ഏപ്രിൽ 16 വ്യാഴാഴ്ച, വനിതാ സംവരണവും അതിർത്തി നിർണ്ണയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൂന്ന് ബില്ലുകൾ ലോക്സഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ പ്രസംഗത്തിലെ നാടകീയതയും അഖിലേഷ് യാദവ് പോലുള്ള പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗവും രസകരമായി തോന്നി. എന്നാല്‍, കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിലെ പ്രിയങ്ക ഗാന്ധി വാദ്ര വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ രണ്ട് പരാമർശങ്ങൾ നടത്തി. ചാണക്യൻ ഇപ്പോള്‍ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ അദ്ദേഹം പോലും ഞെട്ടുമായിരുന്നുവെന്നാണ് പ്രിയങ്ക പറഞ്ഞത്. കാരണം, ചാണക്യനെ വെല്ലുന്ന തരത്തിലുള്ള നാടകമായിരുന്നു പാര്‍ലമെന്റില്‍ അരങ്ങേറിയത്. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൗശലം നല്ലതാണ്, പക്ഷേ അധികാരം നിലനിർത്താനുള്ള അഭിലാഷത്തിന് പോലും തീരുമാനങ്ങൾ ശരിയായിരിക്കണം എന്നതായിരുന്നു പ്രിയങ്കയുടെ രണ്ടാമത്തെ പരാമര്‍ശം. ചാണക്യനെ ഉദ്ധരിച്ച് അവർ ലക്ഷ്യം വെച്ചത് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായെയാണ്. ‘കൗശല’ക്കാര്‍ എന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചത് സര്‍ക്കാരോ അല്ലെങ്കിൽ സർക്കാരില്‍ ഉള്‍പ്പെട്ട രണ്ട് നേതാക്കളായ നരേന്ദ്ര മോദിയോ അമിത് ഷായോ ആയിരുന്നു.

വനിതാ സം‌വരണ ബില്ലും അത് പാസ്സാക്കിയെടുക്കാന്‍ തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രക്രിയയും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചാൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച കൃത്രിമത്വത്തിന്റെ മുഴുവൻ വ്യാപ്തിയും വെളിപ്പെടും. പ്രത്യേകിച്ച് പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ, നടക്കാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മമത ബാനർജിയെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം ‘വനിതാ സംവരണം’ നടപ്പിലാക്കാൻ സർക്കാർ പെട്ടെന്ന് തീരുമാനിച്ചതാണെന്ന് മനസ്സിലാകും. ജനങ്ങള്‍ എന്ത് പറയുമെന്ന് പോലും ചിന്തിക്കാതെ നടത്തിയ ഒരു നീക്കം. എന്നാല്‍, ആ നീക്കം പാളുകയും ചെയ്തു.

2023 സെപ്റ്റംബറിൽ പാസാക്കിയ നാരി ശക്തി വന്ദൻ നിയമം ഏപ്രിൽ 16 വ്യാഴാഴ്ച പെട്ടെന്ന് വിജ്ഞാപനം ചെയ്തതിൽ നിന്ന് തന്നെ വഞ്ചനയുടെ തോത് മനസ്സിലാക്കാം. ഒരു വശത്ത്, സർക്കാർ നാരി ശക്തി വന്ദൻ നിയമം വിജ്ഞാപനം ചെയ്തു, മറുവശത്ത്, അത് ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നതിനായി പാർലമെന്റിൽ ഒരു ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇതിനർത്ഥം ബിൽ പാസായാൽ അത് ശരിയാകും, അത് പാസാക്കാത്തപക്ഷം, പഴയ ബിൽ നിയമമായി പ്രാബല്യത്തിൽ തുടരും എന്നാണ്. ഇതാണ് സംഭവിച്ചത്. ബിൽ പാസാക്കുന്നത് പ്രതിപക്ഷം തടഞ്ഞു. പക്ഷേ, അതിനർത്ഥം അതിർത്തി നിർണ്ണയം നടക്കില്ല എന്നല്ല. അതിർത്തി നിർണ്ണയം ഇതിനകം തന്നെ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2023 ൽ പ്രതിപക്ഷം അത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ, ഈ വർഷത്തെയും അടുത്ത വർഷത്തെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ, സർക്കാർ പ്രതിപക്ഷത്തെ സ്ത്രീവിരുദ്ധരായി മുദ്രകുത്തുകയും, സെൻസസ് ഡാറ്റ തിടുക്കത്തിൽ പുറത്തുവിടുകയും, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അതിർത്തി നിർണ്ണയം നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യും. 2029 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് സർക്കാർ അതിർത്തി നിർണ്ണയ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തുമെന്ന് അനുമാനിക്കണം. അതിർത്തി നിർണ്ണയം നടത്തിയില്ലെങ്കിൽ 2029 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കുമെന്ന് അവർക്കറിയാം. 2023 ൽ വനിതാ സംവരണത്തിനായുള്ള ‘നാരി ശക്തി വന്ദൻ’ നിയമം ഏകകണ്ഠമായി പാസാക്കിയ പ്രതിപക്ഷത്തെ ഇപ്പോൾ വനിതാ സംവരണ വിരോധികളായി മുദ്രകുത്തുന്നത് എങ്ങനെയെന്ന് ജനങ്ങള്‍ ആശ്ചര്യപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

