എത്ര വിശദീകരിച്ചാലും റേഞ്ച് റോവര്‍ വിവാദത്തില്‍ മന്ത്രി കെ.എം ഷാജിയുടെ വാദങ്ങള്‍ ഖണ്ഡിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങള്‍ അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് ഓരോ വിശദീകരണത്തിനും പിന്നാലെ പുതിയ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. ''മന്ത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന വാഹനമാണ് മന്ത്രിയുടെ വാഹനം...'', ''സ്വകാര്യ വാഹനം സര്‍ക്കാര്‍ ആവശ്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നതില്‍ തെറ്റില്ല...'' തുടങ്ങിയ മന്ത്രിയുടെ വാദങ്ങള്‍ക്കു മുന്നില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ വാഹനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലുള്ള ചട്ടങ്ങളും ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളും പാലിക്കപ്പെടണമെന്നിരിക്കെ, കൃത്യമായ മറുപടി കിട്ടേണ്ടതുണ്ട്.

കേരള മോട്ടോര്‍ വാഹന ചട്ടങ്ങളിലെ റൂള്‍ 92എ പ്രകാരം സര്‍ക്കാര്‍, സര്‍ക്കാര്‍ വകുപ്പ്, ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പദവി എന്നിവ വ്യക്തമാക്കുന്ന ബോര്‍ഡുകള്‍ മോട്ടോര്‍ വാഹനങ്ങളില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്നതിന് സര്‍ക്കാര്‍ അനുമതി ആവശ്യമാണ്. ചില പ്രത്യേക വാഹനങ്ങള്‍ക്കും ഭരണഘടനാ പദവികള്‍ക്കും ചട്ടത്തില്‍ പ്രത്യേകം വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്. ഇതിന് പുറമെ 2025-ലെ കേരള സര്‍ക്കാര്‍ മാര്‍ഗനിര്‍ദേശങ്ങളും ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളില്‍ സംസ്ഥാന ചിഹ്നത്തിന്റെ ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച് നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാല്‍ വിവാദത്തിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ ചോദ്യം ''സ്വകാര്യ കാര്‍ ഉപയോഗിക്കാമോ..?'' എന്നതില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വാഹനത്തില്‍ 'കേരള സ്റ്റേറ്റ് 13' എന്ന ഔദ്യോഗിക തിരിച്ചറിയല്‍, സര്‍ക്കാര്‍ ബോര്‍ഡ്, ദേശീയപതാക തുടങ്ങിയ ഔദ്യോഗിക അടയാളങ്ങള്‍ ഏത് അനുമതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഉപയോഗിച്ചത്..? എന്നതാണ് കൂടുതല്‍ പ്രസക്തമായ ചോദ്യം.

റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പ്രകാരം കെ.എം ഷാജിയുടെ അപേക്ഷ പരിഗണിച്ച് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ അനുമതിയോടെ സുഹൃത്തിന്റെ റേഞ്ച് റോവറില്‍ 'കേരള സ്റ്റേറ്റ് 13' ഉപയോഗിക്കാന്‍ പൊതുഭരണ വകുപ്പ് അനുമതി നല്‍കിയിരുന്നു. എന്നാല്‍ അതേ ഔദ്യോഗിക നമ്പര്‍ ഒരേസമയം രണ്ട് വാഹനങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കാനാകുമോ, അനുമതി ഏത് കാലയളവിലേക്കായിരുന്നു, അനുവദിച്ച പരിധിക്കപ്പുറം വാഹനം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഇപ്പോള്‍ പരിശോധിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെയാണ് മന്ത്രിയുടെ പുതിയ വിശദീകരണം കൂടുതല്‍ കൗതുകകരമാകുന്നത്. ''മന്ത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന വാഹനമാണ് മന്ത്രിയുടെ വാഹനം...'' എന്ന വാദം അംഗീകരിച്ചാല്‍, ഒരു മന്ത്രി സുഹൃത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെയോ വാഹനം ഉപയോഗിക്കുന്ന നിമിഷം മുതല്‍ ആ വാഹനം ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി കണക്കാക്കാമോ എന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്. അങ്ങനെ ആയാല്‍ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങള്‍ക്ക് ബാധകമായ അനുമതി, രേഖകള്‍, ബോര്‍ഡ്, ചിഹ്നം തുടങ്ങിയ ചട്ടങ്ങളുടെ പ്രസക്തി തന്നെ എന്താകും..?

