സെപ്റ്റംബർ 8 ലോക സാക്ഷരതാ ദിനമാണ്. ഓരോ വർഷവും ഈ ദിവസം കടന്നുപോകുമ്പോൾ സാക്ഷരതയെക്കുറിച്ചും വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ചും വലിയ ചർച്ചകൾ നടക്കാറുണ്ട്.എന്നാൽ ഒരു ദിവസം സാക്ഷരതയെ ഓർക്കുകയും അടുത്ത ദിവസം അത് മറക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ മാത്രം ഈ ദിനത്തിന്റെ പ്രസക്തി ഒതുങ്ങുന്നില്ല.അക്ഷരങ്ങൾ മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ മാറ്റങ്ങളെ ഓർക്കാനും ഇനിയും അക്ഷരവെളിച്ചം എത്താത്ത ഇടങ്ങളിലേക്ക് വെളിച്ചം എത്തിക്കേണ്ടതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം തിരിച്ചറിയാനുമുള്ള ദിവസമാണിത്.വായിക്കാനും എഴുതാനും അറിയുക എന്നത് സാക്ഷരതയുടെ അടിസ്ഥാന അർഥമാണ്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ സാക്ഷരത അതിനേക്കാൾ വിശാലമാണ്. ഒരു പുസ്തകം വായിക്കാൻ കഴിയുന്നതോടൊപ്പം ജീവിതത്തെ വായിക്കാനും മനുഷ്യരെ മനസ്സിലാക്കാനും സമൂഹത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും കഴിയണം. നല്ലതും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകം ഉണ്ടാകുമ്പോഴാണ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണത ലഭിക്കുന്നത്. അക്ഷരങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടും മനുഷ്യനെ വായിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ അറിവ് എത്രത്തോളം പ്രയോജനകരമാണെന്ന് നാം ചിന്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ അക്ഷരങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റം ചെറുതല്ല. സ്വന്തം പേര് എഴുതാൻ കഴിയാത്ത ഒരാൾ ആദ്യമായി തന്റെ പേര് എഴുതുമ്പോൾ അനുഭവിക്കുന്ന സന്തോഷം, ഒരു കുഞ്ഞ് ആദ്യമായി ഒരു വാക്ക് വായിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ തെളിയുന്ന വെളിച്ചം, പഠിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കാതെ പോയ ഒരാൾ പിന്നീട് അക്ഷരലോകത്തേക്ക് കടന്നുവരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം ഇവയെല്ലാം സാക്ഷരതയുടെ യഥാർത്ഥ മുഖങ്ങളാണ്.
വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാത്രം വളർച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതല്ല. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതം മാറ്റാനും ഒരു സമൂഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാനും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി രൂപപ്പെടുത്താനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് കഴിയും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വിദ്യാഭ്യാസം ഒരു അവകാശമാണ്. എന്നാൽ ഇന്നും ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പഠിക്കാൻ അവസരം ലഭിക്കാതെ പോകുന്ന കുട്ടികളുണ്ട്. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, കുടുംബസാഹചര്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ, യുദ്ധങ്ങൾ, കുടിയേറ്റം തുടങ്ങി നിരവധി കാരണങ്ങളാൽ അക്ഷരലോകത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്നവരുണ്ട്. അതിനാൽ സാക്ഷരതാ ദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ അവരെയും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്.

കേരളം സാക്ഷരതയുടെ കാര്യത്തിൽ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തന്നെ മാതൃകയായി നിൽക്കുന്ന നാടാണ്. സമ്പൂർണ സാക്ഷരതാ പ്രഖ്യാപനം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികചരിത്രത്തിലെ വലിയൊരു നേട്ടമായിരുന്നു. അക്ഷരങ്ങൾ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ മാറ്റത്തിന് എത്രത്തോളം ശക്തിയാകാമെന്ന് കേരളം തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സാക്ഷരത നേടിയെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിൽ മാത്രം നാം തൃപ്തിപ്പെടാൻ പാടില്ല. കാരണം കാലം മാറുന്നതിനൊപ്പം സാക്ഷരതയുടെ അർഥവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.ഇന്ന് വായിക്കാനും എഴുതാനും അറിയുക മാത്രമല്ല പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ തിരിച്ചറിയാനും അതിൽ ശരിയായ രീതിയിൽ ഇടപെടാനും അറിയേണ്ട കാലമാണിത്. മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കാനും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഇടപെടാനും അറിയുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരനാകുന്നില്ല. ഒരു വാർത്ത ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന് തിരിച്ചറിയാനും വ്യാജവാർത്തകളിൽ വീഴാതിരിക്കാനും വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനും അറിയണം. ഇന്ന് അക്ഷരമറിയാത്തതിനേക്കാൾ അപകടകരമാണ് തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.

സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കാലത്ത് വിവരങ്ങൾ നമ്മളിലേക്ക് അതിവേഗം എത്തുന്നു. എന്നാൽ വിവരങ്ങളുടെ ഈ പ്രളയത്തിൽ സത്യം കണ്ടെത്തുക പലപ്പോഴും പ്രയാസമാണ്. തലക്കെട്ട് മാത്രം വായിച്ച് വാർത്ത പങ്കുവെക്കുന്നവരും, ഉറവിടം പരിശോധിക്കാതെ പ്രചാരണങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരും വർധിക്കുമ്പോൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പ്രസക്തി കൂടുതൽ വലുതാകുന്നു. വായനാശീലം കുറയുകയും കേട്ടതും കണ്ടതും ഉടൻ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹം എളുപ്പത്തിൽ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കപ്പെടും.അതുകൊണ്ട് ഇന്നത്തെ സാക്ഷരത പുസ്തകത്തിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്കപ്പുറം ചിന്തയുടെ സാക്ഷരത കൂടിയായിരിക്കണം. ചോദിക്കാനുള്ള ധൈര്യവും പരിശോധിക്കാനുള്ള മനസ്സും തെറ്റ് തിരുത്താനുള്ള വിനയവും നമുക്ക് ഉണ്ടാകണം. എല്ലാം അറിയാം എന്ന ഭാവം അറിവിന്റെ അടയാളമല്ല. ഇനിയും പഠിക്കാനുണ്ട് എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ അറിവിന്റെ തുടക്കം.

വായനയും സാക്ഷരതയും തമ്മിൽ വേർതിരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ബന്ധമാണുള്ളത്. പരീക്ഷ പാസാകാൻ മാത്രം വായിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയ്ക്ക് അറിവിന്റെ വിശാലമായ ലോകം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. പാഠപുസ്തകങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള വായനയാണ് മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെ വളർത്തുന്നത്. ഒരു കഥ നമ്മളെ മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും. ഒരു കവിത നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ വികാരങ്ങളെ ഉണർത്തും. ഒരു ചരിത്രപുസ്തകം കഴിഞ്ഞകാലത്തെ പരിചയപ്പെടുത്തും. ഒരു ലേഖനം സമൂഹത്തെ പുതിയ കണ്ണുകളിലൂടെ കാണാൻ പഠിപ്പിക്കും. വായന മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ മനുഷ്യനാക്കുന്നു.എന്നാൽ ഇന്ന് കുട്ടികളിൽ വായനാശീലം കുറയുന്നുവെന്ന ആശങ്ക നാം ഗൗരവത്തോടെ കാണണം. മൊബൈൽ ഫോണും ചെറിയ വീഡിയോകളും അതിവേഗ വിനോദങ്ങളും അവരുടെ സമയത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം കൈക്കലാക്കുമ്പോൾ പുസ്തകങ്ങളുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാൻ പലർക്കും സമയം ലഭിക്കുന്നില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനാവില്ല. പുതിയ തലമുറയെ വായനയിലേക്ക് നയിക്കാൻ വീടുകളിലും വിദ്യാലയങ്ങളിലും സമൂഹത്തിലും വായനയുടെ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കണം.

ഒരു കുട്ടി വായനക്കാരനാകുന്നതിൽ കുടുംബത്തിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്. വീട്ടിൽ പുസ്തകങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം. കുട്ടികൾ പുസ്തകം കൈയിലെടുക്കുമ്പോൾ അതിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. രക്ഷിതാക്കൾ സ്വയം വായിക്കുമ്പോഴാണ് കുട്ടികൾക്കും വായനയുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാകുന്നത്. പുസ്തകം വാങ്ങുന്നത് ഒരു ചെലവല്ലെന്നും അത് ഒരു തലമുറയിലേക്കുള്ള നിക്ഷേപമാണെന്നും നാം തിരിച്ചറിയണം.വിദ്യാലയങ്ങൾക്കും ഇതിൽ വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. മാർക്ക് മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നോട്ട് പോകുന്ന വിദ്യാഭ്യാസരീതി കുട്ടികളുടെ ചിന്താശേഷിയെ പരിമിതപ്പെടുത്തും. പഠനം പരീക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതല്ലെന്നും ജീവിതത്തെ മനസ്സിലാക്കാനാണെന്നും കുട്ടികൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്തണം. ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന കുട്ടികളെ നിശ്ശബ്ദരാക്കാതെ അവരുടെ കൗതുകത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണം. കാരണം നല്ല ചോദ്യങ്ങളാണ് നല്ല അറിവിന്റെ തുടക്കം.

