കേരളത്തിൽ ആത്മഹത്യകൾ വർധിക്കുന്നത് വലിയ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്ന സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യമാണ്. ഓരോ ആത്മഹത്യയും ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമെന്നതിലുപരി ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ സ്വപ്നങ്ങളുടെയും പ്രതീക്ഷകളുടെയും തകർച്ച കൂടിയാണ്. ഒരു വീട് പെട്ടെന്ന് നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു. കാത്തിരുന്ന ഒരാൾ തിരിച്ചുവരാതാകുന്നു. ഒരുപാട് ചോദ്യങ്ങൾ ബാക്കിയാകുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആത്മഹത്യയെ വ്യക്തിപരമായ ഒരു സംഭവമായി മാത്രം കാണാതെ സമൂഹം ഗൗരവമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ട വിഷയമായി കാണേണ്ട സമയമാണിത്.
ആത്മഹത്യയിലേക്ക് ഒരാളെ എത്തിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരുപോലെയല്ല. കുടുംബപ്രശ്നങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, കടബാധ്യത, തൊഴിൽ നഷ്ടം, ബന്ധങ്ങളിലെ തകർച്ച, പഠനത്തിലെ സമ്മർദം, പരീക്ഷാ പരാജയം, സാമൂഹിക അപമാനം, ഒറ്റപ്പെടൽ, ലഹരി ഉപയോഗം, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം തുടങ്ങി പല ഘടകങ്ങളും ഒരാളുടെ മനസ്സിനെ തളർത്തിയേക്കാം. ചിലപ്പോൾ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ വലിയ പ്രശ്നമൊന്നുമില്ലെന്ന് തോന്നുന്ന ഒരാളുടെ ഉള്ളിൽ പോലും ശക്തമായൊരു പോരാട്ടം നടക്കുകയായിരിക്കും.

ചിരിക്കുന്ന മുഖം എപ്പോഴും സന്തോഷത്തിന്റെ അടയാളമല്ല. പലരും അവരുടെ വേദന ആരോടും പറയാതെ ഉള്ളിൽ ഒതുക്കിവയ്ക്കുന്നു. “എന്നെ ആരും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല” എന്ന തോന്നൽ പതിയെ അവരെ മറ്റുള്ളവരിൽനിന്ന് അകറ്റുന്നു. സംസാരിക്കണമെന്ന് തോന്നിയാലും കേൾക്കാൻ ഒരാളില്ലാത്ത അവസ്ഥ പലരെയും കൂടുതൽ ഏകാന്തതയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു.ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ മനുഷ്യർ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ ഏറെയാണ്. മൊബൈൽ ഫോണുകളും സോഷ്യൽ മീഡിയയും ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ അതോടൊപ്പം മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴം കുറഞ്ഞുപോകുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും ഉയരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് സുഹൃത്തുക്കളുള്ള സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിൽ യഥാർഥ ജീവിതത്തിൽ സംസാരിക്കാൻ ഒരാൾ പോലുമില്ലാത്ത അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ളവരെ ശ്രദ്ധിക്കണം. “എന്തുപറ്റി?” എന്നൊരു ചോദ്യം ചിലപ്പോൾ വലിയൊരു ആശ്വാസമായേക്കാം. “നിനക്ക് സംസാരിക്കണമെങ്കിൽ ഞാൻ കേൾക്കാം” എന്നൊരു വാക്ക് ഒരാളുടെ ഏകാന്തത കുറച്ചേക്കാം. പ്രശ്നത്തിന് ഉടൻ പരിഹാരം പറയുന്നതിനേക്കാൾ ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഒരാളുടെ വേദന ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുകയാണ് ഏറ്റവും വലിയ സഹായം.ആത്മഹത്യ പ്രതിരോധത്തിൽ കുടുംബത്തിന് വലിയ പങ്കുണ്ട്. കുട്ടികളോട് പഠനവും മാർക്കും മാത്രം ചോദിക്കുന്നതിനുപകരം അവരുടെ മനസ്സിനെക്കുറിച്ചും ചോദിക്കണം. “എത്ര മാർക്ക് കിട്ടി?” എന്ന ചോദ്യത്തിനൊപ്പം “എങ്ങനെയുണ്ട്?” എന്നും ചോദിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾ സമയം കണ്ടെത്തണം. യുവാക്കളുടെ ജീവിതത്തിൽ തൊഴിൽ, വിവാഹം, സാമ്പത്തിക ബാധ്യത, കുടുംബ പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവ വലിയ സമ്മർദങ്ങളായി മാറാറുണ്ട്. അവരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ പരിഹസിക്കുകയോ നിരന്തരം കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നതിനുപകരം അവർ പറയുന്നത് കേൾക്കാൻ കുടുംബം തയ്യാറാകണം.

