ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീതലോകത്തെ വിഖ്യാത പിന്നണി ഗായിക എസ്. ജാനകി (88) അന്തരിച്ചു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് കർണാടകയിലെ മൈസൂരുവിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിലിരിക്കെയാണ് ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം അവർ വിടവാങ്ങിയത്. ശ്വസനസംബന്ധമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകളെ തുടർന്ന് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്ന ജാനകിയുടെ വിയോഗം ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സമ്പന്നമായ സംഗീതയാത്രയ്ക്ക് വിരാമമിടുന്നതോടൊപ്പം ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിലെ ഒരു സുവർണ്ണ അധ്യായത്തിനും തിരശ്ശീല വീഴ്ത്തുകയാണ്.

തെന്നിന്ത്യയുടെ "ഗാനകോകിലം" എന്ന വിശേഷണത്തിന് അർഹയായ എസ്. ജാനകി സംഗീതത്തെ വെറും ആലാപനമായി മാത്രമല്ല, വികാരങ്ങളുടെ ഭാഷയായാണ് ശ്രോതാക്കൾക്ക് സമ്മാനിച്ചത്. പ്രണയത്തിന്റെ മൃദുലതയും വിരഹത്തിന്റെ നൊമ്പരവും മാതൃസ്നേഹത്തിന്റെ ഊഷ്മളതയും ഭക്തിയുടെ നിർമലതയും ഒരേ ശബ്ദത്തിൽ അത്രമേൽ സ്വാഭാവികമായി പകർത്താൻ കഴിഞ്ഞ അപൂർവ ഗായികയായിരുന്നു അവർ.

മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി ഉൾപ്പെടെ പതിനേഴിലധികം ഭാഷകളിലായി ഏകദേശം 48,000 ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച ജാനകി ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീതചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ സംഗീതപാരമ്പര്യങ്ങളിലൊന്നാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. ഓരോ ഭാഷയുടെയും സ്വത്വം ഉൾക്കൊണ്ട്, ഉച്ചാരണത്തിലും ഭാവത്തിലും പൂർണത കൈവരിച്ച അവരുടെ ആലാപനശൈലി ഇന്നും അനേകം ഗായകർക്ക് മാതൃകയാണ്.

മലയാളത്തിന്റെ സ്വന്തം ജാനകിയമ്മ

മലയാളികളുമായുള്ള എസ്. ജാനകിയുടെ ബന്ധം അതുല്യമായിരുന്നു. 1,200-ലധികം മലയാള ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾക്ക് അവർ ശബ്ദം നൽകി. സംഗീതസംവിധായകൻ എം. എസ്. ബാബുരാജാണ് അവരുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ പ്രത്യേകത തിരിച്ചറിഞ്ഞ് മലയാള സിനിമയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. തുടർന്ന് ദേവരാജൻ മാസ്റ്റർ, ജോൺസൺ, രവീന്ദ്രൻ, ഔസേപ്പച്ചൻ, വിദ്യാസാഗർ തുടങ്ങി നിരവധി സംഗീതസംവിധായകരോടൊപ്പം അവർ മലയാളിക്ക് മറക്കാനാകാത്ത ഗാനങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു.

2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പത്ത് കൽപ്പനകൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ "അമ്മപ്പൂവിനും" എന്ന താരാട്ടുപാട്ടാണ് അവർ അവസാനമായി റെക്കോർഡ് ചെയ്ത മലയാള ഗാനം. അതോടെ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന് സംഗീതപരമായ പൂർണവിരാമം കുറിക്കപ്പെട്ടു.

പുരസ്കാരങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള മഹത്വം

മികച്ച പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം നാല് തവണ നേടിയ എസ്. ജാനകി വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി 33 സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളും സ്വന്തമാക്കി. പുരസ്കാരങ്ങളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ വലുതായിരുന്നു അവർ നേടിയ ജനഹൃദയങ്ങളിലെ സ്ഥാനം.

2013-ൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ച പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാകാരന്മാർക്ക് ദേശീയതലത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന അംഗീകാരത്തിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്വീകരിക്കാൻ അവർ വിസമ്മതിച്ചു. തന്റെ ദീർഘകാല സംഗീതസംഭാവനയ്ക്ക് യോജിച്ച അംഗീകാരം ലഭിക്കണമെന്ന നിലപാടും അവർ അന്ന് തുറന്നുപറഞ്ഞിരുന്നു.

ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോകാത്ത ശബ്ദം

എസ്. ജാനകിയുടെ വിയോഗം ഒരു ഗായികയുടെ മരണം മാത്രമല്ല; തലമുറകളുടെ ഓർമ്മകളിൽ പതിഞ്ഞ ആയിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങളുടെ പിന്നിലെ ഒരു യുഗത്തിന്റെ അവസാനമാണ്. എങ്കിലും അവർ പാടിയ ഗാനങ്ങൾ ഓരോ മലയാളിയുടെയും ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷങ്ങളിലും ദുഃഖങ്ങളിലും ആഘോഷങ്ങളിലും ഇന്നും നാളെയും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും.

കാലം മാറും, തലമുറകൾ മാറും. എന്നാൽ ഭാവസാന്ദ്രമായ പ്രണയഗാനങ്ങളിലും ഹൃദയം തൊടുന്ന താരാട്ടുകളിലും വിരഹത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ നൊമ്പരങ്ങളിലും എസ്. ജാനകിയുടെ ശബ്ദം എന്നും ജീവിക്കും. സംഗീതം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ആ സ്വരമാധുര്യവും മലയാളികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ അനശ്വരമായിരിക്കും.