എന്നാൽ, ഈ യുക്തിസഹമായ ചോദ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് സർക്കാർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. ജനങ്ങള്‍ എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നതെന്ന് അവർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നില്ല. സെൻസസിനും അതിർത്തി നിർണ്ണയത്തിനും ശേഷം വനിതാ സംവരണം നടപ്പിലാക്കുമെന്ന് മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെയും, സ്ത്രീകൾക്ക് സർക്കാർ വളരെയധികം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് ജനങ്ങളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തിയതു പോലെയും, സെൻസസിന് മുമ്പ് വനിതാ സംവരണം നടപ്പിലാക്കണമെന്ന് അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുമെന്ന് മോദിയും ഷായും വിശ്വസിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. തൽഫലമായി, രാജ്യത്തുടനീളം ഒരു വലിയ പ്രചാരണം നടന്നു. കേന്ദ്രത്തിലും വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമുള്ള ബിജെപി സർക്കാരുകൾ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ, സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം, സംവരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നിരവധി പരസ്യങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. വനിതാ സംവരണം നടപ്പിലാക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് രാജ്യത്തോട് പറഞ്ഞു. തുടർന്ന്, ബിൽ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, പ്രധാനമന്ത്രി മോദി തന്റെ പ്രസംഗത്തിൽ, പ്രതിപക്ഷത്തിന് ക്രെഡിറ്റ് എടുക്കാൻ ഒരു ബ്ലാങ്ക് ചെക്ക് നൽകുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രതിപക്ഷത്തിന് താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ ക്രെഡിറ്റ് എടുക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പരസ്യങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്നും പ്രതിപക്ഷത്തിന് ക്രെഡിറ്റ് നൽകുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

പശ്ചിമ ബംഗാൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെയും അടുത്ത വർഷം ഉത്തർപ്രദേശിലും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും നടക്കുന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെയും സ്വാധീനിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് വനിതാ സംവരണ ചർച്ച ഉപയോഗിച്ചതെന്നുള്ളത് വ്യക്തമാണ്. പാർലമെന്റും ഭരണഘടനയും രണ്ടും ഉപകരണങ്ങളാണ്. ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികളിലൂടെയാണ് നാരീ ശക്തി വന്ദൻ നിയമം നടപ്പിലാക്കിയത്, ഇപ്പോൾ രണ്ടര വർഷത്തിനുശേഷം, 131-ാം ഭേദഗതി ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലാത്ത ആ നിയമം തന്നെ ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ പോലും, അതിനായി മൂന്ന് ദിവസത്തെ പ്രത്യേക സമ്മേളനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. നാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തും വോട്ടെടുപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, ലോക്സഭാ സീറ്റുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും സ്ത്രീകൾക്ക് 33% സംവരണം നടപ്പിലാക്കുമെന്നും സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇതിനെയാണ് പ്രിയങ്ക ഗാന്ധി വദ്ര ‘തന്ത്രം’ അഥവാ ‘ചാണക്യ തന്ത്രം’ എന്ന് വിളിച്ചത്. വാസ്തവത്തിൽ, വനിതാ സംവരണം ഉടനടി നടപ്പിലാക്കാൻ സർക്കാരിന് ഉദ്ദേശ്യമില്ലായിരുന്നു. പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളിലെയും ഭരണകക്ഷിയുടെ എംപിമാരുടെ എണ്ണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രത്യേക ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബിൽ പാസാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും അവർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. 