മാനസികമായി തളരുന്നത് ബലഹീനതയല്ല. സഹായം തേടുന്നത് പരാജയവുമല്ല. ശരീരത്തിന് അസുഖം വന്നാൽ ചികിത്സ തേടുന്നതുപോലെ മനസ്സിനും പരിചരണവും ചികിത്സയും ആവശ്യമാണ്. മാനസികാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് തുറന്ന് സംസാരിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷം കുടുംബങ്ങളിലും സമൂഹത്തിലും ഉണ്ടാകണം.വിദ്യാർഥികളുടെ കാര്യത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. മികച്ച മാർക്ക്, റാങ്ക്, പ്രവേശന പരീക്ഷ, ജോലി എന്നിവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് പല വിദ്യാർഥികളുടെയും ജീവിതം. ഒരു പരീക്ഷയിലെ പരാജയത്തെ ജീവിതത്തിലെ പരാജയമായി കാണുന്ന സാഹചര്യം മാറണം. ഒരു മാർക്ക് കുറഞ്ഞതുകൊണ്ടും ഒരു പരീക്ഷ തോറ്റതുകൊണ്ടും ഒരു അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടതുകൊണ്ടും ജീവിതം അവസാനിക്കുന്നില്ലെന്ന് കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കണം. ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും കഴിവും ജീവിതപാതയും വ്യത്യസ്തമാണ്.സ്കൂളുകളിലും കോളജുകളിലും മാനസികാരോഗ്യ സഹായ സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അധ്യാപകർ പഠനത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം കുട്ടികളുടെ പെരുമാറ്റത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കണം. പെട്ടെന്ന് എല്ലാവരിൽനിന്നും അകന്നുനിൽക്കുക, അമിതമായ നിരാശ പ്രകടിപ്പിക്കുക, പതിവ് കാര്യങ്ങളിൽ താൽപര്യം നഷ്ടപ്പെടുക തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ ഗൗരവമായി കാണേണ്ടതാണ്.

കേരളത്തിലെ പല കുടുംബങ്ങളും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. കടബാധ്യതയും തൊഴിൽ നഷ്ടവും വ്യാപാരത്തിലെ പരാജയവും കുടുംബങ്ങളെ വലിയ സമ്മർദത്തിലാക്കാം. സാമ്പത്തികമായി തകർന്ന ഒരാളെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതിനു പകരം അവന്റെ കൂടെ നിൽക്കുകയാണ് സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം. പണം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ കഴിയും. ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ മറ്റൊരു അവസരം തേടാം. വ്യാപാരം പരാജയപ്പെട്ടാൽ വീണ്ടും തുടങ്ങാം. കടബാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ പരിഹാരം തേടാം. പക്ഷേ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ജീവൻ തിരിച്ചുപിടിക്കാനാവില്ല.മാനസിക സമ്മർദങ്ങളിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ചിലർ ലഹരിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന സാഹചര്യമുണ്ട്. എന്നാൽ അത് പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമല്ല; പലപ്പോഴും പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ ഗുരുതരമാക്കുന്ന വഴിയാണ്. യുവാക്കൾക്ക് ആരോഗ്യകരമായ സൗഹൃദങ്ങളും കായിക-കലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും വായനയും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും ലഭ്യമാക്കണം. അവരുടെ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനും ആത്മവിശ്വാസം വളർത്താനും അവസരങ്ങൾ ഒരുക്കണം.ആത്മഹത്യാ വാർത്തകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോഴും മാധ്യമങ്ങൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണം. സംഭവത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ അനാവശ്യമായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുപകരം സ്വകാര്യതയും കുടുംബത്തിന്റെ വേദനയും മാനിക്കുന്ന സമീപനമാണ് വേണ്ടത്. ഒരു ആത്മഹത്യയെ sensational ആയി അവതരിപ്പിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിന് ഗുണകരമല്ല. പകരം പ്രതിസന്ധിയിലായവർക്ക് സഹായം തേടാനുള്ള വഴികളെക്കുറിച്ചും മാനസികാരോഗ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കണം.

