ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ, എന്നാല്‍ സ്വകാര്യത കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളിലൊരാളാണ് സോണിയ ഗാന്ധി. വ്യക്തിപരമായ പോരാട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചോ കുടുംബത്തിലെ ദുരന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചോ, ഇറ്റലിയിലെ ഒരു ചെറിയ പട്ടണത്തില്‍ നിന്ന് ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്കുള്ള തന്റെ വൈകാരിക യാത്രയെക്കുറിച്ചോ അവര്‍ അപൂര്‍വമായേ സംസാരിച്ചിട്ടുള്ളൂ. എന്നാലിപ്പോള്‍, തന്റെ ആത്മകഥ 'ബിലോംഗിങ്, എ ജേര്‍ണി ഓഫ് ലവ്' ഇന്ത്യയില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം വലിയ രാഷ്ട്രീയ പോരിലേയ്‌ക്കെത്തിയിരിക്കുന്നു. പുസ്തകം വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ചയായിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യന്‍ പതിപ്പിന്റെ പ്രസാധകരാകില്ലെന്ന് ഇക്കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ച പെന്‍ഗ്വിന്‍ റാന്‍ഡം ഹൗസ് ഇന്ത്യ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

പുസ്തകം ഇന്ത്യയില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതില്‍ നിന്ന് പെന്‍ഗ്വിന്‍ റാന്‍ഡം ഹൗസ് ഇന്ത്യ പിന്മാറിയതോടെയാണ് വിവാദം കൂടുതല്‍ ശക്തമായത്. ഈ തീരുമാനം രാഷ്ട്രീയ-പ്രസാധന മേഖലകളില്‍ ഇതിനകം തന്നെ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. കൈയെഴുത്തു പ്രതിയിലെ എഡിറ്റോറിയല്‍ മാറ്റങ്ങളെച്ചൊല്ലിയുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളാണ് പെന്‍ഗ്വിന്‍ ഇന്ത്യയുടെ പിന്മാറ്റത്തിന് കാരണമായതെന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് വിവാദം കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. പ്രസിദ്ധീകരണത്തില്‍ നിന്ന് പെന്‍ഗ്വിന്‍ റാന്‍ഡം ഹൗസ് പിന്‍മാറിയതിന് പിന്നില്‍ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളെ ചൊല്ലിയുള്ള ചര്‍ച്ചകളെന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് ശക്തമായി ആരോപിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യന്‍ അതിര്‍ത്തിയിലെ ചൈനീസ് കയ്യേറ്റങ്ങള്‍, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വവും കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ നയങ്ങളും, ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹിക ചരിത്രത്തില്‍ ആര്‍.എസ്.എസിന്റെ പങ്ക് എന്നിവയാണ് ഇവ. ഇത് നീക്കണമെന്ന് പെന്‍ഗ്വിന്‍ റാന്‍ഡം ഹൗസ് ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും സോണിയ ഗാന്ധി തയ്യാര്‍ ആയില്ലെന്നും പ്രസാധകര്‍ക്ക് മേല്‍ ബി.ജെ.പി സമ്മര്‍ദ്ദമുണ്ടായെന്നും കോണ്‍ഗ്രസ് വൃത്തങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു. പെന്‍ഗ്വിന്‍ ഇന്ത്യ  പുസ്തകവുമായി സഹകരിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തില്‍, ഇന്ത്യന്‍ പതിപ്പ് വിപണിയില്‍ എത്തിക്കുക ഹാര്‍പര്‍ കോളിന്‍സ് ആയിരിക്കുമെന്നാണ് സൂചന. അതേസമയം, എന്തുകൊണ്ടാണ് സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ ഓര്‍മ്മക്കുറിപ്പ് ചര്‍ച്ചാവിഷയമായത് എന്നതാണ് ഗൗരവതരമായി ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. തങ്ങളുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് പതിവായി തുറന്നുപറഞ്ഞിട്ടുള്ള നിരവധി രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങളില്‍ സോണിയ ഗാന്ധി തികഞ്ഞ രഹസ്യ സ്വഭാവമാണ് നിലനിര്‍ത്തിയിട്ടുള്ളത്.

അതിനാല്‍ത്തന്നെ ഈ ആത്മകഥ സോണിയയുടെ മാത്രമല്ല, അവര്‍ ജീവിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വൈകാരികമായ ചില അധ്യായങ്ങളിലേക്ക് കൂടി വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നതായിരിക്കുമെന്നതില്‍ തര്‍ക്കമില്ല. രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ ഓര്‍മ്മക്കുറിപ്പുകള്‍ പലപ്പോഴും സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളോ അപ്രിയ സത്യങ്ങളോ വെളിപ്പെടുത്താാറുണ്ട്. എന്നാല്‍, ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ സവിശേഷമായ സ്ഥാനമാണ് അവരുടെ പുസ്തകത്തിന് കൂടുതല്‍ പ്രാധാന്യം നല്‍കുന്നത്. നെഹ്‌റു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം മുതല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് പാര്‍ട്ടിയിലെ നേതൃത്വമാറ്റങ്ങളും യു.പി.എ സര്‍ക്കാരിന്റെ രൂപീകരണവും വരെ, രാജ്യത്തിന്റെ നിരവധി പതിറ്റാണ്ടുകളായുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രവുമായി അവരുടെ ജീവിതം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു.

രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായുള്ള ബന്ധം, രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളികളെ നേരിട്ട വര്‍ഷങ്ങള്‍, പൊതുജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ നിര്‍ണായക തീരുമാനങ്ങള്‍ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തിപരമായ ഓര്‍മ്മകളും വീക്ഷണങ്ങളും വായനക്കാര്‍ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളിലൊരാളുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് പിന്നിലെ മനുഷ്യകഥയിലും ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ സ്വീകാര്യത പതിന്‍മടങ്ങ് വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു.

യുദ്ധാനന്തര ഇറ്റലിയിലെ ബാല്യകാലം, കേംബ്രിഡ്ജില്‍ രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ച, ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള വരവ്, സ്വകാര്യ ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന വ്യക്തിയില്‍ നിന്ന് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തിത്വമായി മാറിയ യാത്ര എന്നിവ ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുമല്ലോ. 1965-ല്‍ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കേംബ്രിഡ്ജില്‍ വിദ്യാര്‍ഥിനിയായിരിക്കെയാണ് സോണിയ രാജീവ് ഗാന്ധിയെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. 1968 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ഇരുവരും വിവാഹിതരായി. സോണിയയുടെ 79-ാം വയസ്സിലാണ് ആത്മകഥ പുറത്തിറങ്ങുന്നത്. കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷയായി ദീര്‍ഘകാലം പ്രവര്‍ത്തിച്ച സോണിയയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വെളിപ്പെടുത്തലുകളും പുസ്തകം ചര്‍ച്ചയാക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് രാഷ്ട്രീയ ലോകം.

ഇന്ദിര ഗാന്ധിയുടെയും രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും വധം ഉള്‍പ്പെടെ, ജീവിതത്തെ എന്നെന്നേക്കുമായി മാറ്റിമറിച്ച വ്യക്തിപരമായ നഷ്ടങ്ങളിലേക്കും പുസ്തകം വീണ്ടും തിരിഞ്ഞുനോക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഈ ഓര്‍മ്മക്കുറിപ്പിന് ഏറെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നിര്‍ണായകമായ ചില സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സോണിയ ഗാന്ധിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് ഇതിലൂടെ ലഭിച്ചേക്കാം. കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷയായിരുന്ന വര്‍ഷങ്ങളും, 2004-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ യുണൈറ്റഡ് പ്രോഗ്രസീവ് അലയന്‍സ് (യു.പി.എ) വിജയിച്ചതിന് ശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി പദം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടതില്ലെന്ന അവര്‍ എടുത്ത തീരുമാനവും പുസ്തകത്തില്‍ പരാമര്‍ശിക്കപ്പെടും.

പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതില്‍ നിന്ന് പെന്‍ഗ്വിന്‍ പിന്‍മാറിയ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാക്കള്‍ കൂടുതല്‍ വ്യക്തത ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില്‍ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു പുസ്തകത്തിന് ഇന്ത്യയില്‍ മാത്രം എന്തുകൊണ്ടാണ് തടസ്സങ്ങള്‍ നേരിടേണ്ടിവരുന്നതെന്ന് മുതിര്‍ന്ന കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവും മുന്‍ രാജസ്ഥാന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ അശോക് ഗെലോട്ട് ചോദിച്ചു. ഇത് ആവിഷ്‌കാര സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. മുന്‍ മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി കമല്‍നാഥും പ്രസാധകര്‍ ഒരു മുതിര്‍ന്ന രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിക്ക് എന്തൊക്കെ എഴുതാമെന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ടോയെന്ന ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു. വിഷയത്തെ ഗൗരവമുള്ള കാര്യമെന്നും അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചു.

ഗൗരവ് ഗൊഗോയ് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള മറ്റ് കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാക്കളും പെന്‍ഗ്വിന്‍ ഇന്ത്യയുടെ വിശദീകരണത്തെ വിമര്‍ശിക്കുകയും എഡിറ്റോറിയല്‍ ചര്‍ച്ചകളെക്കുറിച്ച് സുതാര്യത ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സ്വതന്ത്ര പ്രസാധനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയൊരു ചര്‍ച്ചയായാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് ഈ വിവാദത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ നടപടികള്‍ സാധാരണ എഡിറ്റോറിയല്‍ നടപടിക്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്നാണ് പെന്‍ഗ്വിന്‍ ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട്.

പെന്‍ഗ്വിന്‍ ഇന്ത്യ പിന്മാറിയതോടെ, ഇന്ത്യന്‍ വിപണിയില്‍ പുസ്തകത്തിന്റെ പുതിയ പ്രസാധകനെ കണ്ടെത്തുന്നതിലേക്കാണ് ശ്രദ്ധ തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ഹാര്‍പ്പര്‍ കോളിന്‍സ് ഇന്ത്യ ഓര്‍മ്മക്കുറിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കരാര്‍ അന്തിമമാക്കുന്നതിന് അടുത്തെത്തിയതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍. എന്നാല്‍ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. അന്താരാഷ്ട്ര പതിപ്പ് നവംബര്‍ 10-ന് പെന്‍ഗ്വിന്‍ റാന്‍ഡം ഹൗസിന്റെ അമേരിക്കന്‍ വിഭാഗമായ ആല്‍ഫ്രഡ് എ. നോഫ് വഴി പുറത്തിറങ്ങും. ഒരു ലക്ഷം കോപ്പികളോളം വരുന്ന ഇന്ത്യന്‍ അച്ചടി പതിപ്പിനായി വന്‍തോതിലുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് പ്രസാധകര്‍ പദ്ധതിയിടുന്നതായും റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്. ഇതിനിടെ, ഒരു ഇ-ബുക്ക് പതിപ്പും ഓണ്‍ലൈനില്‍ മുന്‍കൂര്‍ ബുക്കിംഗിനായി ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.