കാലം അതിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കാത്ത ചില ഇടങ്ങൾ ഭൂമിയിലുണ്ട്. ഫോർട്ട് കൊച്ചിയിലെ ആ വിന്റേജ് കഫേ തെരുവിന്റെ മൂലയിലുള്ള കൽപ്പടിയും അതിന് പിന്നിലെ 'നീലവാതിലും' അത്തരത്തിലൊന്നായിരുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ ഏകാന്തതയിൽ മനുഷ്യർ കാലത്തെ എണ്ണിത്തീർക്കുന്നതുപോലെ, ഇവിടെ മാധവിക്കുട്ടിയമ്മ എന്ന വൃദ്ധ തന്റെ ആയുസ്സിനെ ഒരു കൽപ്പടിയിൽ ഹോമിക്കുകയായിരുന്നു.

വിദേശ സഞ്ചാരികളും ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലെ പുതിയ തലമുറയും പാഞ്ഞുപോകുന്ന ആ ആധുനിക തെരുവിൽ, അവർ മാത്രം ഘടികാരദിശയ്ക്ക് വിപരീതമായി ഭൂതകാലത്തിലേക്ക് ജീവിച്ചു. അവർക്ക് പിന്നിൽ, ആധുനികമായ ആർക്കിടെക്ചറിന് വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമായി നിന്ന ആ നീലവാതിൽ എപ്പോഴും അടഞ്ഞുകിടന്നു. ശാസ്ത്രത്തിനും യുക്തിക്കും പിടികൊടുക്കാത്ത ഒരു നിഗൂഢത ആ വാതിലിനുണ്ടായിരുന്നു. കഫേ വിപുലീകരിക്കാൻ കോർപ്പറേറ്റുകൾ നോക്കിയപ്പോഴൊക്കെ ആ വാതിലിന്റെ ഡിജിറ്റൽ ലോക്കുകൾ തനിയെ ജാമായി. ഒരു യന്ത്രത്തിനും ആ പൂട്ടിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ മനസ്സിലാക്കാനായില്ല.

ഒരു വൈകുന്നേരം, ആഗോളതലത്തിലുള്ള സ്ട്രീറ്റ് ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിന് ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ വന്ന മുഹമ്മദ് ഇഷ്ഫാഖ് എന്ന ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ആ കാഴ്ചയ്ക്ക് മുന്നിൽ നിന്നു. വിപ്ലവകരവും എന്നാൽ വിരഹപൂർണ്ണവുമായ ഒരു പ്രത്യേക അന്തരീക്ഷം ആ വൃദ്ധയുടെ മുഖത്തുണ്ടായിരുന്നു. അമ്മേ, ഒരു ഫോട്ടോ എടുത്തോട്ടെ എന്ന് ഇഷ്ഫാഖ് ചോദിച്ചപ്പോൾ അവർ മറുപടിയൊന്നും പറഞ്ഞില്ല. പകരം, സ്മാർട്ട്‌ഫോണിൽ ഒട്ടിച്ചിരുന്ന ലോഹനിറമുള്ള ഒരു പഴയ ക്യൂആർ കോഡ് സ്റ്റിക്കറിലേക്ക് വിരൽചൂണ്ടി. ഏതോ അദൃശ്യ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന ഒരു രഹസ്യ കോഡായിരുന്നു അത്.

അപ്പോഴാണ് കഫേയിലെ വെയിറ്ററായ ജോസ് ഒരു കപ്പ് കാപ്പിയുമായി അങ്ങോട്ട് വന്നത്. ജോസ് ഇഷ്ഫാഖിനോട് പറഞ്ഞു: "ബ്രോ, ഈ അമ്മയെ കാണാൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ കപ്പലുകളിൽ വരുന്ന വിദേശികൾ വരെ നിൽക്കാറുണ്ട്. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഗൾഫ് നാടുകളിലേക്ക് വിസ തട്ടിപ്പിൽപ്പെട്ട് അപ്രത്യക്ഷനായ ഒരാളുടെ കാത്തിരിപ്പിലാണ് ഇവർ. പ്രവാസത്തിന്റെ ഏതോ മണലാരണ്യത്തിൽ ആ മനുഷ്യൻ ഇപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് അമ്മയുടെ വിശ്വാസം."

