഉണ്ടാകുന്ന അവസരങ്ങളെ നഗരത്തിലെ സാധാരണ മനുഷ്യരിലേക്കും ചെറുകിട വ്യാപാരികളിലേക്കും യുവാക്കളിലേക്കും സ്ത്രീകളിലേക്കും മത്സ്യത്തൊഴിലാളി കുടുംബങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കുന്ന ഒരു facilitator ആയി കോർപ്പറേഷൻ മാറണം.

1. വിഴിഞ്ഞം Maritime Skill Passport

ആദ്യമായി വേണ്ടത് ഒരു “Vizhinjam Maritime Skill Passport” ആണ്.

തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ യുവാക്കൾ, ഡ്രൈവർമാർ, ഇലക്ട്രീഷ്യന്മാർ, വെൽഡർമാർ, ഐ.ടി. വിദഗ്ധർ, അക്കൗണ്ടന്റുമാർ, മെക്കാനിക്കുകൾ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിലുള്ളവരുടെ കഴിവുകൾ ഒരു ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം.

തുറമുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെറിയ പരിശീലനങ്ങളും സർട്ടിഫിക്കേഷനുകളും നൽകി ഇവരെ logistics, warehousing, container handling, refrigeration, documentation, marine electrical, ship services തുടങ്ങിയ തൊഴിലുകൾക്ക് തയ്യാറാക്കണം.

നാളെ ഒരു കമ്പനി വന്നിട്ട് “ഞങ്ങൾക്ക് 100 trained technicians വേണം” എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, തിരുവനന്തപുരം പറയണം:

“ഞങ്ങളുടെ ആളുകൾ തയ്യാറാണ്.”

2. ഒരു കുടുംബം – ഒരു Port Opportunity

എന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഏറ്റവും വലിയ സാമൂഹിക പദ്ധതികളിലൊന്നായി ഇത് മാറാം.

“One Family – One Port Opportunity.”

ഒരു കുടുംബത്തിൽ ഒരാൾക്കെങ്കിലും തുറമുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ജോലി, പരിശീലനം, apprenticeship, ചെറുകിട ബിസിനസ് അല്ലെങ്കിൽ service opportunity ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം.

എല്ലാവർക്കും സർക്കാർ ജോലി നൽകുക എന്നതല്ല ഇതിന്റെ അർത്ഥം.

ഒരാൾക്ക് ഡ്രൈവർ ജോലി ലഭിക്കാം. മറ്റൊരാൾക്ക് കപ്പലുകൾക്കുള്ള ഭക്ഷണ വിതരണ ബിസിനസ് തുടങ്ങാം. ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് logistics documentation പഠിക്കാം. ഒരു electrician-ന് refrigerated container maintenance പഠിക്കാം.

അങ്ങനെ വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ വളർച്ച ഓരോ വീട്ടിലേക്കും എത്തണം.

3. PORT 1000 – ആയിരം പുതിയ സംരംഭകർ

തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ PORT 1000 എന്നൊരു പദ്ധതി ആരംഭിക്കണം.

വിഴിഞ്ഞവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറഞ്ഞത് 1,000 ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുക.

Transport, food supply, uniforms, laundry, welding, electrical work, refrigeration, packaging, manpower, cleaning, accommodation, software, translation, ship supplies തുടങ്ങി നൂറുകണക്കിന് അവസരങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ടാകും.

ഒരു വിദേശ കമ്പനി തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തുമ്പോൾ അവർക്കാവശ്യമായ local suppliers-ന്റെ verified database കോർപ്പറേഷന്റെ കൈയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കണം.

അപ്പോൾ തുറമുഖത്തിലേക്ക് വരുന്ന പണത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നമ്മുടെ നാട്ടിൽ തന്നെ സഞ്ചരിക്കും.

4. Vizhinjam Crew City

വലിയൊരു സാധ്യത കപ്പലുകളിലെ ജീവനക്കാരാണ്.

Captains, engineers, technicians, inspectors, shipping executives തുടങ്ങി അനേകം ആളുകൾ ഈ മേഖലയിലൂടെ കടന്നുപോകും.

അവർക്കായി “Trivandrum Crew Pass” കൊണ്ടുവരാം.

അംഗീകൃത taxi, restaurant, hospital, pharmacy, hotel, shopping, Ayurveda, tourism തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളെ ഒരു digital platform-ൽ ബന്ധിപ്പിക്കാം.

അഞ്ചോ ആറോ മണിക്കൂർ shore leave ലഭിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് Kovalam കാണാനും, തിരുവനന്തപുരം ഭക്ഷണം കഴിക്കാനും, shopping നടത്താനും കഴിയണം.

