2019 ഓഗസ്റ്റ് 8. കേരളത്തിന്റെ ദുരന്തചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കലും മറക്കാനാകാത്ത ഒരു ദിവസം. വയനാട് മേപ്പാടിയിലെ പുത്തുമലയിൽ കനത്ത മഴയെ തുടർന്ന് ഉണ്ടായ വൻ ഉരുൾപൊട്ടൽ ഒരു നാടിന്റെ ജീവിതത്തെ തന്നെ തകർത്തുകളഞ്ഞു. പച്ചപ്പും മലനിരകളും കൃഷിയിടങ്ങളും നിറഞ്ഞിരുന്ന പുത്തുമല മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ മണ്ണും ചെളിയും കല്ലും നിറഞ്ഞ ദുരന്തഭൂമിയായി മാറി. 17 മനുഷ്യജീവനുകളാണ് ആ ദുരന്തത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത്. അഞ്ചുപേരെ ഇനിയും കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. നൂറിലധികം വീടുകളും വലിയ തോതിലുള്ള കൃഷിയിടങ്ങളും നശിച്ചു. വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടിട്ടും പുത്തുമലയുടെ വേദന കേരളത്തിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞിട്ടില്ല.പുത്തുമല ഒരു ഉരുൾപൊട്ടലിന്റെ പേര് മാത്രമല്ല. ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ജീവിതം മാറിപ്പോയ മനുഷ്യരുടെ കഥ കൂടിയാണ്. തലമുറകളായി ജീവിച്ച വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ കഥ. പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കാണാതായ കുടുംബങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പിന്റെ കഥ. വർഷങ്ങളെടുത്ത് വളർത്തിയ കൃഷിയിടങ്ങളും ഉപജീവനമാർഗങ്ങളും ഒരു രാത്രികൊണ്ട് നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ കണ്ണീരിന്റെ കഥ.

അന്ന് പുത്തുമലയിൽ മഴ ശക്തമായിരുന്നു. മലയുടെ ഒരു ഭാഗം അടർന്നുവീണ് താഴേക്ക് പാഞ്ഞെത്തിയപ്പോൾ അതിന്റെ വഴിയിലുണ്ടായിരുന്നതെല്ലാം തകർന്നു. മണ്ണിനും പാറകൾക്കുമൊപ്പം വീടുകളും വാഹനങ്ങളും മരങ്ങളും മനുഷ്യരുടെ സ്വപ്നങ്ങളും ഒഴുകിപ്പോയി. എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പോലും കഴിയാത്ത വേഗത്തിലായിരുന്നു ദുരന്തം. രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയാതെ പലരും മണ്ണിനടിയിൽ അകപ്പെട്ടു.ദുരന്തവാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ രക്ഷാപ്രവർത്തകർ പുത്തുമലയിലേക്ക് ഓടിയെത്തി. മണ്ണും ചെളിയും കല്ലും നീക്കി കാണാതായവർക്കായി തിരച്ചിൽ നടത്തി. ഓരോ മണ്ണുമാറ്റലിലും ഒരു ജീവന്റെ പ്രതീക്ഷയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കിടയിലും പലരെയും ജീവനോടെ കണ്ടെത്താനായില്ല. 17 ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ അഞ്ചുപേരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ പോലും കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നത് ആ ദുരന്തത്തിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഒരാളെ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിന്റെ വേദന തന്നെ ഒരു കുടുംബത്തിന് താങ്ങാനാവാത്തതാണ്. എന്നാൽ ഒരു ദുരന്തത്തിൽ നിരവധി കുടുംബങ്ങൾക്കാണ് പ്രിയപ്പെട്ടവരെ നഷ്ടമായത്. കാണാതായവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഇന്നും പൂർണമായൊരു വിടപറയൽ പോലും സാധിച്ചിട്ടില്ല. അവസാനമായി പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മുഖം കാണാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ വേദനയും അവരുടെ ഓർമകളുമായി ജീവിക്കേണ്ടിവരുന്നതിന്റെ നൊമ്പരവും പുറത്ത് നിന്ന് അളക്കാനാകില്ല.
പുത്തുമലയിൽ തകർന്നത് വീടുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല. മനുഷ്യരുടെ ഉപജീവനമാർഗങ്ങളുമായിരുന്നു. കൃഷിയായിരുന്നു പല കുടുംബങ്ങളുടെയും പ്രധാന ആശ്രയം. വർഷങ്ങളെടുത്ത് വളർത്തിയ കാപ്പി, ഏലം, അടയ്ക്ക തുടങ്ങിയ വിളകളും കൃഷിയിടങ്ങളും നശിച്ചു. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം 103 വീടുകൾ ദുരന്തത്തിൽ തകർന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കർഷകരുടെ അധ്വാനവും സമ്പാദ്യവും പ്രതീക്ഷകളും ഒരൊറ്റ രാത്രിയിൽ ഇല്ലാതായി.

ഒരു കർഷകന്റെ കൃഷിയിടം വെറും ഭൂമിയല്ല. അത് അയാളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതമാണ്. മക്കളുടെ പഠനത്തിനുള്ള പണമാണ്. വീട്ടിലെ ചെലവുകൾക്കുള്ള വരുമാനമാണ്. വർഷങ്ങളെടുത്ത് വളർത്തിയ മരങ്ങളും വിളകളും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അതിനൊപ്പം ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗമാണ് നഷ്ടപ്പെടുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദുരന്തബാധിതരുടെ പുനരധിവാസം വീടുകൾ നിർമിച്ചുനൽകുന്നതിൽ മാത്രം അവസാനിക്കരുത്. അവരുടെ ഉപജീവനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ഭാവിജീവിതം സുരക്ഷിതമാക്കാനും ആവശ്യമായ നടപടികൾ ഉണ്ടാകണം.ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളും വിവിധ സംഘടനകളും വ്യക്തികളും രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലും പുനരധിവാസത്തിലും കൈകോർത്തു. ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകളിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നവർക്ക് ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവും മറ്റ് ആവശ്യങ്ങളും ലഭ്യമാക്കി. പിന്നീട് പുതിയ വീടുകളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ഒരുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു. ദുരന്തബാധിതരെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനുള്ള ഈ കൂട്ടായ്മ കേരളത്തിന്റെ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായിരുന്നു.

എന്നാൽ ഒരു ദുരന്തം കഴിഞ്ഞാൽ ദുരിതം അവസാനിക്കുന്നില്ല. പുതിയൊരു വീട് ലഭിച്ചാലും നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രിയപ്പെട്ടവരെ തിരികെ ലഭിക്കില്ല. നഷ്ടപ്പെട്ട കൃഷിയിടങ്ങൾ പഴയപടി ആകണമെന്നില്ല. കുട്ടികളുടെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞ ഭയവും കുടുംബാംഗങ്ങളെ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ വേദനയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും തുടരാം. അതിനാൽ പുനരധിവാസം കെട്ടിടനിർമാണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. മനുഷ്യരുടെ മാനസികവും സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പുനരുജ്ജീവനവും അതിന്റെ ഭാഗമാകണം.
പുത്തുമല നമ്മെ മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യവും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയോട് നാം എത്രത്തോളം ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ പെരുമാറുന്നു എന്നത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കേണ്ട സമയമാണിത്. മലനാടുകളിൽ നടക്കുന്ന അനിയന്ത്രിത നിർമാണങ്ങൾ, സ്വാഭാവിക നീർച്ചാലുകളുടെ തടസ്സം, ഭൂവിനിയോഗത്തിലെ അശാസ്ത്രീയ മാറ്റങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ആഘാതങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഗൗരവത്തോടെ കാണേണ്ടതുണ്ട്.
മഴയെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തി നമുക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാനാകില്ല. മഴ പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ മഴയുടെ ശക്തി ദുരന്തമായി മാറുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടലുകൾക്കും അതിൽ പങ്കുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. മലകളും കുന്നുകളും പുഴകളും നീർച്ചാലുകളും സംരക്ഷിക്കാതെ വികസനം മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കിയാൽ അതിന്റെ വില ഒരിക്കൽ മനുഷ്യജീവിതങ്ങൾകൊണ്ട് അടയ്ക്കേണ്ടിവരും.

കേരളം പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തേണ്ട സംസ്ഥാനമാണ്. പ്രളയവും ഉരുൾപൊട്ടലും മണ്ണിടിച്ചിലും ഓരോ വർഷവും പുതിയ മുന്നറിയിപ്പുകളാണ് നൽകുന്നത്. അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി കണ്ടെത്തണം. മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതയുള്ള മേഖലകളിൽ കൃത്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണം. മഴയുടെ അളവ് മാത്രമല്ല, മലഞ്ചെരിവുകളുടെ സ്ഥിരതയും മണ്ണിലെ ജലാംശവും നീർച്ചാലുകളുടെ അവസ്ഥയും നിരീക്ഷിക്കണം.

ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ അത് ജനങ്ങളിലേക്ക് കൃത്യസമയത്ത് എത്തുകയും ആളുകളെ സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും വേണം. ദുരന്തമുണ്ടായ ശേഷം രക്ഷാപ്രവർത്തനം നടത്തുന്നതിനെക്കാൾ ദുരന്തത്തിന്റെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാനുള്ള മുൻകരുതലുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നതാണ് പ്രധാനം.ഓരോ ഓഗസ്റ്റ് 8-നും പുത്തുമലയെ ഓർക്കുമ്പോൾ 17 ജീവനുകളെ മാത്രം ഓർത്താൽ പോരാ. ഇന്നും കണ്ടെത്താനാകാത്ത അഞ്ചുപേരെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പിനെയും ഓർക്കണം. വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെയും കൃഷിയിടങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെയും ഓർക്കണം. ഒരു രാത്രി കൊണ്ട് ജീവിതത്തിന്റെ ദിശ മാറിപ്പോയ മനുഷ്യരെയും ഓർക്കണം.