വർത്തമാനകാല ഭരണമണ്ഡലത്തിലേക്കും മാധ്യമലോകത്തിലേക്കും കണ്ണോടിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ ജനാധിപത്യപ്രക്രിയയും അച്ചടിഭാഷയും സൗന്ദര്യബോധത്തിന്റെയും നൈതികതയുടെയും തികച്ചും പ്രാകൃതമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത് എന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. വോൾട്ടെയറും സാന്ത ബുവെയും (Sainte-Beuve) വിചാരധാരകൾ കൊണ്ട് സാഹിത്യത്തെയും വിപ്ലവങ്ങളെയും ഉഴുതുമറിച്ച കാലം നാം ഓർക്കണം. ഇവിടെയോ? സഭാതലത്തിലെ ഉത്തരവാദിത്തമില്ലായ്മകളും, പാർലമെന്റിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും (Productivity Washouts), വിദേശസഹായ നിയന്ത്രണ നിയമ (FCRA) ഭേദഗതികൾ വഴിയുള്ള കടന്നുകയറ്റങ്ങളും, വസ്ത്രധാരണത്തെ മുൻനിർത്തിയുള്ള സങ്കുചിത അധിക്ഷേപങ്ങളും, തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിലെ ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ നടപടികളും, കെഎസ്ആർടിസി ബസുകളുടെ സുരക്ഷാവീഴ്ചകളും വരെ ഒരൊറ്റ കുടക്കീഴിൽ കുത്തിനിറച്ച് പത്രത്താളുകൾ പൂരിപ്പിക്കുന്നു. എന്തൊരു അനാസ്ഥയാണിത്!

പാർലമെന്ററി പോരാട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചും ജനകീയ മുന്നേറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിപുലമായ ആഖ്യാനങ്ങളിലൂടെ കണ്ണോടിക്കുമ്പോൾ തികഞ്ഞ അമ്പരപ്പാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന് അനിവാര്യമായ തീക്ഷ്ണമായ ഭാഷയോ രാഷ്ട്രീയമായ അഗ്നിയോ എവിടെയും തടഞ്ഞുതട്ടുന്നില്ല. ഫ്രഞ്ച് നോവലിസ്റ്റ് ഗുസ്താവ് ഫ്ലോബേർ (Gustav Flaubert) തന്റെ രചനകളിൽ ഒരൊറ്റ വാക്കിന്റെ തികവിനായി ദിവസങ്ങളോളം തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു എന്ന് നാം വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവിടെ, അത്യന്തം ഗൗരവമുള്ള രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങൾ പറയുമ്പോഴും വാചകങ്ങൾക്ക് യാതൊരു ജീവനുമില്ല; ഉണങ്ങി വരണ്ട കേവല വിവരണം മാത്രം.

പാർലമെന്റിന്റെ സമ്മേളനം അവസാനിക്കുമ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന കണക്കുകൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്. ലോക്‌സഭയിൽ വെറും 16 ശതമാനവും രാജ്യസഭയിൽ 31 ശതമാനവും മാത്രം പ്രവർത്തനക്ഷമതയോടെ, സഭാചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ദാരുണമായ സ്തംഭനങ്ങളിലൊന്നായി (Parliament Washout) ഈ സമ്മേളനം മാറിയിരിക്കുന്നു. ജന്തർമന്ദിറിലെ വിദ്യാർത്ഥി প্রക്ഷോഭത്തിന് നേരെ നടന്ന പൊലീസ് നടപടികളെക്കുറിച്ചും പരീക്ഷാ ചോദ്യപ്പേപ്പർ ചോർച്ചയെക്കുറിച്ചുമുള്ള പ്രതിപക്ഷ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാൻ നിൽക്കാതെ, ചേമ്പറുകളിലും മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മുന്നിലും മാത്രം കത്തുകളിലൂടെ ന്യായീകരണം നടത്തുന്ന ഭരണകൂട നിലപാട് ഈ തകർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. സഭയിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കാതെ, ഏകരൂപത അടിച്ചേൽപ്പിക്കാനും ന്യൂനപക്ഷ-ഇതര സംഘടനകളെ കടയ്ക്കൽ മുറിക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്ന വിദേശസഹായ നിയന്ത്രണ നിയമ ഭേദഗതി ബിൽ പ്രതിപക്ഷ പ്രതിഷേധത്തിനിടയിൽ ജെപിസിക്ക് (JPC) വിടുകയും, രാമക്ഷേത്ര ഭണ്ഡാര വിഷയത്തിലെ ചോദ്യങ്ങളെ സഭാരേഖകളിൽ നിന്ന് വെട്ടിമാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനോഭാവം ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയ്ക്കാണ് തെളിവ്.

