തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന പുതിയ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയുടെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ വന്ദേമാതരം ഗാനം അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ആലപിച്ചതാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഈയടുത്ത കാലത്ത് വലിയൊരു വിവാദത്തിന് തിരികൊളുത്തിയത്

സാധാരണയായി ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് ചരണങ്ങൾ മാത്രം പാടുന്ന കീഴ്‌വഴക്കം നിലനിൽക്കെ, ആറ് ചരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയുള്ള ഈ ആലാപനം പെട്ടെന്ന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങൾക്കും വിമർശനങ്ങൾക്കും കാരണമായി മാറി

എന്റെ ബാല്യകാലത്ത്, എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ ആകാശവാണി റേഡിയോയിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന 'വന്ദേമാതരം' ഗാനം കേട്ടുകൊണ്ടായിരുന്നു ഞാൻ ഉണർന്നിരുന്നത്. അന്നത്തെ ആ ദിനങ്ങളിൽ ഈ ഗാനത്തെച്ചൊല്ലി യാതൊരുവിധത്തിലുള്ള തർക്കങ്ങളോ ഭിന്നതകളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; പുലർകാലങ്ങളിൽ വായുവിലലിയുന്ന ആ വരികൾ ഒരൊറ്റ വികാരത്തോടെ ഭാരതീയർ നെഞ്ചേറ്റിയിരുന്ന മനോഹരമായ ഒരു ഓർമ്മയായിരുന്നു അത്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ആകാശവാണി പ്രക്ഷേപണം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭ അംഗീകരിച്ച ആദ്യത്തെ രണ്ട് ചരണങ്ങൾ (65 സെക്കൻഡ് പതിപ്പ്) മാത്രമായിരുന്നു പ്ലേ ചെയ്തിരുന്നത്.

എന്നാൽ, കേന്ദ്ര വാർത്താവിതരണ പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പുതിയ തീരുമാനപ്രകാരം 2026 മാർച്ച് മുതൽ ആറ് ചരണങ്ങളുമുള്ള പൂർണ്ണരൂപം രാവിലെ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു വർഷങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന കീഴ്വഴക്കത്തിൽ വന്ന ഈ പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിട്ടാണ് തിരുവനന്തപുരത്തെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിലും ഇത് പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ആലപിക്കപ്പെട്ടതും വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിതുറന്നതും.
ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചതോപാധ്യായ 1870-കളിൽ രചിച്ച ഈ കവിത ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഭാരതീയരെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്നതിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത പങ്കാണ് വഹിച്ചത് സ്വന്തം നാടിനെ അമ്മയായി സങ്കൽപ്പിച്ച് വന്ദിക്കുന്നത് ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, രാജ്യത്തോടുള്ള സ്നേഹവും ഐക്യവും പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഈ ഗാനത്തേക്കാൾ മികച്ച മറ്റൊന്നില്ലെന്നും ഒരു വലിയ വിഭാഗം ജനങ്ങൾ ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു.

മറുഭാഗത്ത്, ഇസ്‌ലാം മതവിശ്വാസപ്രകാരം ദൈവത്തിന് മാത്രമാണ് ആരാധനയും വണക്കവും അർപ്പിക്കാൻ അനുവാദമുള്ളത് എന്നതിനാൽ, വന്ദേമാതരത്തിന്റെ പിൽക്കാല ചരണങ്ങളിൽ മാത്യരാജ്യത്തെ ദേവിമാരുമായി ദേവിമാരുമായി ഉപമിക്കുന്നത് ഉപമിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ ഏകദൈവ വിശ്വാസത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ചില മതവിഭാഗങ്ങൾ കരുതുന്നു. കൂടാതെ, ഇത് പാടുന്നത് മാത്രമാണ് ദേശസ്നേഹത്തിന്റെ ഒരേയൊരു അളവുകോൽ എന്ന രീതിയിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തപ്പെടുമ്പോൾ അത് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായി മാറുന്നു എന്ന പരാതിയും ഉയരുന്നുണ്ട്.

സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിലെ ആലാപനത്തെച്ചൊല്ലി ഇടതുപക്ഷ നേതൃത്വം ശക്തമായ വിമർശനവുമായി രംഗത്തെത്തി; പിൽക്കാല ചരണങ്ങളിലെ മതപരമായ പ്രതീകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ബഹുസ്വരതയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് അവരുടെ വാദം എന്നാൽ ഇടതുപക്ഷത്തിന്റേത് വോട്ട് ബാങ്ക് രാഷ്ട്രീയമാണെന്ന് ബി. ജെ.പി ആരോപിക്കുമ്പോൾ, ചടങ്ങിന്റെ ക്രമീകരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും രാജ്ഭവന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് നടന്നതെന്നും ഇതിനെക്കുറിച്ച് തങ്ങൾക്ക് മുൻകൂട്ടി അറിവുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും മുഖ്യമന്ത്രി വി. ഡി സതീശൻ വ്യക്തമാക്കി

ഇന്ത്യയെപ്പോലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് ഇത്തരം വൈകാരിക വിഷയങ്ങളിൽ പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലൂന്നിയ സമന്വയമാണ് ഏറ്റവും മികച്ച പോംവഴി ഭരണഘടനാ ശില്പികൾ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ച, പ്രകൃതിഭംഗിയെ മാത്രം വർണ്ണിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രണ്ട് ചരണങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നത് വഴി മതപരമായ വിയോജിപ്പുകൾ ഒഴിവാക്കാം ഒപ്പം തന്നെ, ദേശസ്നേഹം എന്നത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് വരേണ്ട ഒന്നായതിനാൽ ഇത് ആലപിക്കാൻ ആരെയും നിർബന്ധിക്കാതിരിക്കുകയും, പരസ്പര സഹിഷ്ണുതയോടെ 'വൈവിധ്യത്തിലെ ഏകത്വം' (Unity in Diversity) കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയുമാണ് രാജ്യം ചെയ്യേണ്ടത്.