ആത്മഹത്യയെ തടയാൻ സമൂഹത്തിലെ ഓരോരുത്തർക്കും പങ്കുണ്ട്. നമ്മൾ എല്ലാവരും മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ധരാകണമെന്നില്ല. പക്ഷേ നല്ലൊരു ശ്രോതാവാകാൻ കഴിയും. ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുന്ന ഒരാളുടെ അരികിൽ ഇരിക്കാം. വിഷമിക്കുന്ന ഒരാളെ പരിഹസിക്കാതെ കേൾക്കാം. ആവശ്യമെങ്കിൽ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും മാനസികാരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെയും സഹായം തേടാൻ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാം
ഒരാൾ താൻ സുരക്ഷിതനല്ലെന്ന് പറയുകയോ സ്വയം ജീവനൊടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അത് തമാശയായി കാണരുത്. അവരെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിടാതെ വിശ്വസനീയരായ ആളുകളുടെ സഹായം തേടുകയും അടിയന്തരമായി പ്രൊഫഷണൽ സഹായം ലഭ്യമാക്കുകയും വേണം.

ജീവിതത്തിൽ ഇരുണ്ട നിമിഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. പക്ഷേ ഇരുട്ട് എന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കില്ല. ഇന്ന് തകർന്നുപോയെന്ന് തോന്നുന്ന ഒരാൾക്ക് നാളെ പുതിയൊരു തുടക്കം ലഭിച്ചേക്കാം. ഇന്ന് കണ്ണുനിറച്ച അതേ ജീവിതം നാളെ പുഞ്ചിരിയുടെ കാരണമാകാം. ആത്മഹത്യയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ മരണത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും പ്രതീക്ഷയെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കണം. ഒരു മനുഷ്യൻ തളർന്നുപോകുമ്പോൾ അവനെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്. അവന്റെ കൈപിടിക്കണം. അവൻ മിണ്ടാതിരിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ മൗനം കേൾക്കണം. അവൻ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോകുമ്പോൾ “നീ ഒറ്റയ്ക്കല്ല” എന്ന് പറയണം.
കാരണം ഒരു വാക്ക് ചിലപ്പോൾ ഒരു മനസ്സിനെ താങ്ങിനിർത്തും. ഒരു ഫോൺ കോൾ ചിലപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യനെ ഒറ്റപ്പെടലിൽനിന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരും. ഒരു ചേർത്തുപിടിത്തം ചിലപ്പോൾ പ്രതീക്ഷയുടെ വാതിൽ തുറക്കും.

കേരളം വികസനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യനെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്നതിലും മാതൃകയാകണം. ഒരു ജീവൻ പോലും നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സമൂഹമായി നമുക്ക് മാറാം. തകരുന്ന മനസ്സുകളെ കേൾക്കാം. വേദനിക്കുന്നവർക്കൊപ്പം നിൽക്കാം. സഹായം തേടുന്നതിനെ സാധാരണവും സ്വീകാര്യവുമായ കാര്യമാക്കാം.
ആത്മഹത്യയിലേക്കല്ല ജീവിതത്തിലേക്കാണ് നമ്മുടെ സമൂഹം കൈപിടിച്ച് നടത്തേണ്ടത്.