ജന്തർ മന്തറിൽ ഉയരേണ്ടത് നീതിയുടെ ശബ്ദം.ജനാധിപത്യത്തിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും ഇടമുണ്ടാകണം
രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് വിദ്യാർഥികൾക്കും പ്രതിഷേധക്കാർക്കും നേരെ നടക്കുന്ന പൊലീസ് നടപടികൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയർത്തുന്നത്. നീതിക്കുവേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തുന്നവരെ തടഞ്ഞും കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തും അവരുടെ പ്രതിഷേധങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കാനാകുമെന്ന ധാരണ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആത്മാവിന് നിരക്കുന്നതല്ല. അധികാരത്തോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനുള്ള അവകാശം പൗരന്മാർക്ക് അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു രാജ്യത്ത്, ആ ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ ഭരണകൂടം തയ്യാറാകുകയാണ് വേണ്ടത്. അല്ലാതെ, ശബ്ദമുയർത്തിയവരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കാനുള്ള വഴികൾ തേടുകയല്ല.

ഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ പ്രതിഷേധിക്കാൻ എത്തിയവരെയും പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വിവിധ ഇടങ്ങളിൽ തടഞ്ഞുവെച്ചവരെയും സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യബോധത്തെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നതാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളും ഉയർത്തിയാണ് വിദ്യാർഥി സംഘടനകളും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരുമുൾപ്പെടെയുള്ളവർ പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്. വോട്ടർപട്ടികയുടെ പരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളിൽ വ്യക്തത വേണമെന്നും ഉത്തരവാദപ്പെട്ടവർ മറുപടി നൽകണമെന്നുമാണ് പ്രതിഷേധക്കാരുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിലൊന്ന്. ആരോപണങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ അവ പരിശോധിക്കുകയും വസ്തുതകൾ ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം. ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നവരെ തടയുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ചോദ്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാകില്ല.

പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പേരിൽ നിയമലംഘനമുണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നിയമാനുസൃതമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള അധികാരം പൊലീസിനുണ്ട്. പൊതുസമാധാനം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതും ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കേണ്ടതും പൊലീസിന്റെ കടമയാണ്. എന്നാൽ, നിയമം നടപ്പാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ പേരിൽ പൗരാവകാശങ്ങളെ അവഗണിക്കാനാവില്ല. നിയമപാലനവും ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും പരസ്പരം വിരുദ്ധമായ കാര്യങ്ങളല്ല. രണ്ടും ഒരുപോലെ ഉറപ്പാക്കുമ്പോഴാണ് നിയമവാഴ്ചയുടെ അന്തസ്സ് ഉയരുന്നത്. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരോട് പോലും അനാവശ്യമായ ബലപ്രയോഗം നടത്തേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ ആവശ്യകതയും ന്യായവും പരിശോധിക്കപ്പെടണം.

വിദ്യാർഥികൾ എന്നത് നാളത്തെ പൗരന്മാർ മാത്രമല്ല, ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗം കൂടിയാണ്. സമൂഹത്തിൽ നടക്കുന്ന അനീതികളോടും ഭരണപരമായ വീഴ്ചകളോടും പ്രതികരിക്കാൻ അവർക്ക് അവകാശമുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസം എന്നത് പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽനിന്ന് അറിവ് സമ്പാദിക്കുന്നതിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്നില്ല. സമൂഹത്തെ മനസ്സിലാക്കാനും തെറ്റുകൾ തിരിച്ചറിയാനും ശരിയായ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും പഠിക്കുന്നതും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിദ്യാർഥികൾ പൊതുവിഷയങ്ങളിൽ ഇടപെടുമ്പോൾ അതിനെ കേവലം അച്ചടക്കത്തിന്റെ പ്രശ്നമായി ചുരുക്കിക്കാണുന്നത് ശരിയല്ല.ഒരു വിദ്യാർഥി എന്തിനാണ് തെരുവിലിറങ്ങുന്നത് എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, എന്താണ് അയാളെ തെരുവിലിറങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത് എന്നുകൂടി അന്വേഷിക്കണം. അവന്റെ ആശങ്ക എന്താണ്? അവൻ ഉന്നയിക്കുന്ന വിഷയത്തിൽ വസ്തുതാപരമായ എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടോ? അവന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം ആർക്കാണ്? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങളാണ് ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ പ്രസക്തമാകേണ്ടത്. പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാതെ അവരുടെ സാന്നിധ്യം മാത്രം പ്രശ്നമായി കാണുന്നത് പരിഹാരത്തിലേക്കുള്ള വഴിയല്ല.

