ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ജനാധിപത്യത്തിലാണ്. ആ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ലളിതവും ശക്തവുമായ പ്രതീകം വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശമാണ്. ഒരു സാധാരണ പൗരന്‍, സ്വന്തം അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള ഒരു നിമിഷം അത് അവന്‍റെ/അവളുടെ അഭിമാനവുമാണ്, അവകാശവുമാണ്. എന്നാല്‍ ചിലപ്പോള്‍, ആ നിമിഷം തന്നെ ചിലരുടെ ധിക്കാരവും അനാസ്ഥയും കൊണ്ട് അപമാനത്തിലേക്ക് തള്ളപ്പെടുമ്പോള്‍, ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ അനുഭവമല്ല, ഒരു സംവിധാനത്തിന്റെ നിലപാടാണ്.

തൃശൂര്‍ മണ്ഡലത്തില്‍ നടന്ന സംഭവം അതിന് ഒരു തെളിവാണ്. വിരലില്‍ കെട്ടുണ്ടെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് അക്ഷയ എന്നൊരു യുവതിയെ മണിക്കൂറുകളോളം വോട്ട് ചെയ്യാന്‍ അനുവദിക്കാതെ തടഞ്ഞുവെച്ചത് ഒരു സാധാരണ തെറ്റല്ല. അത് മനുഷ്യാവകാശത്തെയും ജനാധിപത്യബോധത്തെയും ഒരുപോലെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന സംഭവമാണ്. അഞ്ചു മണിക്കൂര്‍... ഒരു സ്ത്രീയും അവളുടെ കുഞ്ഞും കാത്തുനിന്ന സമയം. ആ സമയം വെറും മണിക്കൂറുകളല്ല, അത് ഒരു പൗരന്റെ സഹനത്തിന്റെ അളവാണ്.
വോട്ടിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് വരുന്ന ഓരോരുത്തരും ഒരു സംവിധാനത്തെ വിശ്വസിച്ചാണ് എത്തുന്നത്. “എന്റെ വോട്ട് വിലപ്പെട്ടതാണ്” എന്ന വിശ്വാസം അവരെ അവിടെ എത്തിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ അവിടെ തന്നെ അവരെ സംശയത്തിന്റെ പേരില്‍ നിർത്തുകയും, അവരുടെ അവകാശം നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യുമ്പോള്‍, അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ മനസ്സില്‍ മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ മനസ്സിലും ഒരു മുറിവ് ഉണ്ടാക്കുന്നു.

അക്ഷയയുടെ വിരലിലെ കെട്ട് ഒരു സംശയമായി കണ്ടവര്‍, അവളുടെ മനസ്സിലെ വേദന കാണാന്‍ തയ്യാറായില്ല. നിയമങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകണം, സംശയങ്ങള്‍ പരിശോധിക്കണം അത് ശരിയാണ്. പക്ഷേ, നിയമങ്ങള്‍ മനുഷ്യരെ സംരക്ഷിക്കാനാണ്, അവരെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാനല്ല. ഒരു സംശയം തീര്‍ക്കാനുള്ള വഴികള്‍ ഉണ്ടായിരിക്കെ, ഒരാളെ മണിക്കൂറുകളോളം കാത്തിരിപ്പില്‍ നിര്‍ത്തുന്നത് ഒരു പരിഹാരമല്ല, അത് ഒരു പരാജയമാണ്.
ഇവിടെ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നടപടി മാത്രമല്ല, ഒരു സമീപനമാണ്. അധികാരം ലഭിക്കുമ്പോള്‍, അത് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. എന്നാല്‍ ചിലപ്പോള്‍, ആ അധികാരം ഒരു അഹങ്കാരമായി മാറുമ്പോള്‍, അതിന്റെ വില സാധാരണ ജനങ്ങളാണ് കൊടുക്കുന്നത്. അക്ഷയയുടെ സംഭവത്തില്‍ നമ്മള്‍ കണ്ടത് അതുതന്നെയാണ്.