സാക്ഷരതയ്ക്ക് മാനവികതയുമായും വലിയ ബന്ധമുണ്ട്. നിരവധി ബിരുദങ്ങളും സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും നേടിയ ഒരാൾക്ക് മറ്റൊരാളുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ ആ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ എന്തോ കുറവുണ്ട്. അറിവ് മനുഷ്യനെ വിനയമുള്ളവനാക്കണം. കൂടുതൽ അറിവ് ലഭിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ മനുഷ്യസ്നേഹവും സഹാനുഭൂതിയും വളരണം. മറ്റുള്ളവരെ അപമാനിക്കാനും അവഹേളിക്കാനും സമൂഹത്തിൽ വെറുപ്പ് പടർത്താനും അറിവ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അത് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ പരാജയമാണ്.ഇന്ന് നമുക്ക് ആവശ്യമായത് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സാക്ഷരത മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക സാക്ഷരതയും മാനവിക സാക്ഷരതയും മാധ്യമ സാക്ഷരതയും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും കൂടിയാണ്. സമൂഹത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കാനും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെ മാനിക്കാനും അറിയണം. വാദിക്കുമ്പോൾ പോലും മറുവശത്തെ കേൾക്കാനുള്ള മനസ്സ് ഉണ്ടാകണം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ശത്രുതയായി മാറുന്ന കാലത്ത് ഇതും സാക്ഷരതയുടെ ഭാഗമാണ്.

ഒരു അക്ഷരം ഒരു വാക്കായി മാറുന്നു. ഒരു വാക്ക് ഒരു വാക്യമായി മാറുന്നു. ഒരു വാക്യം ഒരു ചിന്തയായി മാറുന്നു. ഒരു നല്ല ചിന്ത ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീവിതം മാറ്റാൻ കഴിയും. അതുകൊണ്ടാണ് അക്ഷരങ്ങൾക്ക് ഇത്രയും ശക്തിയുള്ളത്. ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ കൈയിൽ പുസ്തകം നൽകുന്നത് അവന് ഒരു പുസ്തകം മാത്രം നൽകുന്നതല്ല, സാധ്യതകളുടെ ഒരു ലോകം തുറന്നുകൊടുക്കുന്നതാണ്.സെപ്റ്റംബർ 8 സാക്ഷരതാ ദിനമായി ആചരിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സ്വയം ചില ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കണം. നാം പഠിച്ചതിനെ എത്രത്തോളം ജീവിതത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു? നമുക്ക് ലഭിച്ച അറിവ് മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നുണ്ടോ? നാം വായിക്കുന്നുണ്ടോ? കേൾക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ടോ? കുട്ടികൾക്ക് വായനയുടെ ലോകം തുറന്നുകൊടുക്കുന്നുണ്ടോ? അക്ഷരങ്ങൾക്കൊപ്പം മനുഷ്യനാകാനും നാം പഠിക്കുന്നുണ്ടോ?

സാക്ഷരതയുടെ യഥാർത്ഥ വെളിച്ചം ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിൽ തെളിയേണ്ടതുണ്ട്. സ്വന്തം ജീവിതത്തിന് മാത്രം വെളിച്ചം കണ്ടെത്തുന്ന അറിവ് പൂർണമല്ല. മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിലും വെളിച്ചമാകാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് അറിവ് അർഥവത്താകുന്നത്.അക്ഷരങ്ങൾ വായിക്കാൻ പഠിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു തുടക്കമാണ്. എന്നാൽ ജീവിതത്തെ വായിക്കാൻ പഠിക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ സാക്ഷരത ആരംഭിക്കുന്നത്.നമുക്ക് ഒരു പുസ്തകം തുറക്കാം. ഒരു കുഞ്ഞിന് ഒരു പുസ്തകം സമ്മാനിക്കാം. വായിക്കാൻ അറിയാത്ത ഒരാൾക്ക് അക്ഷരത്തിന്റെ ലോകം പരിചയപ്പെടുത്താം. അതിലും പ്രധാനമായി, നമുക്ക് കൂടുതൽ മനുഷ്യരാകാൻ പഠിക്കാം.കാരണം അക്ഷരങ്ങൾ തെളിയുമ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യൻ മാത്രമല്ല, ഒരു സമൂഹം മുഴുവൻ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നടക്കാൻ തുടങ്ങും.