മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രകാശങ്ങളിലൊന്നാണ് മുത്തുനബി മുഹമ്മദ് ﷺ. ഇരുട്ടിൽ വഴിതെറ്റിയ ഒരു സമൂഹത്തിന് സ്നേഹത്തിന്റെ വഴിയും നീതിയുടെ വഴിയും കാണിച്ചുകൊടുത്ത ജീവിതമായിരുന്നു അവിടുത്തേത്. ഒരു മതത്തിന്റെ നേതാവ് എന്നതിലുപരി മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണാൻ പഠിപ്പിച്ച മഹത്തായ മാതൃകയായിരുന്നു മുത്തുനബി. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടിട്ടും ആ ജീവിതം ലോകത്തിന്റെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നത്.നബിദിനം വരുമ്പോൾ നാം ആഘോഷിക്കുന്നത് ഒരു ജനനദിനം മാത്രമല്ല. ഒരു മഹത്തായ സന്ദേശത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്. സ്നേഹം മറന്നുപോകുന്ന കാലത്ത് സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഷ ഓർക്കാൻ, കാരുണ്യം കുറയുന്ന കാലത്ത് കാരുണ്യത്തിന്റെ വില മനസ്സിലാക്കാൻ, മനുഷ്യർ തമ്മിൽ അകലം കൂടുമ്പോൾ സഹോദരത്വത്തിന്റെ കൈ നീട്ടാൻ നബിദിനം നമ്മെ വിളിക്കുന്നു.

മക്കയുടെ മണ്ണിൽ മുത്തുനബി ﷺ ജനിച്ച കാലം വലിയ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളുടെ കാലമായിരുന്നു. ശക്തൻ ദുർബലനെ അടിച്ചമർത്തുകയും സമ്പന്നൻ ദരിദ്രനെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന കാലം. സ്ത്രീകൾക്ക് അവകാശങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഗോത്രാഭിമാനവും പ്രതികാരവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. അത്തരമൊരു സമൂഹത്തിലേക്കാണ് മുഹമ്മദ് നബി ﷺ സ്നേഹത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും സന്ദേശവുമായി വന്നത്.മനുഷ്യൻഎന്ന വാക്കിന് പുതിയൊരു അർത്ഥം നൽകിയതായിരുന്നു അവിടുത്തെ ജീവിതം.
കറുത്തവനും വെളുത്തവനും അറബിയും അനറബിയും സമ്പന്നനും ദരിദ്രനും തമ്മിലുള്ള അഹങ്കാരഭിത്തികൾ തകർത്തു. ഒരാളുടെ മഹത്വം സമ്പത്തിലോ കുടുംബപ്പേരിലോ നിറത്തിലോ സ്ഥാനത്തിലോ അല്ല, അവന്റെ നന്മയിലും ദൈവഭക്തിയിലുമാണെന്ന് പഠിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് മുത്തുനബിയുടെ സന്ദേശം ഒരു കാലത്തേക്കോ ഒരു സമൂഹത്തേക്കോ മാത്രം പരിമിതപ്പെടാത്തത്.

മുത്തുനബി ﷺ യുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നാണ് കാരുണ്യം. കുട്ടികളെ കണ്ടാൽ സ്നേഹത്തോടെ ചേർത്തുപിടിക്കുകയും അവരോട് കരുണ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ദരിദ്രരെയും അനാഥരെയും വിധവകളെയും സമൂഹത്തിന്റെ അരികുകളിലേക്ക് മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടവരെയും ചേർത്തുപിടിച്ചു. മൃഗങ്ങളോടുപോലും കരുണ കാണിക്കണമെന്ന് പഠിപ്പിച്ചു. മനുഷ്യനോട് മാത്രം സ്നേഹം കാണിക്കുന്നതല്ല, സൃഷ്ടികളോടാകെ കരുണ കാണിക്കുന്നതാണ് നബിയുടെ വഴി.
അവിടുത്തെ ജീവിതത്തിൽ ക്ഷമയ്ക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. തന്നെ ഉപദ്രവിച്ചവരോട് പോലും പ്രതികാരത്തിന്റെ വഴി സ്വീകരിക്കാതെ ക്ഷമയുടെ വാതിൽ തുറന്ന നിമിഷങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൽ ഏറെയുണ്ട്. മക്കാവിജയത്തിന്റെ ദിവസം അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. വർഷങ്ങളോളം പീഡിപ്പിച്ചവരുടെ മുന്നിൽ വിജയിയായി നിൽക്കുമ്പോഴും പ്രതികാരത്തിന്റെ ഭാഷയല്ല, മാപ്പിന്റെ ഭാഷയാണ് നബി ﷺ സ്വീകരിച്ചത്. അധികാരം കിട്ടുമ്പോൾ മനുഷ്യൻ എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നതിന്റെ വലിയ പാഠമായിരുന്നു അത്.