ഒരു അമ്മയും കുഞ്ഞും ഒരുമിച്ച് കാത്തുനില്‍ക്കുന്ന ചിത്രം മനസ്സില്‍ വരുത്തി നോക്കൂ. കുഞ്ഞിന്റെ അസ്വസ്ഥതയും, അമ്മയുടെ നിരാശയും, ചുറ്റുമുള്ള അനാസ്ഥയും അത് ഒരു കഥയല്ല, ഒരു യാഥാര്‍ഥ്യമാണ്. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആഘോഷമാകേണ്ട ഒരു ദിവസം, അവര്‍ക്കു അത് ഒരു പരീക്ഷയായി മാറി. ഒടുവില്‍ വോട്ട് ചെയ്യാന്‍ അനുവദിച്ചെങ്കിലും, ആ അഞ്ചു മണിക്കൂര്‍ ആരാണ് തിരിച്ചു നല്‍കുന്നത്? ജനാധിപത്യം എന്നത് വെറും വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തല്‍ മാത്രമല്ല. അത് ഒരു അനുഭവമാണ്  സമത്വത്തിന്റെ, ബഹുമാനത്തിന്റെ, വിശ്വാസത്തിന്റെ. ആ അനുഭവം തകര്‍ക്കപ്പെടുമ്പോള്‍, അത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ നഷ്ടമല്ല, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നഷ്ടമാണ്. അക്ഷയയ്ക്ക് സംഭവിച്ചത് നാളെ മറ്റൊരാള്‍ക്ക് സംഭവിക്കില്ലെന്ന് ആർക്ക് പറയാം?

ഇത്തരം സംഭവങ്ങള്‍ നമ്മെ ഒരു കാര്യമാണ് ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നത്  സംവിധാനങ്ങള്‍ ശക്തമാകേണ്ടത് നിയമങ്ങളാല്‍ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യത്താലാണ്. നിയമങ്ങള്‍ കൃത്യമായി പാലിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്, പക്ഷേ അതിനൊപ്പം മനുഷ്യികതയും ചേര്‍ന്നിരിക്കണം. ഒരു ചെറിയ സഹാനുഭൂതി, ഒരു ചെറിയ പരിഗണന ചിലപ്പോള്‍ അതുകൊണ്ട് തന്നെ വലിയ പ്രശ്നങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കാം.
ഈ സംഭവത്തില്‍ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടവര്‍ തെറ്റ് തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. തെറ്റുകള്‍ സംഭവിക്കാം, പക്ഷേ അവ തിരുത്താനുള്ള മനസ്സ് അതിനേക്കാള്‍ പ്രധാനമാണ്. ഒരു മാപ്പ് പറയുന്നതും, ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഭവങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിക്കാതിരിക്കാന്‍ നടപടികള്‍ എടുക്കുന്നതും, ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം തിരികെ നേടാനുള്ള ആദ്യപടിയാണ്.

അക്ഷയയുടെ അഞ്ചു മണിക്കൂര്‍ കാത്തിരിപ്പ്, നമ്മെ ഒരു വലിയ പാഠം പഠിപ്പിക്കണം. ജനാധിപത്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകളാലല്ല, മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകളാലാണ്. ഓരോ വോട്ടറും ബഹുമാനിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്. അവരുടെ അവകാശം ഒരു സംശയത്തിന്റെ പേരില്‍ വൈകിക്കരുത്.

അക്ഷയ വോട്ട് ചെയ്തു. പക്ഷേ ആ വോട്ട് ഒരു സാധാരണ വോട്ട് ആയിരുന്നില്ല. അത് സഹനത്തിന്റെ, പ്രതിഷേധത്തിന്റെ, അവകാശബോധത്തിന്റെ ഒരു രേഖയായിരുന്നു. അവള്‍ കാത്തിരുന്നത് വെറും തന്റെ വോട്ടിനായല്ല, നമ്മളൊക്കെയും വേണ്ടി ആയിരുന്നു.
അതിനാല്‍, ഈ സംഭവം ഒരു വാര്‍ത്തയായി മാത്രം കാണാതെ, ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി കാണണം. ജനാധിപത്യം നമ്മള്‍ ആഘോഷിക്കുമ്പോള്‍, അതിന്റെ മൂല്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും നമ്മള്‍ അത്ര തന്നെ ജാഗ്രത പുലര്‍ത്തണം. ഇല്ലെങ്കില്‍, ഒരു വിരലിലെ കെട്ട് പോലും ഒരാളുടെ അവകാശത്തെ കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി നമ്മള്‍ മാറും.