കപ്പൽ തുറമുഖത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ അതിലെ ആളുകളുടെ പണവും നമ്മുടെ നഗരത്തിൽ ചെലവാകണം.

5. 3 മണിക്കൂർ മുതൽ 24 മണിക്കൂർ വരെ തിരുവനന്തപുരം

Crew members-നും shipping executives-നും വേണ്ടി പ്രത്യേക city packages ഉണ്ടാക്കാം.

3 മണിക്കൂർ – Kovalam & Kerala Food

6 മണിക്കൂർ – Heritage Trivandrum

12 മണിക്കൂർ – Temple Area, Shopping, Ayurveda & Food

24 മണിക്കൂർ – Complete Trivandrum Experience

ഇതിനായി പ്രത്യേകം പരിശീലനം ലഭിച്ച taxi drivers, guides, restaurants, shops എന്നിവയുടെ network സൃഷ്ടിക്കാം.

6. Global Sailors’ Street

വിഴിഞ്ഞത്തിന് സമീപം ഒരു സാധാരണ food street അല്ല, മറിച്ച് Global Sailors’ Street എന്നൊരു പുതിയ രാത്രി അനുഭവം സൃഷ്ടിക്കാം.

കേരളം മുതൽ ശ്രീലങ്ക, അറബ് ലോകം, സിംഗപ്പൂർ, മലേഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് വരെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ ഭക്ഷണ സംസ്കാരം ഇവിടെ എത്തിക്കാം.

Container cafés, maritime lighting, Kerala seafood, music, handicrafts എന്നിവ ചേർന്നാൽ ഇത് തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ പുതിയ tourism landmark ആകാം.

7. Container City

ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞ shipping containers മാലിന്യമാകേണ്ടതില്ല.

അവയെ മനോഹരമായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തി cafés, startup offices, bus shelters, shops, tourism kiosks, mobile clinics, classrooms, public toilets എന്നിവയാക്കാം.

ഓരോ വർഷവും architecture students-നും designers-നും വേണ്ടി “Trivandrum Container Design Challenge” നടത്താം.

മാലിന്യത്തെ പോലും ഒരു പുതിയ സാമ്പത്തിക-സൗന്ദര്യ ആശയമാക്കി മാറ്റാം.

8. Technopark + Vizhinjam

ഇതാണ് തിരുവനന്തപുരം മറ്റെല്ലാ ഇന്ത്യൻ port cities-ൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാകുന്ന സ്ഥലം.

നമുക്ക് ഒരുവശത്ത് Technopark ഉണ്ട്. മറുവശത്ത് Vizhinjam ഉണ്ട്.

ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചാൽ തിരുവനന്തപുരം ഇന്ത്യയുടെ Maritime Technology Capital ആയി മാറാൻ കഴിയും.

AI ഉപയോഗിച്ച് container tracking, truck scheduling, maritime cybersecurity, cargo documentation, predictive maintenance, refrigerated cargo monitoring, drones, underwater inspection തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ startups വളർത്തണം.

9. Global Maritime Hackathon

ഓരോ വർഷവും തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര Maritime Hackathon നടത്താം.

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും startups-നും യഥാർത്ഥ port problems നൽകാം.

“Container waiting time എങ്ങനെ കുറയ്ക്കാം?”

“Refrigerated container കേടാകുന്നതിന് മുമ്പ് AI ഉപയോഗിച്ച് എങ്ങനെ കണ്ടെത്താം?”

“Truck congestion എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാം?”

ഇങ്ങനെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തിരുവനന്തപുരത്ത് തന്നെ പരിഹാരം കണ്ടെത്താം.

വിഴിഞ്ഞം കപ്പലുകളുടെ കേന്ദ്രം മാത്രമല്ല, maritime ideas-ന്റെ കേന്ദ്രവും ആകണം.

10. സാധാരണ വ്യാപാരിക്കും Export ചെയ്യാം

തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ഒരു ചെറിയ spice manufacturer-നും Ayurveda producer-നും handicraft maker-നും ചോദിക്കാൻ കഴിയണം:

“എന്റെ ഉൽപ്പന്നം വിഴിഞ്ഞം വഴി ലോകത്തേക്ക് എങ്ങനെ അയയ്ക്കാം?”

അതിന് മറുപടി നൽകുന്ന Vizhinjam Export Help Desk കോർപ്പറേഷൻ മുൻകൈയെടുത്ത് സൃഷ്ടിക്കാം.

Export registration മുതൽ packaging, certification, freight forwarder, customs support, international buyer identification വരെ ആവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് സംരംഭകരെ ബന്ധിപ്പിക്കാം.