അതേസമയം ദേശീയപതാകയുടെ കാര്യത്തില്‍ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഫ്‌ളാഗ് കോഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ വ്യക്തമായ നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ദേശീയപതാക സാധാരണ വാഹനങ്ങളില്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കാനാകില്ലെന്നും, നിശ്ചിത ഭരണഘടനാ പദവികള്‍ വഹിക്കുന്നവരുടെ വാഹനങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രമാണ് അതിന് വ്യവസ്ഥയുള്ളതെന്നും കോഡില്‍ പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ''സ്വകാര്യ കാറായാലും മന്ത്രി ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അത് മന്ത്രിയുടെ വാഹനമാകും...'' എന്ന വാദം മാത്രം ദേശീയപതാകയുടെയും ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നങ്ങളുടെയും ഉപയോഗത്തിന് സ്വതന്ത്രമായ നിയമാനുമതിയായി മാറുന്നില്ല. അതിന് ബാധകമായ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകളും അനുമതികളും എന്തൊക്കെയാണെന്നതാണ് വ്യക്തമാക്കേണ്ടത്.

വിവാദത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന വശം മന്ത്രിയുടെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടവും പൊതുജീവിതത്തിലെ ധാര്‍മിക ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്. ഒരു മന്ത്രി സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ വിലകൂടിയ വാഹനം ഔദ്യോഗിക ആവശ്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍, അതിന്റെ നിയമ സാധുതയ്‌ക്കൊപ്പം ഉയരുന്ന സ്വാഭാവിക ചോദ്യമാണ് , ഈ സൗകര്യം എന്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ലഭിച്ചത്..? അതിന് ഔദ്യോഗിക അനുമതി എത്രത്തോളം..? സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുമായുള്ള ബന്ധം എന്താണ്..? സര്‍ക്കാരിന്റെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങള്‍ക്ക് അനുസൃതമായ എല്ലാ നടപടികളും പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോ..? എന്നതൊക്കെ.

സ്വകാര്യ വ്യക്തിയില്‍ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന സൗകര്യം സര്‍ക്കാരിന് സാമ്പത്തിക ലാഭമുണ്ടാക്കി എന്ന വാദം മാത്രം കൊണ്ട് പെരുമാറ്റച്ചട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചോദ്യങ്ങള്‍ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതേസമയം, വാഹനം ഉപയോഗിച്ചതിന് പകരമായി ഏതെങ്കിലും പ്രതിഫലമോ ആനുകൂല്യമോ നല്‍കിയെന്നതിന് തെളിവില്ലെങ്കില്‍ അതിനെ അഴിമതിയെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തെളിവുകളും ഔദ്യോഗിക രേഖകളും പുറത്തുവിടുക എന്നതാണ് വിവാദത്തിന് ഏറ്റവും വ്യക്തമായ മറുപടി.

വിവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രചരിച്ച ഒരു ചിത്രം എ.ഐ സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്നും മാധ്യമങ്ങള്‍ അത് പരിശോധിക്കാതെയാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതെന്നും ഷാജി ആരോപിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാധ്യമങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളുടെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കേണ്ടത് തീര്‍ച്ചയായും പ്രധാനമാണ്. എന്നാല്‍ ഒരു ചിത്രം വ്യാജമാണോ യഥാര്‍ത്ഥമാണോ എന്ന ചര്‍ച്ച കൊണ്ട് വാഹനത്തിന്റെ ഉപയോഗം, ഔദ്യോഗിക ബോര്‍ഡിന്റെ അനുമതി, ദേശീയപതാകയുടെ ഉപയോഗം, സര്‍ക്കാര്‍ ഉത്തരവിന്റെ പരിധി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങള്‍ അപ്രസക്തമാകുന്നില്ല. ഷാജിയുടെ ഇന്നത്തെ വിശദീകരണങ്ങള്‍ അദ്ദേഹം തന്നെ മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

ഇതിനിടെ, ലഭ്യമായ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പ്രകാരം റേഞ്ച് റോവര്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് നല്‍കിയ അനുമതി രണ്ട് ദിവസത്തെ കൂര്‍ഗ് യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നുവെന്ന വിവരവും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. അതിനപ്പുറം വാഹനം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതും വിവാദത്തിലെ പ്രധാന പരിശോധനാവിഷയമാണ്. അതിനാല്‍ ഇപ്പോഴത്തെ യഥാര്‍ത്ഥ ചോദ്യം ഇതാണ്: നിയമം അനുവദിക്കുന്നതെല്ലാം ചെയ്‌തോ, അതോ നിയമത്തില്‍ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള പരിധിയെക്കാള്‍ വിശാലമായ അര്‍ത്ഥം സ്വന്തം സൗകര്യത്തിനായി വ്യാഖ്യാനിച്ചോ?

ഒരു സാധാരണ പൗരന്‍ നിയമവും ചട്ടവും പാലിക്കണമെന്നിരിക്കെ, ഒരു മന്ത്രിക്ക് അതേ ചട്ടങ്ങളെ സ്വന്തം വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ മറികടക്കാനാകുമോ എന്ന സംശയമാണ് ഈ വിവാദം ഉയര്‍ത്തുന്നത്. ''ഞാന്‍ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാഹനമാണ് മന്ത്രിയുടെ വാഹനം...'' എന്ന ഒറ്റവാചകത്തിന് ചട്ടപുസ്തകത്തില്‍ ഇടമുണ്ടോ എന്നതല്ല പ്രധാനം; മന്ത്രി സഞ്ചരിച്ച വാഹനത്തിന് ഔദ്യോഗിക പദവി ലഭിച്ചത് ഏത് ഉത്തരവിലൂടെയാണ്, ആ ഉത്തരവിന്റെ പരിധി എന്തായിരുന്നു, അതിലെ ഓരോ വ്യവസ്ഥയും പാലിച്ചോ എന്നതിന് വ്യക്തമായ രേഖകളാണ് ജനങ്ങള്‍ക്കു മുന്നില്‍ വേണ്ടത്. ജനാധിപത്യത്തില്‍ മന്ത്രിയുടെ വിശദീകരണം കേള്‍ക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ ചട്ടങ്ങളും രേഖകളും പരിശോധിക്കേണ്ടതുമുണ്ട്. കാരണം അധികാരത്തിന്റെ വലുപ്പം കൂടുമ്പോള്‍ ഉത്തരവാദിത്തവും അതിനനുസരിച്ച് കൂടേണ്ടതാണ്.

13-ന്റെ കുഴപ്പം

പ്രശ്‌നം മന്ത്രി ഷാജിയുടെയോ വാഹനത്തിന്റെയോ അല്ല. ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും 13 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് ഒരു ദുരൂഹമായ ഭയത്തിന്റെ മുഖമാണത്. യുക്തിയുടെയും ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും കണക്കുകളില്‍ സാധാരണ ഒരു സംഖ്യ മാത്രമായ 13, ചില സംസ്‌കാരങ്ങളില്‍ ദൗര്‍ഭാഗ്യത്തിന്റെയും അനിഷ്ടത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അത് മന്ത്രിയെയും പിടുത്തമിട്ടുവെന്ന് മാത്രം.