ജന്തർ മന്തർ വെറുമൊരു സ്ഥലത്തിന്റെ പേരല്ല. അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾക്കരികിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ വിഷയങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാൻ ജനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പൊതുവേദികളിലൊന്നാണത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങളും പരാതികളും അവിടെ ഉയർത്താറുണ്ട്. കർഷകരും തൊഴിലാളികളും വിദ്യാർഥികളും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും വിവിധ സംഘടനകളുടെ പ്രതിനിധികളുമെല്ലാം പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ തങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഇടമാണത്. ജനാധിപത്യത്തിൽ ഇത്തരം വേദികൾക്കുള്ള പ്രസക്തി ചെറുതല്ല.എന്നാൽ, ഒരു പ്രതിഷേധവേദിയിലേക്ക് എത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവരെ വഴിയിൽ തടയുകയും അവരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങളുടെ പ്രായോഗികമായ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ചർച്ചകൾ ഉയരുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. പ്രതിഷേധത്തിന് അനുമതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവ സുതാര്യമായിരിക്കണം. നിയന്ത്രണങ്ങൾ ആവശ്യമായിവരുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ വിശദീകരിക്കപ്പെടണം. സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ക്രമീകരണങ്ങൾ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്ന രീതിയിലാകരുത്.

പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതും നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയിലുള്ള കാര്യങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ആ അധികാരം പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും നിയമത്തിന്റെ തുല്യമായ പ്രയോഗവും പരിഗണിക്കപ്പെടണം. പൊതുസമാധാനത്തിന്റെ പേരിൽ എല്ലാ പ്രതിഷേധങ്ങളെയും സംശയത്തോടെ കാണുന്ന സമീപനം വളർന്നാൽ, സാധാരണ പൗരന് തന്റെ ആശങ്കകൾ അധികാരികളുടെ മുന്നിലെത്തിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ചുരുങ്ങും. ജനാധിപത്യം അങ്ങനെ ചുരുങ്ങേണ്ട ഒന്നല്ല.നീതിക്കുവേണ്ടി ഉയരുന്ന എല്ലാ ആവശ്യങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കേണ്ടതില്ല. പ്രതിഷേധക്കാർ ഉന്നയിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങൾ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കണം. തെറ്റായ ആരോപണങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവ തെളിവുകളോടെ തിരുത്തണം. ശരിയായ ആശങ്കകളുണ്ടെങ്കിൽ അവയ്ക്ക് പരിഹാരം കാണണം. ഇതാണ് ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള ഭരണത്തിന്റെ രീതി. എന്നാൽ, ആരോപണങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആരോപണമുന്നയിക്കുന്നവരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കാനാണ് ശ്രമമെങ്കിൽ സംശയങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാകാനിടയുണ്ട്. ഒരു ആരോപണം ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് അതിന്റെ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്; അത് ഉന്നയിച്ചയാളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല.

ഇവിടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങളും പ്രധാനമാണ്. ജനാധിപത്യത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നത് നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രക്രിയ മാത്രമല്ല. ഓരോ പൗരന്റെയും സമ്മതവും പങ്കാളിത്തവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന സംവിധാനമാണത്. വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടേണ്ടവർ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, അർഹതയില്ലാത്ത പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കൃത്യമായിരുന്നോ, അർഹരായ വോട്ടർമാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിക്കണം.വോട്ടർപട്ടികയുടെ പരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രതിഷേധക്കാർ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അവ ഗൗരവത്തോടെ പരിശോധിക്കപ്പെടണം. അതേസമയം, ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം അന്തിമതെളിവായി കണക്കാക്കാനും കഴിയില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ വിശദീകരണങ്ങളും ലഭ്യമായ രേഖകളും നിയമപരമായ പരിശോധനകളും പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം നിഗമനങ്ങളിലെത്തേണ്ടത്. ജനങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾ അകറ്റാൻ ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ മടിക്കേണ്ടതില്ല. സ്വതന്ത്രവും വിശ്വാസ്യതയുള്ളതുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനം രാജ്യത്തിന്റെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറയാണ്. ആ അടിത്തറയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നതിനു പകരം അവയ്ക്ക് മറുപടി നൽകുകയാണ് വേണ്ടത്.

ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ വിമർശനത്തിന് അതീതമല്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനായാലും സർക്കാരിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും സംവിധാനമായാലും അവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരാം. ആ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകുന്നത് സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അന്തസ്സ് കുറയ്ക്കുന്നില്ല. മറിച്ച്, അവയുടെ വിശ്വാസ്യത വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് വിശ്വാസ്യത നേടാനാവില്ല. പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും സുതാര്യതയിലൂടെയും ഉത്തരവാദിത്വത്തിലൂടെയുമാണ് ആ വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കേണ്ടത്.
ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന പൗരന്മാർക്ക് അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും സമാധാനപരമായി ഒത്തുചേരാനുള്ള അവകാശവും ഉറപ്പുനൽകുന്നുണ്ട്. ഈ അവകാശങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തിനോ ജനാധിപത്യത്തിനോ എതിരായവയല്ല. മറിച്ച്, വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുള്ള മനുഷ്യർക്ക് ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാനും തങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾ അവതരിപ്പിക്കാനും അവസരം നൽകുന്ന സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് അവ. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടാകാം. സർക്കാരിന്റെ നയങ്ങളോട് ഒരാൾക്ക് യോജിക്കാം; മറ്റൊരാൾക്ക് വിയോജിക്കാം. ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിനോട് എതിർപ്പുള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ നിലപാട് അവതരിപ്പിക്കുന്നയാളുടെ അവകാശങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.

രാജ്യത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നതിന്റെ അർഥം ഭരണകൂടത്തിന്റെ എല്ലാ തീരുമാനങ്ങളോടും യോജിക്കുക എന്നല്ല. രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കരുതലാണ് ചിലപ്പോൾ ചോദ്യങ്ങളായി പുറത്തുവരുന്നത്. ഭരണസംവിധാനത്തിലെ വീഴ്ചകൾ തിരുത്തപ്പെടണം എന്ന ആഗ്രഹമാണ് വിമർശനങ്ങളായി ഉയരുന്നത്. അത്തരം വിമർശനങ്ങളെ രാജ്യവിരുദ്ധതയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നതിനു പകരം അവയിലെ വസ്തുതകൾ പരിശോധിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. വിമർശിക്കുന്നവരെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരെയും ഒരേ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് ഭരണഘടനയുടെ മൂല്യങ്ങൾ യഥാർഥ ജീവിതത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.പൊലീസിനും ഈ വിഷയത്തിൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. പ്രതിഷേധക്കാരെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും മാന്യതയും സംയമനവും പാലിക്കപ്പെടണം. അനാവശ്യമായ ബലപ്രയോഗം ഒഴിവാക്കണം. കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുന്ന നടപടികൾ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചായിരിക്കണം. പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ നടക്കുന്ന ഇത്തരം സംഭവങ്ങളിൽ പൊലീസിന്റെ ഓരോ നടപടിയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിയമം സംരക്ഷിക്കേണ്ടവർ നിയമത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽനിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുമ്പോഴാണ് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നിയമവ്യവസ്ഥയിലുള്ള വിശ്വാസം വർധിക്കുന്നത്.