ഇന്നത്തെ ലോകത്തിന് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളതും ഇതുതന്നെയാണ്.വാക്കുകൾക്ക് വേഗം കൂടിയ കാലമാണിത്. ഒരു നിമിഷത്തെ കോപത്തിൽ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ പോലും ബന്ധങ്ങളെ തകർക്കുന്നു. ചെറിയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ വലിയ ശത്രുതകളായി മാറുന്നു. സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽ പരസ്പരം വേദനിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ നിറയുന്നു. അത്തരം കാലത്ത് മുത്തുനബിയുടെ ജീവിതം നമ്മോട് പറയുന്നത് ഒന്ന് മാത്രം — സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഹൃദയത്തെ പരിശോധിക്കുക.മുത്തുനബി ﷺ യുടെ ജീവിതം കുടുംബജീവിതത്തിനും വലിയ മാതൃകയാണ്. ഭാര്യകളോട് സ്നേഹത്തോടും മാന്യതയോടും പെരുമാറി. കുട്ടികളോട് സ്നേഹത്തോടെ ഇടപെട്ടു. കുടുംബത്തെ വെറും ഉത്തരവാദിത്വമായി കണ്ടില്ല; സ്നേഹത്തിന്റെ ഇടമായി കണ്ടു. ഇന്ന് വീടുകളിൽ സൗകര്യങ്ങൾ കൂടുമ്പോഴും മനസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള അകലം വർധിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നബിയുടെ കുടുംബജീവിതത്തിലേക്ക് നാം തിരിഞ്ഞുനോക്കേണ്ടതുണ്ട്.

മുത്തുനബി ﷺ അയൽക്കാരന്റെ അവകാശം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. വിശക്കുന്നവന്റെ വിശപ്പ് അറിയാൻ പഠിപ്പിച്ചു. ദരിദ്രന്റെ കണ്ണീരിന് വിലയുണ്ടെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ഒരു മനുഷ്യന്റെ വേദന മറ്റൊരാളുടെ വിഷയമല്ലെന്ന് പറയുന്ന സ്വാർത്ഥകാലത്തിന് ഇതിലും വലിയൊരു മറുപടി വേറെയില്ല.നബിയുടെ ജീവിതം സത്യസന്ധതയുടെ വലിയൊരു പാഠം കൂടിയാണ്. പ്രവാചകത്വത്തിന് മുമ്പുതന്നെ “അൽ അമീൻ” വിശ്വസ്തൻ എന്ന പേരിലാണ് മുഹമ്മദ് ﷺ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. വിശ്വാസം നേടാൻ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവരും; അത് നഷ്ടപ്പെടാൻ ഒരു നിമിഷം മതി. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നബിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് നമുക്ക് പഠിക്കാനുള്ളത് സത്യസന്ധതയാണ്. വ്യാപാരത്തിലും സൗഹൃദത്തിലും കുടുംബത്തിലും സമൂഹജീവിതത്തിലും സത്യത്തിന് സ്ഥാനം നൽകുക.

നബിദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ വീടുകൾ അലങ്കരിക്കുന്നതിലും മദ്ഹ് പാടുന്നതിലും പരിപാടികൾ നടത്തുന്നതിലും മാത്രം നമ്മുടെ സ്നേഹം ഒതുങ്ങരുത്. നബിയെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്ന നാവിനൊപ്പം നബിയുടെ സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്ന ഹൃദയവും വേണം. നബി പഠിപ്പിച്ച സ്നേഹം നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ കാണണം. നബി പഠിപ്പിച്ച കാരുണ്യം നമ്മുടെ പ്രവർത്തിയിൽ തെളിയണം. നബി പഠിപ്പിച്ച സത്യം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ നിലനിൽക്കണം.ഒരു കുട്ടിയുടെ കണ്ണീരൊപ്പുമ്പോൾ അവിടെ നബിയുടെ സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രകാശമുണ്ടാകണം. ഒരു ദരിദ്രനെ സഹായിക്കുമ്പോൾ അവിടെ നബിയുടെ കാരുണ്യം ഉണ്ടാകണം. ഒരു തെറ്റ് ചെയ്തവനോട് ക്ഷമിക്കുമ്പോൾ അവിടെ നബിയുടെ സ്വഭാവം തെളിയണം. മാതാപിതാക്കളോട് സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുമ്പോഴും അയൽക്കാരനെ പരിഗണിക്കുമ്പോഴും സമൂഹത്തിലെ ദുർബലരുടെ കൂടെ നിൽക്കുമ്പോഴും നബിദിനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സന്ദേശം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ പൂക്കുകയാണ്.

മുത്തുനബി ﷺ യുടെ ജീവിതം വായിക്കേണ്ടത് ചരിത്രം അറിയാൻ മാത്രമല്ല; നമ്മുടെ ജീവിതം തിരുത്താനാണ്. നബിയുടെ ബാല്യം മുതൽ പ്രവാചകത്വം വരെയും മക്കയിലെ പ്രയാസങ്ങളിൽ നിന്ന് മദീനയിലെ സമൂഹനിർമാണത്തിലേക്കും, കുടുംബജീവിതത്തിൽ നിന്ന് സമൂഹബന്ധങ്ങളിലേക്കും, യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് സമാധാനത്തിലേക്കും — ഓരോ ഘട്ടത്തിലും മനുഷ്യന് പഠിക്കാനുള്ള പാഠങ്ങളുണ്ട്.
മുത്തുനബി ﷺ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചത് മനുഷ്യനെ വെറുക്കാനല്ല, മനുഷ്യനെ സ്നേഹിക്കാനാണ്. ഹൃദയങ്ങളെ തകർക്കാനല്ല, ഹൃദയങ്ങളെ ചേർക്കാനാണ്. അഹങ്കരിക്കാനല്ല, വിനയപ്പെടാനാണ്. പ്രതികാരത്തിൽ ജീവിതം തീർക്കാനല്ല, ക്ഷമയിൽ ജീവിതം മനോഹരമാക്കാനാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഈ നബിദിനത്തിൽ നമുക്ക് ഒരു തീരുമാനം എടുക്കാം. നബിയെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നതോടൊപ്പം നബിയുടെ സ്വഭാവം ജീവിതത്തിൽ പകർത്താം. വീട്ടിൽ സ്നേഹമാകാം. സമൂഹത്തിൽ കാരുണ്യമാകാം. വാക്കുകളിൽ സത്യസന്ധതയാകാം. ദുർബലർക്കൊരു തണലാകാം. തെറ്റിയവന് ഒരു കൈത്താങ്ങാകാം.നബിദിനത്തിൽ ഒരുപാട് സന്ദേശങ്ങളുണ്ട് മാനവർക്ക്.
അതിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായ സന്ദേശം 
സ്നേഹിക്കുക, കരുണ കാണിക്കുക,
മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണുക എന്നതാണ്.മുത്തുനബിയുടെ സ്നേഹവും സ്വഭാവവും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ വിരിയുമ്പോഴാണ് നബിദിനം യഥാർത്ഥത്തിൽ മനോഹരമാകുന്നത്.