ഇതിനൊപ്പമാണ് പാർലമെന്റിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള സി.പി.ഐ (എം) രാജ്യസഭാംഗം ഡോ. ജോൺ ബ്രിട്ടാസിനെതിരെ "ലുങ്കിവാല" എന്ന സങ്കുചിത പരാമർശം ഉയരുകയും തുടർന്ന് ജനപ്രതിനിധികൾ മുണ്ടണിഞ്ഞ് മകരദ്വാറിനു മുന്നിൽ പ്രതിഷേധിക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവം. വസ്ത്രധാരണം കൊണ്ടോ ഭക്ഷണരീതി കൊണ്ടോ മനുഷ്യന്റെ ദേശസ്നേഹത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും അളക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഈ സങ്കുചിതത്വത്തെ രാഷ്ട്രീയ ലോകം ഗൗരവമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.

മറുവശത്ത്, പ്രാദേശിക തളർച്ചകളും സുരക്ഷാവീഴ്ചകളും ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി തുടരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനിൽ ബിജെപി കൗൺസിലർക്ക് തദ്ദേശ വകുപ്പിന്റെ ഒത്താശയോടെ വഴിവിട്ട് അവധി അനുവദിച്ച നടപടിയും, ബെംഗളൂരു ബസ് അപകടത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കെഎസ്ആർടിസി സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ആകുലതകളും ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രമേയങ്ങളെ ജൈവികമായ ബന്ധമില്ലാതെ വാരിവലിച്ചിടുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ വിശകലനം കേവലമൊരു പരാതിപ്പട്ടികയായി താഴുന്നു. പ്രമേയങ്ങളുടെ ബാഹുല്യമല്ല ഒരു രചനയെ മഹത്തരമാക്കുന്നത്; മറിച്ച് അതിനെ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന ഭാഷയുടെ സൗന്ദര്യവും ചിന്തയുടെ അഗാധതയുമാണ്.

ഈ ഇരുണ്ട രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തിനിടയിലും, അതിജീവനത്തിന്റെ പുതിയ പ്രകാശരേഖകൾ തെളിയുന്നത് തെരുവുകളിലും ജനങ്ങൾക്കിടയിലുമാണ്. ആസൂത്രിത അധിക്ഷേപങ്ങളെ അതിജീവിച്ച്, "വെറുപ്പിന്റെ അങ്ങാടിയിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ കട തുറക്കുക" എന്ന ആശയവുമായി രാഹുൽ ഗാന്ധി നടത്തുന്ന ജനകീയ തിരിച്ചു വരവ് സാഹിത്യത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും പുതിയൊരു ആഖ്യാനമാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. വിക്തോർ യൂഗോയുടെ (Victor Hugo) 'ലെ മിസെറാബ്ലെ'യിലെ (Les Misérables) നായകന്റെ അതിജീവനത്തോടാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റത്തെ താരതമ്യപ്പെടുത്തേണ്ടത്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ അരുന്ധതി റോയിയുടെ വാക്കുകൾ എപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയമായും മാനവികമായും ഏറെ പ്രസക്തവും ചിന്തോദ്ദീപകവുമാകുന്നു:

"മോദിയും അമിത് ഷായും ആരെയാണ്, എന്തിനെയാണ് വെറുക്കുന്നതെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് നന്നായറിയാം. പക്ഷെ നിങ്ങൾക്ക് എന്തിനോടെങ്കിലും സ്നേഹമുണ്ടോ? വെറുപ്പ് എന്ന ഇന്ധനത്താൽ ഓടുന്ന യന്ത്രമായി മനുഷ്യർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് സങ്കടകരമാണ്."

അധികാരത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും കേന്ദ്ര സ്ഥാനത്തിരിക്കുന്നവർ നിർമ്മിച്ചെടുക്കുന്ന 'വെറുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയം' ഒരു സമൂഹത്തെ എത്രത്തോളം ദാരുണമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന തികച്ചും ആത്മാർത്ഥവും മൂർച്ചയേറിയതുമായ ചോദ്യമാണ് ഈ വരികളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്. മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള സ്നേഹവും സാഹോദര്യവും പരസ്പര ബഹുമാനവുമാണ് ഏതൊരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിന്റെയും അടിക്കല്ല്. എന്നാൽ, ഭയവും വെറുപ്പും ഇന്ധനമാക്കി മാറ്റുമ്പോൾ മനുഷ്യർ കേവലം യന്ത്രങ്ങളായി ചുരുങ്ങുകയും, അവരുടെ ഉള്ളിലെ നന്മയും സഹാനുഭൂതിയും വറ്റിപ്പോവുകയും ചെയ്യുന്നു. "നിങ്ങൾക്ക് എന്തിനോടെങ്കിലും സ്നേഹമുണ്ടോ?" എന്ന ലളിതമായ ചോദ്യം, കേവലം രണ്ടു വ്യക്തികൾക്ക് എതിരെയല്ല, മറിച്ച് വെറുപ്പ് വിറ്റ് അധികാരം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന എല്ലാ സ്വേച്ഛാധിപത്യ മനോഭാവങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള വിചാരണയാണ്.