അടുത്തിരുന്ന് ക്യാൻവാസിൽ ഫോർട്ട് കൊച്ചിയുടെ നിഗൂഢതകൾ വരച്ചിരുന്ന റോണി എന്ന ചിത്രകാരൻ അതിനോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു: "ഈ നീലവാതിൽ വെറുമൊരു മരമല്ല. ഇതിന്റെ ലോക്കുകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. എത്ര ചൂടായാലും തണുത്തായാലും ഇതിന്റെ മെറ്റൽ ഘടന മാറില്ല. ശാസ്ത്രത്തിന് അതീതമായ ഏതോ ഒരു കാന്തികശക്തി ഇതിനെ ഇവിടുത്തെ കൽപ്പടവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്നു."

മാധവിക്കുട്ടിയമ്മ പതിയെ ഫോണിൽ നിന്നും തലയുയർത്തി ഇഷ്ഫാഖിനെ നോക്കി. ആ നോട്ടത്തിൽ പ്രവാസത്തിന്റെ കയ്പ്പും ഒരു ആത്മീയാചാര്യന്റെ ശാന്തതയുമുണ്ടായിരുന്നു. "എന്താ മകനേ... എന്നെയും ഈ വാതിലിനെയും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ലേലം വിളിക്കാൻ വന്നതാണോ?" അവർ ചോദിച്ചു.
"അല്ല അമ്മാ... ഈ ലോക്കിന്റെയും നിങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പിന്റെയും പിന്നിലെ രഹസ്യം അറിയാൻ എന്താണ്..?" ഇഷ്ഫാഖ് ചോദിച്ചു. അവർ ആ ഫോൺ കവർ കാണിച്ചു: "ഇത് ഇരുപത് വർഷം മുൻപ്, ശങ്കരൻ  ഗൾഫിലേക്ക് വിമാനം കയറും മുൻപ് ഞങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഡിസൈൻ ചെയ്ത ഒരു ബയോമെട്രിക് ക്രിപ്റ്റോ ലോക്കിന്റെ മാസ്റ്റർ കോഡാണ്.

അവൻ വരാതെ ഈ വാതിൽ തുറക്കില്ല. ലോകത്തിന്റെ ഏത് മരുഭൂമിയിലായാലും, ഏത് തടവറയിലായാലും അവൻ എന്റെ ഈ കോഡ് തിരഞ്ഞുപിടിക്കും. ആഗ്രഹങ്ങളുടെ തീവ്രത വായുവിൽ തരംഗങ്ങളായി സഞ്ചരിച്ച് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തും. അതുവരെ ഈ ഡിജിറ്റൽ പൂട്ട് ഇവിടെ ഇങ്ങനെ കിടക്കട്ടെ. എനിക്ക് ധൃതിയൊന്നുമില്ല. കാത്തിരിപ്പാണ് ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ലഹരി."

അങ്ങോട്ട് വന്ന സീനിയർ പോലീസ് ഓഫീസർ ശങ്കരൻ പിള്ള മാധവിക്കുട്ടിയമ്മയെ നോക്കി ഒന്നു ചിരിച്ചു: "ഇന്റർപോൾ വരെ അന്വേഷിച്ച കേസാണിത് ഇഷ്ഫാഖ്. റിയാദിലെ ഏതോ ഡിസേർട്ട് ക്യാമ്പിൽ വെച്ച് ആ മനുഷ്യൻ കാണാതായെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ. പക്ഷേ, ഈ അമ്മയുടെ വിശ്വാസത്തിന് മുന്നിൽ ആ ഗ്ലോബൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ വെറും പാഴ്ക്കടലാസാണ്."