അതേസമയം, പ്രതിഷേധിക്കുന്നവർക്കും ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ട്. പ്രതിഷേധങ്ങൾ സമാധാനപരമായിരിക്കണം. പൊതുജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ അക്രമത്തിലേക്ക് വഴിമാറരുത്. ജനാധിപത്യാവകാശങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കൂടി മാനിക്കണം. എന്നാൽ, പ്രതിഷേധക്കാർ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പെരുമാറണമെന്നത് അവർക്കുള്ള അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കാനുള്ള കാരണമാകരുത്. ഇരുവശത്തുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ഒരുപോലെ അംഗീകരിക്കപ്പെടണം.ജന്തർ മന്തറിലെ സംഭവങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യമാണ് വിദ്യാർഥികളോടുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമീപനം. വിദ്യാർഥികൾ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായം പറയേണ്ടതില്ലെന്നും പഠനത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധിച്ചാൽ മതിയെന്നും കരുതുന്നവർ ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ, സമൂഹത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധ്യമുള്ള തലമുറയാണ് നാടിന്റെ ഭാവിക്ക് ആവശ്യം. തെറ്റുകൾ കണ്ടാൽ ചോദ്യം ചെയ്യാനും ശരിയായ കാര്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന യുവതലമുറ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കരുത്താണ്. വിദ്യാർഥികളുടെ എല്ലാ നിലപാടുകളോടും യോജിക്കണമെന്നില്ല. പക്ഷേ, അവർക്ക് നിലപാടുകൾ രൂപപ്പെടുത്താനും നിയമപരമായി അവ പ്രകടിപ്പിക്കാനും അവസരം വേണം.

ഒരു വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്താൽ അവന്റെ ഭാവി അവസാനിക്കുന്നില്ല. അവന്റെ ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കാതെ പോകുമ്പോഴാണ് സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടേണ്ടിവരുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും കുടുംബങ്ങളും സമൂഹവും വിദ്യാർഥികളെ ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള പൗരന്മാരായി വളർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവരെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ പഠിപ്പിക്കുകയും വേണം. ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന കുട്ടികളെ ഭയപ്പെടുന്ന സമൂഹത്തിന് നാളെയുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിടാൻ പ്രയാസമുണ്ടാകും.ജനാധിപത്യം എന്നത് ഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ മാത്രം നടപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനമല്ല. ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും വിയോജിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദങ്ങൾക്കും ഇടമുള്ള സംവിധാനമാണത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജയിക്കുന്നവർക്ക് ഭരണാധികാരം ലഭിക്കാം. എന്നാൽ, അതുകൊണ്ട് ജനങ്ങളുടെ എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും മുകളിലായി അധികാരം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിക്കാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കുണ്ട്. ആ വിമർശനങ്ങളെ കേൾക്കാനും മറുപടി നൽകാനും തയ്യാറാകുന്നതാണ് ജനാധിപത്യപരമായ ഭരണത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം.

