ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ മരണം; ഉത്തരം പറയേണ്ടത് സംവിധാനമാണ്. കാസർഗോഡ് സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ ഒൻപത് വയസ്സുകാരൻ മരണപ്പെട്ട സംഭവം കേരളത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ചികിത്സയ്ക്കായി ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ച ഒരു കുഞ്ഞ് ജീവനില്ലാതെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടി വന്നത് ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മാത്രം ദുഃഖമല്ല; പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തോടുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സംഭവമാണ്. അനസ്തേഷ്യ നൽകിയതിന് പിന്നാലെയാണ് കുട്ടി മരണപ്പെട്ടതെന്നാണ് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ. തുടർന്ന് ഇൻക്വസ്റ്റും പോസ്റ്റ്മോർട്ടവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമനടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു ഔപചാരിക അന്വേഷണം മാത്രം കൊണ്ട് ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം അവസാനിക്കുന്നില്ല. ജനങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് സത്യമാണ്. ആ സത്യം മറച്ചുവെക്കാതെ പുറത്തുകൊണ്ടുവരേണ്ടത് ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ കടമയാണ്.

ആശുപത്രി എന്നത് ഒരു കെട്ടിടമല്ല; ജീവൻ രക്ഷിക്കുമെന്ന വിശ്വാസമാണ്. ആ വിശ്വാസമാണ് ഓരോ രോഗിയെയും ആശുപത്രിയുടെ വാതിൽക്കൽ എത്തിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ സാധാരണക്കാരന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആശ്രയമാണ്. സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളുടെ വൻ ചികിത്സാച്ചെലവ് താങ്ങാൻ കഴിയാത്ത ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ മാത്രമാണ് പ്രതീക്ഷ. ആ പ്രതീക്ഷ തകരുമ്പോൾ നഷ്ടമാകുന്നത് ഒരു ജീവൻ മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ ആത്മവിശ്വാസം കൂടിയാണ്.

ഒരു ഒൻപത് വയസ്സുകാരന്റെ മരണം വെറും കണക്കായി മാറാൻ പാടില്ല. ഓരോ കുട്ടിയുടെയും ജീവൻ ഈ സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്താണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ അതീവ ഗൗരവത്തോടെ കാണപ്പെടണം. സംഭവത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് ഉണ്ടായതെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായും സുതാര്യമായും അന്വേഷിക്കണം.ചികിത്സയുടെ ഓരോ ഘട്ടവും പരിശോധിക്കണം. അനസ്തേഷ്യ നൽകുന്നതിന് മുമ്പ് സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ, ചികിത്സയ്ക്കിടയിലെ നിരീക്ഷണം, അടിയന്തര സാഹചര്യം നേരിടാൻ സ്വീകരിച്ച ഇടപെടലുകൾ എന്നിവയെല്ലാം അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാകണം.

ആരോഗ്യരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡോക്ടർമാരുടെയും നഴ്സുമാരുടെയും സേവനം വിലമതിക്കാനാവാത്തതാണ്. ഓരോ ദിവസവും അനേകം ജീവനുകൾ അവർ രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ഗുരുതര സംഭവം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിനെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ആ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകേണ്ടത് ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനമാണ്. സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി മൗനം പാലിക്കുന്നത് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുകയല്ല; മറിച്ച് സംശയങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുകയാണ് ചെയ്യുക.
കേരളത്തിന്റെ ആരോഗ്യരംഗം രാജ്യത്തിന് മാതൃകയാണെന്ന് നാം അഭിമാനത്തോടെ പറയാറുണ്ട്. ആ അഭിമാനം നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ സംവിധാനങ്ങൾ നിരന്തരം വിലയിരുത്തപ്പെടണം. പിഴവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തണം. ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കണം. ആരോഗ്യരംഗത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏക മാർഗം സുതാര്യതയാണ്.

സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ ഇന്നും നിരവധി വെല്ലുവിളികൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഡോക്ടർമാരുടെ കുറവ്, വിദഗ്ധരുടെ അഭാവം, അമിത തിരക്ക്, ജീവനക്കാരുടെ ക്ഷാമം, ഉപകരണങ്ങളുടെ അപര്യാപ്തത, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിലെ പോരായ്മകൾ എന്നിവ പലപ്പോഴും വാർത്തകളാകാറുണ്ട്. ആരോഗ്യരംഗത്തെ വികസനം പുതിയ കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം സാധ്യമല്ല. ചികിത്സയുടെ ഗുണനിലവാരം ഉയരുമ്പോഴാണ് യഥാർഥ വികസനം സംഭവിക്കുന്നത്.