അവരോടൊപ്പം തെരുവിലെ പഴയ തയ്യൽക്കാരനായ അബ്ദുള്ളക്കയും ഒപ്പം കൂടി. അദ്ദേഹം നെടുവീർപ്പോടെ ഓർത്തു: "അന്ന് ആ ചെക്കൻ എയർപോർട്ടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ഇട്ട ഷർട്ട് തുന്നിയത് ഞാനായിരുന്നു. അവൻ പോയ അന്ന് രാത്രി ഈ തെരുവിൽ വലിയൊരു നക്ഷത്രം ഉദിച്ചതുപോലെ എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ഈ നീലവാതിലിന് കാവലിരിക്കാൻ അവൻ ഇവളെ ഏൽപ്പിച്ചിട്ട് പോയതാണ്."

മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൊച്ചിയിൽ കനത്ത ചുഴലിക്കാറ്റും പ്രളയവും ഉണ്ടായി. കഫേയിലെ വൈദ്യുതി ബന്ധങ്ങളും സിസിടിവി നെറ്റ്‌വർക്കുകളും പൂർണ്ണമായും തകരാറിലായ ഒരു രാത്രിയായിരുന്നു അത്. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ, ആഗോള വാർത്താ ഏജൻസിക്ക് വേണ്ടി ദുരന്ത ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താൻ വന്ന ഇഷ്ഫാഖ് ആ കൽപ്പടിയിലേക്ക് നോക്കി സ്തബ്ധനായി നിന്നുപോയി.

അവിടെ മാധവിക്കുട്ടിയമ്മ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവരുടെ സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ ഡിസ്പ്ലേ തകർന്ന്, ചാർജ് പൂർണ്ണമായും തീർന്ന് കൽപ്പടിയിൽ കിടപ്പുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, അന്താരാഷ്ട്ര സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർക്ക് പോലും തുറക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന, എപ്പോഴും കട്ടികൂടിയ ഇലക്ട്രോണിക് ലോക്കുകളാൽ അടഞ്ഞുകിടന്നിരുന്ന ആ 'നീലവാതിൽ' അന്ന് പകുതി തുറന്നുകിടക്കുകയായിരുന്നു. അതിലെ ആധുനികമായ ബയോമെട്രിക് സിസ്റ്റം താനേ വേർപെട്ടിരുന്നു. കഫേ വെയിറ്റർ ജോസും ചിത്രകാരൻ റോണിയും അവിടെ പരിഭ്രാന്തരായി നിൽപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ജോസ് പറഞ്ഞു: "രാവിലെ കഫേ തുറക്കാൻ വന്നപ്പോൾ ഈ വാതിൽ തുറന്നു കിടക്കുന്നു ബ്രോ. അമ്മയുടെ ലഗേജുകൾ ഒന്നും ഇവിടെയില്ല."

പോലീസ് ഓഫീസർ ശങ്കരൻ പിള്ള തന്റെ ടോർച്ച് വെളിച്ചം ആ തുറന്ന വാതിലിനുള്ളിലെ ഇരുട്ടിലേക്ക് അടിച്ചു. തുറന്നുകിടക്കുന്ന ആ നീലവാതിലിലേക്ക് നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, മാധവിക്കുട്ടിയമ്മ അന്ന് പറഞ്ഞ ദാർശനികമായ വാക്കുകൾ ഇഷ്ഫാഖിന്റെ കാതുകളിൽ ഒരു പ്രവാസ മന്ത്രം പോലെ വീണ്ടും മുഴങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു: "അതുവരെ ഈ പൂട്ട് ഇങ്ങനെ കിടക്കട്ടെ... എനിക്ക് ധൃതിയൊന്നുമില്ല..."

ക്യാമറ തോളിലിട്ട്, ഒരു അതീതശക്തിയാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ ഇഷ്ഫാഖ് ആ നീലവാതിലിന്റെ പടികടന്ന് അകത്തേക്ക് കയറി. അവൻ അകത്തേക്ക് കാൽവെച്ച ആ നിമിഷം, പുറത്ത് പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന പ്രളയസമാനമായ മഴയുടെ ശബ്ദം പെട്ടെന്ന് നിശ്ചലമായി. കഫേയിലെ പാത്രങ്ങളുടെ ഒച്ചയോ തെരുവിലെ കോലാഹലങ്ങളോ അങ്ങോട്ട് കേൾക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല.

