കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നിലൂടെ സംസ്ഥാനം കടന്നുപോകുന്ന ഈ വേളയിൽ, ഭരണം മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ടീമിന്റെയും പ്രാപ്തമായ നേതൃത്വത്തെ ഏൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് കാണുന്നത് ആശ്വാസകരമാണ്. അടുത്തിടെ പുറത്തുവിട്ട ധവളപത്രത്തിലൂടെ (White Paper), കഴിഞ്ഞ ഒരു പതിറ്റാണ്ടുകാലത്തെ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (LDF) ഭരണത്തിൽ നിന്ന് പൈതൃകമായി ലഭിച്ച ഭയാനകമായ സാമ്പത്തികാവസ്ഥ പരസ്യമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കടബാധ്യത, ചുരുങ്ങിവരുന്ന സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം, പുതിയ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്താനുള്ള പരിമിതമായ വഴികൾ എന്നിവയുടെ ആശങ്കാജനകമായ ചിത്രമാണ് ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ നൽകുന്നത്. വർഷങ്ങളായുള്ള അമിതമായ കടമെടുപ്പും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ട സാമ്പത്തിക മാനേജ്‌മെന്റും കാരണം കേരളം ഇപ്പോൾ ഒരു സാമ്പത്തിക അത്യാപത്തിന്റെ വക്കിൽ നിൽക്കുകയാണെന്ന് തോന്നുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ബാധ്യതകൾ കുതിച്ചുയരുമ്പോഴും ഭരണാധികാരികൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ പണം ചെലവഴിക്കുന്നതിൽ യാതൊരു നിയന്ത്രണവും കാണിച്ചില്ലെന്നും, ഇത് പുതിയ ഭരണകൂടത്തിന് സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം വീണ്ടെടുക്കാനും ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം ആർജ്ജിക്കാനുമുള്ള കഠിനമായ ദൗത്യമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നതെന്നും വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു.

മുൻ എൽ.ഡി.എഫ് സർക്കാരിൽ നിന്ന് 48,733 കോടി രൂപയുടെ കുടിശ്ശികയാണ് ഈ സർക്കാരിന് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്—നിയമപരമായി നൽകേണ്ടതും എന്നാൽ നൽകാതെ മാറ്റിവെച്ചതുമായ ബാധ്യതകളാണിവ. ഇതിനുപുറമേ, വൻതോതിലുള്ള വാർഷിക പലിശ ബാധ്യത വരുത്തിവെക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ ആകെ കടം 5.07 ലക്ഷം കോടി രൂപ കടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ധനസ്ഥിതിയെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാതെ ഇത്രയും വലിയൊരു കടബാധ്യത താങ്ങുക എന്നത് അസാധ്യമാണ്. കാലക്രമേണ, ഇത് അക്ഷരാസ്യത, പൊതുജനാരോഗ്യം, സാമൂഹിക ക്ഷേമം, മാനവിക വികസനം എന്നിവയിൽ കേരളം കഷ്ടപ്പെട്ട് നേടിയെടുത്ത നേട്ടങ്ങളെ തകർക്കാൻ ഇടയാക്കും.

ഈ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കടത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രത്യാഘാതം എന്തെന്നാൽ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ഇപ്പോൾ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൽ തുടങ്ങിയ വികസന മുൻഗണനകളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നതിന് പകരം, മുൻകാല കടങ്ങൾ വീട്ടുന്നതിനും പലിശ നൽകുന്നതിനുമായി മാറ്റിവെക്കേണ്ടി വരുന്നു എന്നതാണ്. കടം വീട്ടാൻ ചെലവഴിക്കുന്ന ഓരോ രൂപയും നാളെയുടെ നിർമ്മിതിക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതെ പോകുന്ന രൂപയാണ്. ഈ സാമ്പത്തിക പാത തിരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ, വരും വർഷങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതകളും വികസന മുന്നേറ്റങ്ങളും നിലനിർത്താനുള്ള ശേഷിക്ക് കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരും.

നിലവിൽ, ശമ്പളം, പെൻഷൻ, പലിശ എന്നിവയ്ക്കായി മാത്രം കേരളത്തിന്റെ റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ ഏകദേശം 75 ശതമാനവും ചെലവഴിക്കേണ്ടി വരുന്നു, ഇത് വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള സാമ്പത്തിക സാധ്യതകളെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയതെങ്കിലും, സമാനമായ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ റോഡുകൾ, കുടിവെള്ള പദ്ധതികൾ, പൊതു അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, മറ്റ് ദീർഘകാല ഉൽപ്പാദനക്ഷമമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കേരളം മാറ്റിവെച്ച വിഭവങ്ങളുടെ പങ്ക് വളരെ കുറവാണ്.