കഴിഞ്ഞ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപിക്ക് ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. 240 സീറ്റുകൾ അവർ നേടി, മറ്റ് സഖ്യകക്ഷികളോടൊപ്പം അവർക്ക് 293 സീറ്റുകളുണ്ട്. നിലവിൽ, ഒരു സഖ്യത്തിന്റെയും ഭാഗമല്ലാത്ത 15 എംപിമാർ ലോക്‌സഭയിലുണ്ട്. അതിൽ ജയിലിലായ എഞ്ചിനീയർ റാഷിദ്, ചന്ദ്രശേഖർ റാവുവിന്റെ പാർട്ടിയായ അമൃത്പാൽ സിംഗ്, ജഗൻ മോഹൻ റെഡ്ഡി എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, സർക്കാരിന് അവരുടെയെല്ലാം പിന്തുണ കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. മറുവശത്ത്, പ്രതിപക്ഷത്തിന് 233 എംപിമാരുണ്ട്. ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബിൽ പാസാക്കാൻ ആവശ്യമായ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം എംപിമാർ ലോക്‌സഭയിൽ ഇല്ലെന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. എല്ലാ എംപിമാരും ഹാജരുണ്ടെങ്കിൽ, ഭൂരിപക്ഷ കണക്ക് 360 സീറ്റുകളാണ്.

ബിൽ പാസാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് സർക്കാരിന് അറിയാമായിരുന്നു. എന്നിട്ടും ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ബിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. 2023 സെപ്റ്റംബറിൽ ചെയ്തതുപോലെ, വനിതാ സംവരണ വിഷയത്തിൽ പ്രതിപക്ഷത്തെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കി ബിൽ പാസാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അത് ഒരു മികച്ച നേട്ടമായിരിക്കും എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കണക്കുകൂട്ടല്‍. ഡീലിമിറ്റേഷൻ, വനിതാ സംവരണത്തിനുള്ള ബിൽ എന്നിങ്ങനെ ദീർഘകാല പദ്ധതികൾക്ക് ഇത് വഴിയൊരുക്കും. എന്നാല്‍, ഒരു തന്ത്രപരമായ ഉദ്ദേശ്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു: പ്രതിപക്ഷം തുടരുകയും ഡീലിമിറ്റേഷൻ പ്രശ്നം സ്തംഭിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അതായത് ബിൽ പാസാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, പ്രതിപക്ഷത്തെ സ്ത്രീവിരുദ്ധരായി മുദ്രകുത്തുകയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം.

വനിതാ സംവരണ ബില്ലുകൾ മുമ്പ് അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, കോൺഗ്രസിന്റെയും ബിജെപിയുടെയും പ്രധാന പാർട്ടികളുടെ കാപട്യം കാരണം അവ സ്തംഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ഒരു സർക്കാരും ഇത്രയും തന്ത്രപരമായി പ്രതിപക്ഷത്തെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടില്ല. ഇതിനെ പലപ്പോഴും ചാണക്യ നയം അല്ലെങ്കിൽ മാസ്റ്റർസ്ട്രോക്ക് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അത് പ്രതിപക്ഷത്തെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഒരു പദ്ധതി മാത്രമല്ല, പൊതുജനങ്ങളെ കബളിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതിയുമായിരുന്നു. തങ്ങള്‍ എന്ത് പറഞ്ഞാലും പൊതുജനങ്ങള്‍ അത് സ്വീകരിക്കുമെന്ന് അവര്‍ തെറ്റിദ്ധരിച്ചതാണ് ഇതിനെല്ലാം കാരണം.