അന്തരീക്ഷത്തിന് ഒരു നിഗൂഢമായ ശൂന്യത കൈവന്നു. പെട്ടെന്നാണ് ഇഷ്ഫാഖ് ആ മാറ്റം ശ്രദ്ധിച്ചത്. അവന്റെ കയ്യിലെ ഡിജിറ്റൽ വാച്ചിലെ അക്കങ്ങൾ തലകീഴായി തിരിയാൻ തുടങ്ങി. സെക്കൻഡുകൾ മിനിറ്റുകളിലേക്കും, മിനിറ്റുകൾ മണിക്കൂറുകളിലേക്കും വേഗത്തിൽ പിന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.

തറയിൽ വീണുകിടന്ന പൊടിപടലങ്ങൾ വായുവിൽ ഉയർന്ന് ചുവരുകളിലേക്ക് ഒട്ടിപ്പിടിച്ചു. പെയിന്റടർന്ന ചുവരുകൾക്ക് പെട്ടെന്ന് പുതിയ നിറം കൈവന്നു. കാലം അതിന്റെ ഗിയർ മാറ്റി റിവേഴ്സ് ദിശയിൽ അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ആ നീലവാതിലിനുള്ളിലെ വലിയ ഹാളിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഒരു പ്രകാശവലയം രൂപപ്പെട്ടു. അതിനുള്ളിൽ മാധവിക്കുട്ടിയമ്മയുടെ കുടുംബചരിത്രം ഒരു വിപരീത കാവ്യം പോലെ തലകീഴായി തെളിഞ്ഞു വരാൻ തുടങ്ങി.

ആദ്യം തെളിഞ്ഞത് ഇരുപത് വർഷം മുൻപുള്ള ഒരു ആർട്ട് ഗാലറിയുടെ ചിത്രമായിരുന്നു; ഇന്നത്തെ ആധുനിക കഫേ നിൽക്കുന്ന അതേ ഇടം. അവിടെ ചെറുപ്പക്കാരിയായ മാധവിക്കുട്ടിയും അവളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവനും നിൽക്കുന്നു. അവൻ ഗൾഫിലേക്ക് പോകാനായി പെട്ടിയുമേന്തി ഇറങ്ങുകയാണ്. ആ നീലവാതിലിന്റെ ആധുനികമായ കോഡ് ലോക്ക് സെറ്റ് ചെയ്തുകൊണ്ട് അവൻ അവളോട് പറയുന്നു: "ഞാൻ പ്രവാസത്തിന്റെ മണലാരണ്യം കീഴടക്കി തിരിച്ചുവരും. അതുവരെ ഈ ഡിജിറ്റൽ പൂട്ട് നമ്മുടെ പ്രണയത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കും." അവൻ പടികളിറങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ മാധവിക്കുട്ടിയുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നും വീണ കണ്ണീർത്തുള്ളി തറയിൽ നിന്നും വായുവിലേക്ക് ഉയർന്ന് അവളുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് തന്നെ തിരികെ കയറുന്നത് ഇഷ്ഫാഖ് വിസ്മയത്തോടെ കണ്ടു.

കാലം വീണ്ടും പിന്നോട്ട് നടന്നു. കൊച്ചി തുറമുഖത്ത് വലിയ കപ്പലുകൾ വന്നിറങ്ങുന്ന കാലം. മാധവിക്കുട്ടിയുടെ യൗവനതീരമാണത്. ഒരു ധനാഢ്യനായ ബിസിനസ്സ് കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്ന അവൾ, തെരുവിലെ സാധാരണക്കാരനായ ഒരു ചിത്രകാരനുമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. കുടുംബത്തിന്റെ കടുത്ത എതിർപ്പുകളെയും ആചാരങ്ങളെയും വകവെക്കാതെ, അവൾ തന്റെ സ്വത്തുക്കളെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് അവനൊപ്പം ഈ നീലവാതിലിനുള്ളിലേക്ക് വലതുകാൽ വെച്ച് കയറുന്ന ദൃശ്യം തെളിഞ്ഞു.