സാഹിത്യവും കലയും എപ്പോഴും മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനോട് അടുപ്പിക്കാനും, അധികാരത്തിന്റെ ആജ്ഞകൾക്ക് മുന്നിൽ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അരുന്ധതി റോയിയെപ്പോലുള്ള എഴുത്തുകാരുടെ ഇത്തരം പ്രതികരണങ്ങൾ, ഉണങ്ങിപ്പോകുന്ന മാനവികതയെ വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കാനുള്ള ജാഗ്രതാനിർദ്ദേശങ്ങളാണ്.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ ദുരഹങ്കാരത്തെയും സങ്കുചിതത്വത്തെയും തുറന്നുകാട്ടാൻ വിശ്വസാഹിത്യത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം പരിശോധിക്കുന്നത് നൽകാത്ത തിരിച്ചറിവുകളല്ല നൽകുന്നത്: ജോനാഥൻ സ്വിഫ്റ്റും സഞ്ജയനും: 'ഗുള്ളിവേഴ്സ് ട്രാവൽസ്' വഴിയും 'എ മോഡസ്റ്റ് പ്രൊപ്പോസൽ' വഴിയും ജോനാഥൻ സ്വിഫ്റ്റ് (Jonathan Swift) ഭരണകൂടത്തിന്റെ ദുരഹങ്കാരത്തെ പരിഹാസത്തിന്റെ കൂരമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചുകാട്ടിയപ്പോൾ, മലയാളത്തിൽ അതിന് തുല്യമായി നിന്നത് സഞ്ജയൻ (എം.ആർ. നായർ) ആണ്. സഞ്ജയന്റെ ഹാസ്യം വെറുമൊരു ചിരിയല്ല, മറിച്ച് മൂർച്ചയേറിയ ശസ്ത്രക്രിയയായിരുന്നു.

ജോർജ്ജ് ഓർവെല്ലും 'ധർമ്മപുരാണ'വും: ജോർജ്ജ് ഓർവെൽ (George Orwell) തന്റെ '1984' എന്ന നോവലിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടിയ അടിച്ചമർത്തലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ദർശനത്തോട് മലയാളത്തിൽ ഏറ്റവും അടുത്തുനിൽക്കുന്നത് ഓ.വി. വിജയന്റെ 'ധർമ്മപുരാണം' ആണ്. ഭരണകൂടത്തിന് വേണ്ടി വ്യാജ ആഖ്യാനങ്ങൾ ചമയ്ക്കുന്ന കപടബുദ്ധിജീവികളെയും അധികാരത്തിന്റെ ജീർണ്ണതയെയും വിജയൻ അതിൽ പച്ചയായി തുറന്നുകാട്ടി. അൽബേർ

കമ്യുവും ആനന്ദും: അൽബേർ കമ്യുവിന്റെ (Albert Camus) 'ദ പ്ലേഗ്' (The Plague) എന്ന നോവൽ ഫാസിസത്തിന്റെ മാരകമായ വ്യാപനത്തിനുള്ള രൂപകമായിരുന്നെങ്കിൽ, ആനന്ദിന്റെ 'മരുഭൂമികൾ ഉണ്ടാകുന്നത്' എന്ന നോവൽ ഭരണകൂടം മനുഷ്യന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേൽ നടത്തുന്ന കടന്നുകയറ്റത്തെയും ആന്തരിക ജീർണ്ണതയെയുമാണ് വിചാരണ ചെയ്യുന്നത്.

ദസ്തയേവ്സ്കിയും എം.ടിയും: ഫ്യോഡോർ ദസ്തയേവ്സ്കിയുടെ (Fyodor Dostoevsky) 'ദി സഹോദരന്മാർ കരമസോവ്' (The Brothers Karamazov) ഉയർത്തുന്ന ധാർമ്മിക കൊടുങ്കാറ്റുകളോട് എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ 'അസുരവിത്ത്' പ്രമേയം കൊണ്ടും കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അന്തഃസംഘർഷങ്ങൾ കൊണ്ടും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു.

ഷേക്സ്പിയറും സി.വി. രാമൻപിള്ളയും: വില്യം ഷേക്സ്പിയറുടെ (William Shakespeare) 'മാക്ബത്ത്' (Macbeth) വരച്ചുകാട്ടുന്ന അധികാരമോഹവും അപരാധബോധവും സി.വി. രാമൻപിള്ളയുടെ 'മാർത്താണ്ഡവർമ്മ', 'ധർമ്മരാജാ' എന്നീ ചരിത്ര നോവലുകളിലെ കൊട്ടാര ഗൂഢാലോചനകളിലും അധികാര പോരാട്ടങ്ങളിലും പ്രതിഫലിച്ചു കാണാം.

വർത്തമാനകാല മാധ്യമപ്രവർത്തനവും രാഷ്ട്രീയ വിശകലനങ്ങളും ഇത്തരം അഗാധമായ സാഹിത്യബോധത്തെയും മൂർച്ചയുള്ള ഭാഷയെയും വീണ്ടെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. കേവലമായ റിപ്പോർട്ടിംഗുകൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യസത്തയെയും ഭരണകൂട ദുരീതികളെയും നൈതികമായി വിചാരണ ചെയ്യുന്ന ആഖ്യാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമേ ജനാധിപത്യവും സാഹിത്യവും ഒരുപോലെ അർത്ഥപൂർണ്ണമാകൂ.