ഇന്ത്യയുടെ യഥാർഥ സൗന്ദര്യം അതിന്റെ വൈവിധ്യത്തിലാണ്. ഭാഷയിലും മതത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും രാഷ്ട്രീയാഭിപ്രായങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തരായ മനുഷ്യർ ഒരേ ഭരണഘടനയുടെ കീഴിൽ ജീവിക്കുന്നു. എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം പറയണമെന്ന നിർബന്ധമില്ലാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഈ വൈവിധ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്. വിയോജിപ്പുകൾക്ക് ഇടം നൽകുകയും വ്യത്യസ്ത ശബ്ദങ്ങളെ മാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ബഹുസ്വരതയുടെ അടിസ്ഥാനം. പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാകാത്തിടത്ത് ഈ സൗന്ദര്യത്തിന് മങ്ങലേൽക്കും.രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് ഉയരുന്ന ഓരോ പ്രതിഷേധത്തെയും ഒരു രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചയായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. അവിടെ ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ആശങ്കകളും പ്രതീക്ഷകളും അവകാശബോധവുമുണ്ട്. ചില ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടാം; ചിലത് നിരസിക്കപ്പെടാം. എന്നാൽ, ഓരോ ആവശ്യവും കേൾക്കപ്പെടാനും പരിശോധിക്കപ്പെടാനും അവസരമുണ്ടാകണം. ഒരു ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കരുത്ത് എത്രപേരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കാൻ അതിന് കഴിയുന്നു എന്നതിലല്ല; എത്ര വ്യത്യസ്ത ശബ്ദങ്ങളെ കേൾക്കാൻ അതിന് കഴിയുന്നു എന്നതിലാണ്.

എത്ര പേരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്താലും എത്ര പ്രതിഷേധങ്ങളെ തടഞ്ഞാലും നീതിക്കുവേണ്ടി ചോദിക്കേണ്ട ചോദ്യങ്ങൾ എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാകില്ല. അവ വീണ്ടും ഉയരും. പുതിയ തലമുറ അവ ഏറ്റെടുക്കും. അതുകൊണ്ട് പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളേക്കാൾ അവ ഉയർത്തുന്ന വിഷയങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് വേണ്ടത്. അധികാരം താൽക്കാലികമാണ്. എന്നാൽ, നീതിയും സ്വാതന്ത്ര്യവും ജനാധിപത്യവും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങളാണ്.ജന്തർ മന്തറിൽ പ്രതിഷേധിക്കുന്നവർക്ക് നീതി ലഭിക്കണം. അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിയമപരമായും നിഷ്പക്ഷമായും പരിശോധിക്കപ്പെടണം. നിയമലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ നിയമാനുസൃത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കട്ടെ. എന്നാൽ, സമാധാനപരമായി അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. വിദ്യാർഥികളുടെ ശബ്ദങ്ങളെ ഭീഷണിയായി കാണാതെ, അവർ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങളെ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ സമീപിക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ആശങ്കകൾക്ക് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകണം.

നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നത് ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് കുറ്റമായി കാണപ്പെടരുത്. അധികാരത്തോട് വിയോജിക്കുന്നവർക്കും അവകാശങ്ങളുണ്ട്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർക്കും ഭരണഘടനയുടെ സംരക്ഷണമുണ്ട്. ഈ ബോധം ഭരണസംവിധാനങ്ങളിലും പൊതുസമൂഹത്തിലും ശക്തിപ്പെടണം.
കാരണം, ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുന്നത് അധികാരത്തിന്റെ ശബ്ദം മാത്രം കേൾക്കുമ്പോഴല്ല; സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ശബ്ദത്തിനും അതിൽ ഇടം ലഭിക്കുമ്പോഴാണ്. നിയമം എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാകുമ്പോഴും നീതി ആവശ്യപ്പെടുന്നവരെ കേൾക്കുമ്പോഴും വിയോജിപ്പുകളെ മാനിക്കുമ്പോഴുമാണ് ഒരു രാജ്യം യഥാർഥത്തിൽ ജനാധിപത്യരാജ്യമായി മാറുന്നത്.ജന്തർ മന്തറിൽ ഉയരേണ്ടത് ഭയത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയല്ല, നീതിയുടെ ശബ്ദമാണ്. പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ കേൾക്കാൻ ഭരണകൂടം തയ്യാറാകണം. കാരണം, ശബ്ദങ്ങളെ തടയാൻ അധികാരത്തിന് കഴിഞ്ഞേക്കാം; എന്നാൽ നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ചോദ്യങ്ങളെ എന്നെന്നേക്കുമായി തടഞ്ഞുനിർത്താനാവില്ല. അതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം. അതാണ് ബഹുസ്വര ഇന്ത്യയുടെ കരുത്തും.