11. MADE IN TRV

തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സ്വന്തം international product identity സൃഷ്ടിക്കണം.

MADE IN TRV

Spices, Ayurveda, coconut products, handicrafts, food products, garments, medical technology തുടങ്ങിയ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന മികച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ഒരു common branding platform നൽകാം.

വിഴിഞ്ഞത്തിലൂടെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന ഒരു box-ൽ അഭിമാനത്തോടെ എഴുതണം:

MADE IN TRIVANDRUM

12. Shared Container

ഒരു ചെറിയ സംരംഭകന് ഒരു മുഴുവൻ container നിറയ്ക്കാൻ സാധിക്കില്ല.

അതുകൊണ്ട് പല ചെറിയ exporters-ന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ logistics operators മുഖേന ഒരുമിച്ച് consolidate ചെയ്ത് അയയ്ക്കാനുള്ള സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കാം.

അഞ്ച് pallets spices, നാല് pallets Ayurveda products, ഏതാനും pallets handicrafts…

എല്ലാം ചേർന്ന് ഒരു container.

Export രംഗത്തെ ഒരു “car pooling” മാതൃക.

ഇത് ആയിരക്കണക്കിന് ചെറുകിട സംരംഭകർക്ക് ലോകവിപണി തുറന്നുകൊടുക്കാം.

13. Port Procurement Exchange

ഒരു വലിയ കപ്പലിനും logistics company-ക്കും ദിവസേന നൂറുകണക്കിന് സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും ആവശ്യമാണ്.

Food, water, uniforms, safety equipment, cleaning materials, electrical supplies, transportation, repairs…

ഇവയ്ക്കായി Vizhinjam Local Procurement Exchange സൃഷ്ടിക്കാം.

Port ecosystem-ലെ കമ്പനികളുടെ ആവശ്യങ്ങളും തിരുവനന്തപുരം businesses-ന്റെ ശേഷിയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന digital marketplace.

14. Women in Maritime – 5000

വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ വളർച്ച പുരുഷന്മാരുടെ തൊഴിൽ അവസരമായി മാത്രം മാറരുത്.

അടുത്ത അഞ്ചുവർഷത്തിനുള്ളിൽ 5,000 സ്ത്രീകളെ maritime economy-ക്കായി പരിശീലിപ്പിക്കുക എന്ന പ്രത്യേക പദ്ധതി വേണം.

Logistics administration, documentation, accounting, AI monitoring, HR, procurement, export operations, crew services തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

15. മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയിൽ നിന്ന് Maritime Entrepreneur-ലേക്ക്

വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള തീരദേശ സമൂഹങ്ങൾ ഈ മാറ്റത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പങ്കാളികളാകണം.

അവർക്ക് തൊഴിൽ മാത്രം പോരാ; ownership opportunities ഉണ്ടാകണം.

Boat maintenance, marine tourism, seafood cold chain, marine rescue, diving services, coastal monitoring, crew services തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പരിശീലനവും entrepreneurship support-ഉം നൽകാം.

തുറമുഖം തൊഴിലാളികളെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കരുത്; പുതിയ ഉടമകളെയും സംരംഭകരെയും സൃഷ്ടിക്കണം.

16. 24×7 Maritime Service Zone

കപ്പലുകൾക്ക് office time ഇല്ല.

അതുകൊണ്ട് തിരഞ്ഞെടുത്ത മേഖലകളിൽ നിയമാനുസൃതമായി 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന restaurants, pharmacies, clinics, tyre shops, repair centres, logistics offices, laundry, transport services തുടങ്ങിയവ വികസിപ്പിക്കാം.

അതിലൂടെ പുതിയൊരു night economy തിരുവനന്തപുരത്ത് വളരും.

17. Smart Truck & Driver Village

തുറമുഖം വളരുമ്പോൾ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്ന് truck traffic ആയിരിക്കും.

നമ്മുടെ residential roads truck parking സ്ഥലങ്ങളാകാൻ അനുവദിക്കരുത്.

നഗരത്തിന് പുറത്തോ അനുയോജ്യമായ logistics corridors-ലോ Smart Truck Holding Centres വേണം.

Parking, toilets, bathrooms, sleeping facilities, food, repair, EV charging തുടങ്ങിയവ അവിടെ ലഭിക്കണം.

Digital appointment കിട്ടുമ്പോൾ മാത്രമേ truck port-ലേക്ക് പുറപ്പെടേണ്ടതുള്ളൂ.

ഇന്ന് തന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ നാളത്തെ വളർച്ച ഇന്നത്തെ നഗരത്തിന് വലിയ traffic പ്രശ്നമാകും.