അനസ്തേഷ്യ എന്നത് അതീവ ശ്രദ്ധ ആവശ്യമായ ചികിത്സാ നടപടിയാണ്. രോഗിയുടെ ആരോഗ്യനില, പ്രായം, മെഡിക്കൽ ചരിത്രം, ചികിത്സാനന്തര നിരീക്ഷണം എന്നിവയെല്ലാം കൃത്യമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മത അനിവാര്യമാണ്. അതിനാൽ ഈ സംഭവത്തിൽ എല്ലാ മെഡിക്കൽ മാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിക്കപ്പെട്ടിരുന്നോയെന്ന് അന്വേഷണം വ്യക്തമാക്കണം. അത് ആ കുടുംബത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല, നാളെയുടെ രോഗികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കുവേണ്ടിയുമാണ്.
ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ അന്വേഷണം കാലതാമസമില്ലാതെ പൂർത്തിയാക്കണം. റിപ്പോർട്ടുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണം. വീഴ്ച കണ്ടെത്തിയാൽ അത് ആരുടേതായാലും നിയമപരമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണം. അതോടൊപ്പം സംഭവത്തിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് ചികിത്സാ സംവിധാനങ്ങളിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങളും നടപ്പാക്കണം. ശിക്ഷ മാത്രം പരിഹാരമല്ല; ആവർത്തനം തടയുന്ന പരിഷ്കാരങ്ങളാണ് യഥാർഥ പരിഹാരം.

ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ മരണം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളുടെ വിഷയമാകരുത്. അത് മനുഷ്യജീവന്റെ വിലയെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. ഭരണകൂടവും ആരോഗ്യവകുപ്പും പ്രതിപക്ഷവും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരും പൊതുസമൂഹവും ഒരുമിച്ച് ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം. നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവൻ തിരികെ ലഭിക്കില്ല. എന്നാൽ മറ്റൊരു കുടുംബം ഇതേ വേദന അനുഭവിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയണം.
ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടാൻ ആശുപത്രികൾ ചികിത്സ നൽകുന്നത് മാത്രം പോരാ; വിശ്വാസ്യതയും സുതാര്യതയും കൂടി നൽകണം. രോഗിയുടെ ബന്ധുക്കളുമായി വ്യക്തമായ ആശയവിനിമയം നടത്തണം. ഗുരുതര സംഭവങ്ങളിൽ വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവെക്കാതെ തുറന്ന സമീപനം സ്വീകരിക്കണം. ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ആരോഗ്യസംവിധാനത്തിന്റെ മുഖമുദ്ര അതാണ്.കാസർഗോഡ് സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ നടന്ന ഈ സംഭവം മറന്നുപോകാൻ പാടില്ല. ഒരു വാർത്തയുടെ ആയുസ്സിൽ ഒതുങ്ങാൻ പാടില്ല. ഈ സംഭവം ആരോഗ്യസംവിധാനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്ന ഒരു വഴിത്തിരിവാകണം. ഓരോ സർക്കാർ ആശുപത്രിയിലും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വീണ്ടും വിലയിരുത്തണം. ചികിത്സാ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ കർശനമായി പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം. ജീവനക്കാർക്ക് തുടർച്ചയായ പരിശീലനം നൽകണം. രോഗികളുടെ സുരക്ഷയെ ഒന്നാം പരിഗണനയാക്കണം.

ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ മഹത്വം അളക്കപ്പെടുന്നത് അതിലെ ഏറ്റവും നിസ്സഹായരായവരുടെ ജീവന് നൽകുന്ന വിലയിലൂടെയാണ്. ആ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് കുട്ടികളാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കാസർഗോഡ് സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ നഷ്ടമായ ആ കുഞ്ഞിന്റെ ജീവൻ നമ്മളോട് ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു ഈ ദുരന്തത്തിൽ നിന്ന് നാം എന്താണ് പഠിച്ചത് ആ ചോദ്യത്തിനുള്ള മറുപടി അനുശോചന സന്ദേശങ്ങളിലല്ല;ആരോഗ്യസംവിധാനത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളിലാണ്. സത്യം പുറത്തുവരണം. ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കണം. വീഴ്ച കണ്ടെത്തിയാൽ നിയമം അതിന്റെ വഴിക്ക് നീങ്ങണം. അതോടൊപ്പം, ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട വേദന മറ്റൊരു കുടുംബത്തിനും അനുഭവിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഇനി ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടണം. അതാണ് നഷ്ടപ്പെട്ട ആ കുഞ്ഞിനോട് ഈ സമൂഹം കാണിക്കേണ്ട ഏറ്റവും വലിയ നീതിയും ആദരവും.