മലയാള സാഹിത്യലോകം അടുത്തകാലത്തൊന്നും കാണാത്തവിധം കലുഷിതമായ ഒരു പ്രമേയ സാമ്യ-കോപ്പിയടി വിവാദത്തിന്റെ നിഴലിലാണ് ഇപ്പോൾ എത്തിനിൽക്കുന്നത്. സമകാലിക മലയാള നോവൽ രംഗത്തെ പ്രമുഖ സാന്നിധ്യമായ കെ.ആർ. മീരയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ നോവലായ ‘കലാച്ചി’, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ജേതാവായ ഹരിത സാവിത്രിയുടെ ‘സിൻ’ (Zin) എന്നീ കൃതികളെ മുൻനിർത്തിയാണ് സാംസ്കാരിക കേരളത്തിൽ ഈ വൻ വിവാദം പുകയുന്നത്.

കാമുകനെ തിരഞ്ഞ് വിദേശത്തെ ആഭ്യന്തര സംഘർഷ മേഖലകളിലേക്ക് നടത്തുന്ന പെൺയാത്രകളുടെ ഇതിവൃത്ത പശ്ചാത്തലമാണ് ഇരു നോവലുകളെയും പരസ്പരം വിചാരണ ചെയ്യാൻ വായനക്കാരെയും നിരൂപകരെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും സാംസ്കാരിക വേദികളിലും ഈ വിഷയം ഉയർത്തുന്ന ചർച്ചകൾ മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാവിയെത്തന്നെ സ്വാധീനിക്കാൻ പോന്നവയാണ്.

എഴുത്തുകാരി ഹരിത സാവിത്രി ഫേസ്ബുക്കിൽ പങ്കുവെച്ച ഒരു കുറിപ്പോടെയാണ് ഈ ചർച്ചകൾക്ക് ഔദ്യോഗികമായി തുടക്കമിട്ടത്. സാഹിത്യ പ്രമേയങ്ങൾ മോഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതിന് പിന്നിലെ അണിയറ നീക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഹരിതയുടെ വരികൾ അധികം വൈകാതെ 'കലാച്ചി'യും 'സിന്നും' തമ്മിലുള്ള താരതമ്യങ്ങളിലേക്ക് പൂർണ്ണമായി വഴിമാറുകയായിരുന്നു.

തന്റെ 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'സിൻ' എന്ന നോവലിലെ കഥാപാത്രമായ 'സീത'യുടെയും, കെ.ആർ. മീരയുടെ 'കലാച്ചി'യിലെ 'ഫിദ'യുടെയും സഞ്ചാരപഥങ്ങൾ തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ സാമ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഹരിത തുറന്നടിച്ചു. കസാക്കിസ്ഥാനിലെ 'കലാച്ചി' എന്ന നിഗൂഢ ഗ്രാമത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മീര കഥ മെനയുമ്പോൾ, കുർദിഷ് മേഖലകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഹരിത തന്റെ നോവൽ എഴുതിയത്.

"കലാച്ചി വായിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ ഞെട്ടിപ്പോയി, അടിസ്ഥാനപരമായ പല സാമ്യങ്ങളും ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നു," എന്നായിരുന്നു ഹരിതയുടെ കടുത്ത പ്രതികരണം. തുടക്കത്തിൽ ഹരിത ഇതിനെക്കുറിച്ച് മൗനം പാലിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പ്രമുഖ നിരൂപകൻ പി.കെ. രാജശേഖരൻ, രാധിക സി. നായർ തുടങ്ങിയവർ ഈ വിഷയം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചർച്ചകൾ വഴിതിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് കാര്യങ്ങൾ പരസ്യമായ ഒരു സാഹിത്യ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയത്.

തനിക്കെതിരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് കെ.ആർ. മീര ശക്തമായ പ്രതിരോധവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്. "സത്യസന്ധതയില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളും ആത്മാർത്ഥതയില്ലാത്ത അഭിനന്ദനങ്ങളും എന്നെ ബാധിക്കാറില്ല" എന്ന് മീര ഫേസ്ബുക്കിൽ കുറിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി.