18. India’s Greenest Port City

Vizhinjam ഇന്ത്യയിലെ വലിയ തുറമുഖമാകുമ്പോൾ തിരുവനന്തപുരം India’s Greenest Port City ആകണം.

Electric trucks, solar warehouses, shore power, tree buffers, air-quality monitoring, noise monitoring, water-quality sensors എന്നിവയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ തന്നെ തുടക്കം കുറിക്കണം.

വികസനവും പരിസ്ഥിതിയും തമ്മിൽ പോരാടേണ്ടതില്ല.

ശരിയായ technology ഉപയോഗിച്ചാൽ രണ്ടും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാം.

19. Port Impact Dashboard

വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ വളർച്ച ജനങ്ങൾക്കും കാണാൻ കഴിയണം.

ഒരു public dashboard-ൽ:

ഇന്ന് വന്ന കപ്പലുകൾ

കൈകാര്യം ചെയ്ത containers

സൃഷ്ടിച്ച local jobs

പരിശീലനം നേടിയ യുവാക്കൾ

local businesses-ന് ലഭിച്ച orders

investment

truck movement

air quality

എന്നിവ കാണിക്കാം.

അപ്പോൾ port development ഒരു abstract statistic അല്ലാതാകും.

20. Vizhinjam Dividend

അവസാനം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആശയം.

തുറമുഖത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കോർപ്പറേഷന്റെ സ്വന്തം commercial projects, parking, advertising, PPP projects, land utilisation തുടങ്ങിയവ വഴി ലഭിക്കുന്ന അധിക വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നിയമപരമായ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ “Vizhinjam City Development Fund” പോലൊരു സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റാൻ കഴിയുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം.

അതുപയോഗിച്ച് coastal schools, skill development, health, roads, parks, public transport തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കാം.

ഒരു ദിവസം ഒരു കുട്ടിക്ക് പുതിയ school facility ലഭിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് പറയാൻ കഴിയണം:

“ഇത് നമ്മുടെ വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ നിന്ന് നമ്മുടെ നഗരത്തിന് ലഭിച്ച നേട്ടമാണ്.”

⸻

ഒരു Port City Mission വേണം

ഈ ഇരുപത് ആശയങ്ങളും നടപ്പിലാക്കാൻ മറ്റൊരു വലിയ bureaucracy വേണ്ട.

ചെറിയതും കാര്യക്ഷമവുമായ ഒരു “Trivandrum Port City Mission” മതി.

തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ, VISL, തുറമുഖ നടത്തിപ്പുകാർ, Technopark, universities, Customs, Tourism, business community, coastal communities എന്നിവയെ ഒരേ മേശയിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ഒരു coordinating platform.

അതിന്റെ ലക്ഷ്യം അഞ്ച് വാക്കുകളിൽ പറയാം:

Jobs → Skills → Business → Investment → Better City

വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തിന്റെ വിജയത്തെ എത്ര കപ്പലുകൾ വന്നു, എത്ര containers ഇറങ്ങി എന്ന കണക്കിൽ മാത്രം അളക്കരുത്.

എത്ര തിരുവനന്തപുരം യുവാക്കൾക്ക് ജോലി കിട്ടി?

എത്ര പുതിയ സംരംഭകർ ഉണ്ടായി?

എത്ര സ്ത്രീകൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു?

എത്ര ചെറിയ കമ്പനികൾ exporters ആയി?

എത്ര പണം നഗരത്തിന്റെ local economy-യിൽ എത്തി?

തീരദേശ കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതം എത്ര മെച്ചപ്പെട്ടു?

ഇവയായിരിക്കണം നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ.

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ കപ്പലുകൾ വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് വരുമ്പോൾ, നമ്മൾ അവയെ നോക്കി നിൽക്കുന്ന ഒരു നഗരം മാത്രമായി മാറരുത്.

ആ കപ്പലുകളോടൊപ്പം വരുന്ന അവസരങ്ങളെ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന നഗരമായി തിരുവനന്തപുരം മാറണം.

കപ്പലുകൾ വിഴിഞ്ഞം കൈകാര്യം ചെയ്യട്ടെ.

കപ്പലുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തിരുവനന്തപുരം സ്വന്തമാക്കട്ടെ.

അതായിരിക്കണം നമ്മുടെ അടുത്ത ലക്ഷ്യം.

“കടൽ വഴി ലോകത്തിലേക്ക്; വിഴിഞ്ഞം വഴി സമൃദ്ധമായ തിരുവനന്തപുരത്തിലേക്ക്.”