അവളോട് അന്ന് കടുത്ത വൈരാഗ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച വലിയമ്മാവൻ പദ്മനാഭൻ തമ്പി അവളോട് കോപത്തോടെ ആക്രോശിക്കുന്നത് ഇഷ്ഫാഖ് കണ്ടു: "ഈ പടിയിറങ്ങിപ്പോയാൽ ഈ വംശത്തിൽ നിനക്കൊരു സ്ഥാനമുണ്ടാകില്ല." തീക്ഷ്ണവും ആർദ്രവുമായിരുന്നു ആ കാഴ്ച.

ഇഷ്ഫാഖ് ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ചു നിന്നു. ചുവരുകളിലെ തടിയുടെ രൂപങ്ങൾ മാറി അവിടെ വലിയൊരു പഴയ നായർ തറവാട് രൂപപ്പെട്ടു. മാധവിക്കുട്ടിയുടെ അമ്മയുടെയും മുത്തശ്ശിയുടെയും കാലം. ആ വീട്ടിലെ പുരുഷന്മാർ കടൽ കടന്ന് വ്യാപാരത്തിന് പോകുന്നവരായിരുന്നു. സമ്പത്തും പ്രതാപവും നിറഞ്ഞ തറവാട് പിന്നീട് ഏതോ വിദേശ വ്യാപാരക്കുടിശ്ശികയിൽ പെട്ട് ജപ്തിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതും, ഒടുവിൽ ഈ നീലവാതിലിലേക്ക് മാത്രം ആ കുടുംബത്തിന്റെ വംശാവലി ചുരുങ്ങുന്നതും കാലം റിവേഴ്സ് ഗിയറിലിട്ട് കാണിച്ചു. നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ പഴയ നാട്ടുപ്രമാണിയുടെ അധികാരഗർവ്വുകളും സ്ത്രീകളുടെ നിശബ്ദമായ കണ്ണീരും ആ ചുവരുകളിൽ നിന്നും ഇഷ്ഫാഖ് കണ്ടറിഞ്ഞു.

ഒടുവിൽ കാലം അതിന്റെ വിസ്മയകരമായ അവസാന ബിന്ദുവിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നു. വർഷം 1946. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് തൊട്ടുമുൻപുള്ള ഒരു കർക്കിടക മാസത്തിലെ കറുത്ത വാവുരാത്രി. കനത്ത ഇടിയും മിന്നലുമുള്ള ഒരു രാത്രിയിലാണ് കാലം ചെന്ന് നിന്നത്.

ആ പഴയ മുറിക്കുള്ളിൽ ഒരു വിളക്ക് കത്തുന്നുണ്ട്. പ്രസവവേദനയാൽ പിടയുന്ന ഒരു സ്ത്രീയുടെ ആത്മസംഘർഷങ്ങൾ നേർത്തുനേർത്ത് വരുന്നു. പഴയ നാട്ടുവൈദ്യനായ ഈശ്വരൻ വൈദ്യർ ആ മുറിക്ക് പുറത്ത് ഉത്കണ്ഠയോടെ ഉലാത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പെട്ടെന്ന്, ആ മുറിയിൽ ഒരു പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ കരച്ചിൽ മുഴങ്ങി. പ്രകൃതിയും പ്രപഞ്ചവും ഒരു നിമിഷം ആ കുഞ്ഞിന്റെ ജനനത്തെ വരവേൽക്കാൻ നിശബ്ദമായി.