2019-ലെ പൗരത്വ പ്രക്ഷോഭവും കോവിഡ് കാലവുമാണ് നോവലിന്റെ പശ്ചാത്തലമെന്നും, 'കലാച്ചി'യുടെ ആദ്യ ആറ് അധ്യായങ്ങൾ 2020 നവംബർ മുതൽ തന്നെ ഓൺലൈൻ മാധ്യമത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വന്നിരുന്നതാണെന്നും അവർ വാദിച്ചു. 2022-ൽ മാത്രം പുറത്തിറങ്ങിയ 'സിൻ' എന്ന നോവലിനെ താൻ എങ്ങനെ കോപ്പിയടിക്കുമെന്നാണ് മീര ചോദിക്കുന്നത്.

കൃതിക്ക് കൃത്യമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അടിത്തറ നൽകാൻ താൻ 2022-ൽ കസാക്കിസ്ഥാനിലെ കലാച്ചി ഗ്രാമം നേരിട്ട് സന്ദർശിച്ചിരുന്നുവെന്നും കഥാപാത്രത്തിന്റെ വേരുകൾ തേടി അസമിലും യാത്ര നടത്തിയിരുന്നുവെന്നും മീര കൂട്ടിച്ചേർത്തു. നോവൽ പുസ്തകമാകുന്നതിന് മുൻപ് ഹരിത സാവിത്രി ഇത് വായിച്ചിരുന്നുവെന്നും, കണ്ടപ്പോൾ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് ഉമ്മ വെച്ച് അഭിനന്ദിച്ചവർ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ ആരോപണങ്ങളുമായി വരുന്നതെന്നും മീര കുറ്റപ്പെടുത്തി.

മീരയുടെ വിശദീകരണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഹരിത സാവിത്രി വീണ്ടും കടുത്ത ഭാഷയിലുള്ള മറുപടിയുമായി രംഗത്തെത്തിയതോടെ വിവാദം കൂടുതൽ കൊഴുത്തു. 2020-ൽ മീര പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് നോവലിന്റെ ആദ്യ ആറ് അധ്യായങ്ങൾ മാത്രമാണെന്നും, കഥാപാത്രങ്ങളായ ഫിദയുടെയും സീതയുടെയും യഥാർത്ഥ യാത്രകൾ ആരംഭിക്കുന്നത് ആ അധ്യായങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള ഭാഗങ്ങളിലാണെന്നും ഹരിത ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഈ പിന്നീടുള്ള ഭാഗങ്ങളിലാണ് അതിശയകരമായ സാമ്യതകൾ ഉള്ളതെന്നാണ് ഹരിതയുടെ വാദം. 2020-ൽ നോവൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു എന്ന് വരുത്തിത്തീർത്ത് മീര വായനക്കാരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയാണെന്നും, താൻ ഉമ്മ നൽകിയത് സൗഹൃദത്തിന്റെ പുറത്താണെന്നും എന്നാൽ കൃതി പുറത്തുവന്നപ്പോൾ വായനക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തനിക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നും ഹരിത ആരോപിച്ചു. ഇതോടെ വായനാലോകം രണ്ട് തട്ടിലായി തിരിഞ്ഞ് വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ തുടരുകയാണ്.

മലയാള സാഹിത്യ ചരിത്രത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ എഴുത്തിനെയും അവരുടെ സർഗ്ഗാത്മകതയെയും പുരുഷാധിപത്യ സമൂഹം എങ്ങനെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടിരുന്നത് എന്നതിന്റെ ഭൂതകാലം പരിശോധിച്ചാൽ ഈ വിവാദത്തിന് മറ്റൊരു മുഖം കൈവരും. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ പുരുഷമേധാവിത്വം കൽപ്പിച്ചുകൂട്ടി നിന്നിരുന്ന കാലത്ത് കവിതയെഴുതാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു സ്ത്രീയോട് വെണ്മണിക്കവികളിൽ ഒരാൾ അശ്ലീലച്ചുവയോടെ പ്രതികരിച്ചത് ചരിത്രത്തിലുണ്ട്.