വികസനത്തിന് പണം കണ്ടെത്താൻ എൽ.ഡി.എഫ് സർക്കാർ പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത് കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ഫണ്ട് ബോർഡിനെയാണ് (കിഫ്ബി/KIIFB). എന്നാൽ, ബജറ്റിന് പുറത്തുള്ള വായ്പകളെ അമിതമായി ആശ്രയിച്ചതിലൂടെ, സാധാരണ ബജറ്റ് മേൽനോട്ടങ്ങൾക്കും ഭരണസംവിധാനങ്ങൾക്കും പുറത്താണ് ഈ ഏജൻസി പ്രവർത്തിച്ചതെന്ന വിമർശനം ഇതിനോടകം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. കിഫ്ബി വഴി ഏകദേശം 1 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും, പൂർത്തിയായ പദ്ധതികൾ ഏകദേശം 25,000 കോടി രൂപയുടേത് മാത്രമാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. വിഭവങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തതിലും വിമർശകർ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്; വസ്തുനിഷ്ഠമായ വികസന മുൻഗണനകളേക്കാൾ രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങളാണ് പല തീരുമാനങ്ങളെയും സ്വാധീനിച്ചതെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു. കിഫ്ബി വിഹിതത്തിന്റെ ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കണ്ണൂർ ജില്ലയ്ക്ക് മാത്രമാണ് ലഭിച്ചതെന്നും, ഇടുക്കി, വയനാട് തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലെ നിർണ്ണായകമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആവശ്യങ്ങൾ വേണ്ട രീതിയിൽ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി (KSRTC), കെ.എസ്.ഇ.ബി (KSEB), കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന നഷ്ടത്തെക്കുറിച്ചും റിപ്പോർട്ട് എടുത്തുകാണിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ വരുത്തിവെച്ച ആകെ നഷ്ടത്തിന്റെ 72 ശതമാനവും ഈ മൂന്ന് സ്ഥാപനങ്ങൾ ചേർന്നാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിന് പകരം, ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ സർക്കാർ സഹായത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ധനസ്ഥിതിയെ വീണ്ടും ദോഷകരമായി ബാധിച്ചു.

കൂടാതെ, 2025–26 ബജറ്റ് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത് അമിതമായ വരുമാന പ്രതീക്ഷകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്ന് തോന്നുന്നു. റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, ഏകദേശം 20,500 കോടി രൂപയുടെ റവന്യൂ കുറവുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്, ഇത് നിലവിലുള്ള ക്ഷേമ പദ്ധതികളും വികസന പരിപാടികളും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള സർക്കാരിന്റെ ശേഷിയെ കാര്യമായി ബാധിച്ചേക്കാം.

കൂടുതൽ വിപുലമായി പറഞ്ഞാൽ, പിണറായി വിജയൻ ഭരണകൂടം യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് നിരക്കാത്ത അനുമാനങ്ങളിലൂടെയും, സാമ്പത്തിക സുതാര്യതയില്ലായ്മയിലൂടെയും, രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതിത്വത്തിലൂടെയുമാണ് ഭരണം നടത്തിയതെന്ന് വിമർശകർ ആരോപിക്കുന്നു. കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ സംസ്ഥാനം കടന്നുപോകുമ്പോഴും, ഡസൻ കണക്കിന് വാഹനങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ മുഖ്യമന്ത്രി യാത്ര ചെയ്യുന്നതും ഉയർന്ന വിലയുള്ള ആഡംബര കാറുകൾ വാങ്ങാൻ അനുമതി നൽകുന്നതുമായ കാഴ്ചകളേക്കാൾ വ്യക്തമായി ഈ ജനവിരുദ്ധതയെ മറ്റൊന്നും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് പല നിരീക്ഷകരും കരുതുന്നു. ഇത് അസ്വസ്ഥതപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: തൊഴിലാളികളുടെയും കർഷകരുടെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് ഒരിക്കൽ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്ന ആ നേതാക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ എന്ത് പറ്റി? രാഷ്ട്രീയ റാലികളിൽ ചെ ഗുവേരയെപ്പോലുള്ള വിപ്ലവ നായകന്മാരുടെ ആദർശങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കുകയും, അതേസമയം പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിനുള്ളിൽ ആഡംബരത്തിന്റെയും പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുടെയും സംസ്കാരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നത് തമ്മിൽ വലിയ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ടെന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഇത് കേവലം അസ്ഥിരത മാത്രമല്ല, ഈ പ്രസ്ഥാനം ഒരിക്കൽ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സമത്വവാദ തത്വങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വലിയൊരു വ്യതിചലനം കൂടിയാണ്.

കിഫ്ബി പുനഃസംഘടന, പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത, നഷ്ടത്തിലോടുന്ന സംസ്ഥാന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിഷ്കരണം, മെച്ചപ്പെട്ട റവന്യൂ ഭരണം, കടത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ഭരണത്തിൽ നിന്ന് സുസ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക മാനേജ്‌മെന്റിലേക്കുള്ള ക്രമാനുഗതമായ മാറ്റം എന്നിവയിലൂടെ സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കം വീണ്ടെടുക്കാൻ ധവളപത്രം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വിജയിക്കുമോ എന്നത് രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയെ മാത്രമല്ല, ബുദ്ധിമുട്ടേറിയതും ചിലപ്പോൾ ജനപ്രീതിയല്ലാത്തതുമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള സർക്കാരിന്റെ കഴിവിനെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകൂടത്തിനും മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി വളരെ വലുതാണ്. എങ്കിലും പ്രതിസന്ധിയുടെ യഥാർത്ഥ വ്യാപ്തി തിരിച്ചറിയുക എന്നത് ഈ തകർച്ചയിൽ നിന്നുള്ള തിരിച്ചുവരവിന്റെ അത്യാവശ്യമായ ആദ്യപടിയാണ്. ധവളപത്രത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ അർത്ഥവത്തായ പരിഷ്കാരങ്ങളിലേക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണത്തിലേക്കും നയിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സംസ്ഥാനത്തെ പണ്ടുമുതലേ വേറിട്ടുനിർത്തുന്ന സാമൂഹിക നേട്ടങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ കേരളത്തിന് അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. മുന്നോട്ടുള്ള വഴി പ്രയാസകരമായിരിക്കും, എങ്കിലും സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ശരിയായ സാമ്പത്തിക മാനേജ്‌മെന്റും തന്നെയാണ് അതിനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗ്ഗം.