തൊട്ടിലിൽ കിടക്കുന്ന ആ പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ മുഖത്തേക്ക് ഇഷ്ഫാഖ് സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി. ആ കുഞ്ഞിന്റെ നെറ്റിയിലെ ചുളിവുകൾക്ക് ഇപ്പോഴത്തെ മാധവിക്കുട്ടിയമ്മയുടെ അതേ ദാർശനിക ഭാവമുണ്ടായിരുന്നു! അവളുടെ കുഞ്ഞുവിരലുകൾ വായുവിൽ ചലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്, വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവൾ പിടിക്കാൻ പോകുന്ന ആ സ്മാർട്ട്‌ഫോണിന്റെ വലുപ്പത്തിലായിരുന്നു! ജനനത്തിന്റെ ആ നിമിഷത്തിൽ കാലത്തിന്റെ റിവേഴ്സ് ഗിയർ പെട്ടെന്ന് നിശ്ചലമായി. ഒരു വലിയ പ്രകാശവിസ്ഫോടനത്തോടെ ആ ദൃശ്യങ്ങളെല്ലാം ഇഷ്ഫാഖിന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നും അപ്രത്യക്ഷമായി.

ഇഷ്ഫാഖ് വീണ്ടും കൺതുറക്കുമ്പോൾ അവൻ ആ നീലവാതിലിന്റെ പടിക്കൽ തന്നെ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. വാതിൽ ഇപ്പോഴും പകുതി തുറന്നുതന്നെ കിടക്കുന്നു. പക്ഷേ, അകത്ത് പൊടിയും തുരുമ്പും മാത്രം. കാലം അതിന്റെ കൃത്യമായ ക്ലോക്കിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയിരുന്നു. അവിടെ, പൊടിപിടിച്ച തറയിൽ ആ ഫോൺ കവറിലെ മെറ്റൽ ക്യൂആർ കോഡ് സ്റ്റിക്കർ ഒരു ലോക്കറ്റ് പോലെ തുറക്കപ്പെട്ട നിലയിൽ കിടപ്പുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, അവിടെ അവരെ കാത്തിരുന്നത് തികച്ചും മാന്ത്രികമായ ഒരു കാഴ്ചയായിരുന്നു.

മഴവെള്ളം നനഞ്ഞ ആ മണ്ണിൽ, വർഷങ്ങൾ മരുഭൂമിയിലെ മണലിൽ നടന്ന് തഴമ്പിച്ച കട്ടിപ്പാലുകളുള്ള രണ്ട് ജോടി വിദേശ നിർമ്മിത ഷൂസിന്റെ കാൽപ്പാടുകൾ അകത്തേക്ക് നടന്നുപോയതുപോലെ വളരെ വ്യക്തമായി പതിഞ്ഞിട്ടുണ്ടായിരുന്നു! പ്രവാസത്തിന്റെ തടവറകളിൽ നിന്ന് ആ മനുഷ്യൻ ഒടുവിൽ തന്റെ പ്രണയത്തിന്റെ മാസ്റ്റർ കോഡ് തേടി തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുന്നു.

തന്റെ ക്യാമറയിലേക്ക് നോക്കിയ ഇഷ്ഫാഖ് അത്ഭുതപ്പെട്ടുപോയി. അതിലെ മെമ്മറി കാർഡിൽ ഫോർട്ട് കൊച്ചിയുടെ സാധാരണ ചിത്രങ്ങൾക്ക് പകരം, ഒരു പഴയ തറവാടിന്റെയും, ഒരു പ്രണയത്തിന്റെയും, ഒടുവിൽ ഒരു പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ ജനനത്തിന്റെയും അപൂർവ്വമായ ദൃശ്യങ്ങൾ ഡിജിറ്റലായി പതിഞ്ഞു കിടപ്പുണ്ടായിരുന്നു! മനുഷ്യന്റെ കാത്തിരിപ്പുകൾക്ക് മുന്നിൽ കാലം പോലും വഴിമാറുമെന്ന ദാർശനിക സത്യം മനസ്സിലാക്കി, ഇഷ്ഫാഖ് ആ നീലവാതിൽ പതിയെ ചാരി പുറത്തേക്ക് നടന്നു.