"കവനമണി കവയ്ക്കട്ടെ, കാണട്ടെ വൃത്തം" (അവൾ കവിതയെഴുതട്ടെ, അവളുടെ കവിതയുടെ വൃത്തശുദ്ധി ഞങ്ങൾ നോക്കിക്കാണാം/പരിഹസിക്കാം) എന്ന് സ്ത്രീകളുടെ എഴുത്തിനെ തരംതാഴ്ത്തി കാണിക്കാൻ അന്ന് യാഥാസ്ഥിതിക സമൂഹം ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അതിനെതിരെ ശക്തമായി പ്രതികരിച്ച ആദ്യകാല കവയിത്രിയായിരുന്നു തോട്ടയ്ക്കാട്ട് ഇക്കാവമ്മ.

പെണ്ണെഴുത്തിനെ പുച്ഛിച്ച പുരുഷകേസരികളെ സ്വന്തം കവിതകളിലൂടെയും വൃത്തശുദ്ധിയിലൂടെയും നിശ്ശബ്ദരാക്കിയ ഇക്കാവമ്മയുടെ ചരിത്രം നിലനിൽക്കുന്ന മണ്ണിലാണ്, ഇന്ന് മലയാളത്തിലെ രണ്ട് മുൻനിര എഴുത്തുകാരികൾ തമ്മിലുള്ള പ്രമേയ തർക്കത്തെ കേവലമൊരു 'പെൺപോര്' ആയോ സോഷ്യൽ മീഡിയാ തറവേലകളായോ ലഘൂകരിക്കാൻ ചില കോണുകളിൽ നിന്ന് ശ്രമം നടക്കുന്നത്.

എന്നാൽ, ഈ തർക്കങ്ങൾക്കപ്പുറം ഗൗരവമേറിയ മറ്റൊരു വശം കൂടി നമ്മൾ ചിന്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പലപ്പോഴും വായനക്കാരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോകുന്ന പുസ്തകങ്ങളെ അല്ലെങ്കിൽ പ്രസാധന വിപണിയെ വീണ്ടും സജീവമാക്കാനുള്ള ആസൂത്രിതമായ ഒരു വിപണന തന്ത്രമാണോ (Marketing Strategy) ഈ വൻ വിവാദം എന്ന് സംശയിക്കുന്നവരെയും കുറ്റം പറയാൻ കഴിയില്ല.

വായനക്കാരുടെ ചർച്ചകളിലേക്ക് 'കലാച്ചി'യെയും 'സിൻ'നെയും വീണ്ടും ജനശ്രദ്ധയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനും, പുസ്തകങ്ങളുടെ വിറ്റഴിക്കൽ കൂട്ടാനും ഇത്തരം ബോധപൂർവ്വമായ വിവാദങ്ങൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. നെഗറ്റീവ് പബ്ലിസിറ്റിയും ഒരു വിപണന തന്ത്രമായി മാറുന്ന ആധുനിക കാലത്ത്, ഈ സാഹിത്യ യുദ്ധം വായനക്കാരെ പുസ്തകശാലകളിലേക്ക് ആകർഷിക്കാനുള്ള ആസൂത്രിത നീക്കമാണോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഒരേ പ്രമേയം അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ പശ്ചാത്തലം ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽ വ്യത്യസ്ത എഴുത്തുകാരിൽ ഒരേപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര സാഹിത്യ ലോകത്തും പുതിയ കാര്യമല്ല. പ്രശസ്ത ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരൻ ഇയാൻ മക്ഇവാൻ തന്റെ വിഖ്യാത നോവലായ 'അറ്റോൺമെന്റ്' പുറത്തിറക്കിയപ്പോൾ സമാനമായ കോപ്പിയടി ആരോപണം നേരിട്ടിരുന്നു.

