അമേരിക്കൻ സന്ദർശനത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ മേയർ വി. വി. രാജേഷ് ന്യൂയോർക്കിലെ കേരള കൾച്ചറൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് നോർത്ത് അമേരിക്കയുടെ കേന്ദ്രത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അത് ഒരു സാധാരണ കൂടിക്കാഴ്ചയായിരുന്നില്ല. ഒരു നഗരത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമുള്ള ഒരു സംഭാഷണമായിരുന്നു.

തിരുവനന്തപുരത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ് — നഗരത്തിന് ഇന്ന് വേണ്ടത് പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളേക്കാൾ പുതിയ ഭരണസംസ്കാരമാണ്.

കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഭരണപരമായ വീഴ്ചകളും ആസൂത്രണമില്ലായ്മയും നഗരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയും മാലിന്യപ്രശ്നങ്ങളും തെരുവുനായ ശല്യവും പൊതുസേവനങ്ങളിലെ അപര്യാപ്തതയും നഗരത്തിന്റെ വളർച്ചയെ പിന്നോട്ടടിപ്പിച്ചുവെന്ന വിമർശനം ശക്തമാണ്. മലയാള മനോരമയുടെ ശ്രീ. ജോൺ മുണ്ടക്കയം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതും ഈ യാഥാർഥ്യമാണ്.

പക്ഷേ വിമർശനം മാത്രം കൊണ്ട് ഒരു നഗരം മാറില്ല.

മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയും ഭരണപരമായ കഴിവും ദീർഘകാല കാഴ്ചപ്പാടും വേണം.

അവിടെയാണ് വി. വി. രാജേഷിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതീക്ഷ പ്രസക്തമാകുന്നത്.

അമേരിക്കയിലെത്തിയ ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ മലയാളി ഡോക്ടർമാരുടെ സംഘടന മുതൽ ഫൊക്കാന വരെ, മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങൾ മുതൽ തെരുവുനായ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ വരെ സന്ദർശിച്ച് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.

അത് വെറും സന്ദർശനങ്ങളുടെ പട്ടികയല്ല. ഒരു നഗരത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കാനുള്ള മനോഭാവമാണ് അതിൽ കാണുന്നത്.

ന്യൂയോർക്ക് നഗരം അതിന്റെ വലിപ്പം കൊണ്ടുമാത്രമല്ല ലോകത്തിന് മാതൃകയായത്. പ്രശ്നങ്ങളെ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയുന്നു, ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എങ്ങനെ തീരുമാനമെടുക്കുന്നു, പൊതുപണം എങ്ങനെ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ വിനിയോഗിക്കുന്നു, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ദീർഘകാലത്തേക്ക് ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു — അതിലാണ് അതിന്റെ ശക്തി.

ഈ നഗരത്തിന്റെ വലിയ പാലങ്ങളുടെ ഡിസൈൻ മുതൽ എക്സിക്യൂഷൻ വരെ മലയാളികൾ നേതൃത്വം നൽകുന്നുണ്ട്. ആരോഗ്യരംഗത്തും സാങ്കേതികരംഗത്തും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും നഗരാസൂത്രണത്തിലും ബിസിനസിലും പൊതുസേവനരംഗത്തും മലയാളികളുടെ കഴിവും നേതൃത്വവും ഇവിടെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

പക്ഷേ ഒരു ചോദ്യം നമുക്ക് സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്:
ലോകത്തെ നഗരങ്ങൾ പണിയാൻ മലയാളിയുടെ കഴിവ് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, സ്വന്തം നഗരത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ ആ കഴിവ് കേരളം എത്രമാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു?

ജോൺ മുണ്ടക്കയം പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ഏറെ പ്രസക്തമാണ്:

“ഒക്കെ എല്ലാവർക്കും അറിയാമല്ലോ… അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ വാക്കുകൾക്ക് എന്ത് പ്രസക്തി?”

അതുതന്നെയാണ് നമ്മുടെ വലിയ പ്രശ്നവും.

എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആരും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ഏറ്റെടുക്കാത്തപ്പോൾ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല.
അഴിമതി, കെടുകാര്യസ്ഥത, ആസൂത്രണമില്ലായ്മ, രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ, ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത ഭരണസംസ്കാരം — ഇവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാൻ സമൂഹം തയ്യാറാകണം. അതുപോലെ തന്നെ, നല്ല ഭരണത്തെ രാഷ്ട്രീയ ഭേദമന്യേ അംഗീകരിക്കാനും നമ്മൾ പഠിക്കണം.

തിരുവനന്തപുരത്തിന് ഇനി വേണ്ടത് ആരാണ് ഭരിക്കുന്നത് എന്നതിലുപരി എങ്ങനെ ഭരിക്കുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ്.

പ്രവാസി മലയാളികളുടെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന പണം മാത്രമല്ല. അവർ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്ന് നേടിയെടുത്ത അറിവും അനുഭവവും സാങ്കേതിക പരിജ്ഞാനവും ഭരണപരമായ കാഴ്ചപ്പാടുമാണ്.

ആ അറിവ് കേരളത്തിന്റെ പൊതുസമ്പത്തായി മാറണം.

തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ന്യൂയോർക്കിനെ പകർത്തേണ്ടതില്ല. പക്ഷേ ന്യൂയോർക്ക് എങ്ങനെ പ്രശ്നങ്ങളെ സമീപിക്കുന്നു എന്ന് പഠിക്കാം. സിംഗപ്പൂരിൽ നിന്ന് നഗരാസൂത്രണം പഠിക്കാം. യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൊതുഗതാഗതവും മാലിന്യസംസ്കരണവും പഠിക്കാം. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് മികച്ച മാതൃകകൾ സ്വീകരിക്കാം.

പക്ഷേ അവസാന തീരുമാനം തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ മണ്ണിനും മനുഷ്യർക്കും അനുയോജ്യമായിരിക്കണം.

ഒരു നഗരത്തിന്റെ പുനർജന്മം ഒരു മേയർക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് സാധ്യമല്ല.
അതിന് രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വവും ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനവും വിദഗ്ധരും പൊതുസമൂഹവും പ്രവാസി മലയാളികളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.

വി. വി. രാജേഷിന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അവസരവും അതുതന്നെയാണ് — ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവെന്നതിലുപരി, ഒരു പുതിയ നഗരഭരണ സംസ്കാരത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനാകുക.

തിരുവനന്തപുരത്തെ പഴയ പ്രതാപത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരിക എന്നത് മാത്രം പോരാ.

ലോകോത്തരമായ ഒരു തലസ്ഥാന നഗരിയായി തിരുവനന്തപുരത്തെ ഉയർത്തുക — അതായിരിക്കണം സ്വപ്നം.

ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്ന് മടങ്ങുന്ന ഈ യാത്ര, അത്തരമൊരു സ്വപ്നത്തിന്റെ തുടക്കമാകട്ടെ.

തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ ഭാവി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കൈകളിൽ മാത്രമല്ല; രാഷ്ട്രീയത്തിന് അപ്പുറമുള്ള അറിവിന്റെയും സത്യസന്ധമായ ഭരണത്തിന്റെയും പൊതുജന പങ്കാളിത്തത്തിന്റെയും കൈകളിലാണ്.

വി. വി. രാജേഷിന് എല്ലാ ഭാവുകങ്ങളും.