ലൂസില്ല ആൻഡ്രൂസിന്റെ ആത്മകഥയിലെ യുദ്ധകാല നഴ്സിങ് പശ്ചാത്തലവുമായി ഇതിന് വലിയ പ്രമേയ സാമ്യമുണ്ടെന്നായിരുന്നു ആരോപണം. എന്നാൽ അത് ബോധപൂർവ്വമായ പകർത്തിയെഴുത്തല്ല, മറിച്ച് ഒരേ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലത്തെ രണ്ട് എഴുത്തുകാർ സമാന്തരമായി സമീപിച്ചപ്പോൾ സംഭവിച്ച 'ആശയ ആകസ്മികത' (Creative Coincidence) മാത്രമാണെന്നാണ് അന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടത്.

അതുപോലെ തന്നെ ലോകമെമ്പാടും കോടിക്കണക്കിന് വായനക്കാരുള്ള ഡാൻ ബ്രൗണും 'പ്ലോട്ട് മോണോപോളി' വിവാദത്തിൽ പെട്ടിരുന്നു. 'ദി ഹോളി ബ്ലഡ് ആൻഡ് ദി ഹോളി ഗ്രെയിൽ' എന്ന ചരിത്ര ഗവേഷണ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ ഡാൻ ബ്രൗൺ മോഷ്ടിച്ചു എന്ന ആരോപണം കോടതി തള്ളിക്കളയുകയാണ് ഉണ്ടായത്. ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകളിലോ പൊതുവായ ആശയങ്ങളിലോ ആർക്കും 'പ്ലോട്ട് മോണോപോളി' അല്ലെങ്കിൽ കുത്തകാവകാശം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന വലിയൊരു സാഹിത്യ നിയമമാണ് ആ കേസ് ആഗോളതലത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചെടുത്തത്.

മലയാള സാഹിത്യ ചരിത്രത്തിൽ മുൻപും പ്രമേയ സാമ്യങ്ങളും പ്ലോട്ട് കുത്തകകളും വലിയ രീതിയിൽ ചർച്ചയായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, സമകാലികരായ രണ്ട് മുൻനിര എഴുത്തുകാരികൾ നേർക്കുനേർ നിൽക്കുന്ന ഈ വിവാദം സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ വായനാ ഗ്രൂപ്പുകളിലും സാംസ്കാരിക വേദികളിലും വായനക്കാർ ഇപ്പോൾ വരികൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള തെളിവെടുപ്പിലാണ്.

ഒരു പ്രമേയം ഒരേ കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത എഴുത്തുകാരെ ഒരേപോലെ സ്വാധീനിക്കുന്നത് സ്വാഭാവികമായ 'ആശയ ആകസ്മികത' മാത്രമാണോ, അതോ ബോധപൂർവ്വമായ പകർത്തിയെഴുത്തുകൾ നമ്മുടെ സാഹിത്യത്തിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി നടക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ഗൗരവമേറിയ ചോദ്യമാണ് ഈ 'കലാച്ചി വിവാദം' വായന സമൂഹത്തിന് മുന്നിലേക്ക് എറിഞ്ഞുതരുന്നത്.

തർക്കങ്ങൾ വിപണന തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായാലും അല്ലെങ്കിലും, ചരിത്രപരമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ ആർക്കും കുത്തകാവകാശം സ്ഥാപിക്കാനാകില്ലെന്ന ആഗോള സാഹിത്യ തത്വം ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, മലയാളത്തിലെ നോവൽ വായനയെയും നിരൂപണ ശാഖയെയും വരുംദിവസങ്ങളിൽ ഈ ചർച്ചകൾ കൂടുതൽ സജീവവും ആഴമേറിയതുമാക്കുമെന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല.