കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദൈർഘ്യമേറിയ യാത്രയിൽ ഒരു നിർണായക വഴിത്തിരിവാണ് ഈ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം ജനങ്ങളോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന, പ്രതിസന്ധികളിൽ പാർട്ടിയെ കൈപിടിച്ചുയർത്തിയ ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയില്ലാത്ത തെരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്ന നിലയിൽ ഇത് ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ സംഭവമല്ല—ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടർച്ചയെയും മാറ്റത്തെയും ഒരുമിച്ച് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഘട്ടമാണ്.

കോൺഗ്രസിന്റെ ആഭ്യന്തര ഘടനയും പ്രവർത്തനരീതിയും മനസ്സിലാക്കുന്നവർക്ക് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ അഭാവം ഏറ്റവും ശക്തമായി പ്രകടമാകുന്നത് സ്ഥാനാർത്ഥി നിർണയത്തിലാണ്. കേരളത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് പ്രത്യേകതയുള്ള ഒരു സവിശേഷതയാണ് സഭാ നേതൃത്വങ്ങളുടെയും സമുദായ സംഘടനകളുടെയും സ്വാധീനം. പലപ്പോഴും വ്യത്യസ്ത വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വരുന്ന ശുപാർശകളും സമ്മർദ്ദങ്ങളും തമ്മിൽ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുക എന്നത് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ കല തന്നെയാണ്.

ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ആരെയും പിണക്കാതെ, എല്ലാവരെയും കേട്ടറിഞ്ഞ്, ഒരു ഒത്തുതീർപ്പിലേക്കെത്തിക്കുന്ന അതുല്യമായ കഴിവ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിക്കുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു പ്രശ്നം ഉയർന്നാൽ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ പരിഹാരം കാണുകയും, നേതാക്കളും പ്രവർത്തകരും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇന്നത്തെ കോൺഗ്രസിൽ അത്തരത്തിലുള്ള സമന്വയശേഷിയുള്ള നേതാവിന്റെ അഭാവം വ്യക്തമായി പ്രകടമാണ്.

ജനസമ്പർക്കത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം: ഒരു മാതൃക

ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു സംരംഭമാണ് “ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി”. മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിട്ട് കേൾക്കുന്നതിനും അതിന് തത്സമയം പരിഹാരം കാണുന്നതിനുമായി രൂപപ്പെടുത്തിയതായിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുത്ത ഈ പരിപാടികളിൽ, മണിക്കൂറുകളോളം ഇരുന്ന് ഓരോരുത്തരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾ കേട്ട് ഉടൻ തന്നെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നിർദേശം നൽകുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലി ഭരണത്തിന്റെ മനുഷ്യസൗഹൃദ മുഖം തെളിയിച്ചു.

പലർക്കും സർക്കാർ ഓഫിസുകളുടെ വാതിലുകൾ അടഞ്ഞിരുന്ന സമയത്ത്, ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ മുന്നിൽ അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തുറന്ന വാതിലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് “ജനങ്ങളുടെ മുഖ്യമന്ത്രി” എന്ന വിശേഷണം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്.

പ്രതിസന്ധിക്കാലങ്ങളിൽ നേതൃത്വത്തിന്റെ കരുത്ത്

കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി പലപ്പോഴും ആഭ്യന്തര പ്രതിസന്ധികളിൽ അകപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവയെ ഒത്തുതീർക്കാനും പ്രവർത്തകരെ ഏകോപിപ്പിക്കാനും മുന്നിൽ നിന്ന നേതാവായിരുന്നു ഉമ്മൻ ചാണ്ടി. യു.ഡി.എഫ് സർക്കാരിന്റെ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ രാഷ്ട്രീയ വെല്ലുവിളികളിൽ, സഖ്യകക്ഷികളുമായി ചർച്ച നടത്തി ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്ക് നിർണായകമായിരുന്നു.

2011-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം വളരെ ചെറിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കേണ്ടി വന്ന സാഹചര്യത്തിലും, സർക്കാർ സ്ഥിരതയോടെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരിചയവും സഹിഷ്ണുതയും സഹായിച്ചു. ചെറിയ വിഷയങ്ങൾ പോലും വലിയ പ്രതിസന്ധിയാകാതിരിക്കാൻ ഇടപെട്ടത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു.

1970-ൽ ഒരു യുവ വിദ്യാർത്ഥി നേതാവായി പുതുപ്പള്ളിയിൽ മത്സരിക്കാനെത്തിയ ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ യാത്ര തന്നെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു പ്രചോദനകഥയാണ്. പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ പോലും വിജയസാധ്യത കുറവായി കണക്കാക്കിയ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടക്കം. “ജയം പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ട” എന്ന വിലയിരുത്തലുകളെ തകർത്തുകൊണ്ട്, ഏഴായിരത്തിലധികം വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അദ്ദേഹം നേടിയ വിജയം ചരിത്രമായി.

അത് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം മാത്രമല്ല—ജനങ്ങളുമായി ഒരു ആത്മബന്ധത്തിന്റെ തുടക്കവുമായിരുന്നു. തുടർന്ന് 12 തവണ തുടർച്ചയായി വിജയിച്ച അദ്ദേഹം, അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം പുതുപ്പള്ളിയിൽ തോൽവിയറിയാതെ നിലനിന്നത് ഒരു അപൂർവ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമാണ്.

ഉമ്മൻ ചാണ്ടി പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു—“അത് എന്റെ വിജയം അല്ല, ജനങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്.” ആ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തത്വചിന്തയെ വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. അധികാരം അല്ല, ബന്ധമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തി.

വികസന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ
മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് കേരളത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും നിക്ഷേപ ആകർഷണത്തിനും ഉമ്മൻ ചാണ്ടി നൽകിയ പ്രാധാന്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്. “Emerging Kerala” പോലുള്ള പദ്ധതികൾ സംസ്ഥാനത്തെ നിക്ഷേപ സൗഹൃദ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. കൂടാതെ, റോഡുകൾ, ഐ.ടി. മേഖല, ടൂറിസം മേഖല എന്നിവയിൽ നിരവധി പദ്ധതികൾ ആരംഭിക്കുകയും നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു.

സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിത നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ട ക്ഷേമ പദ്ധതികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ശക്തിപ്പെട്ടു.

നേതാവിന്റെ വിടവ്: ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനവും ശൂന്യതയും
2023 ജൂലൈ 18-ന് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി വിടവാങ്ങിയപ്പോൾ, അത് ഒരു നേതാവിന്റെ മരണമാത്രമായിരുന്നില്ല—കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു വലിയ അധ്യായത്തിന്റെ അവസാനമായിരുന്നു. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ പാർട്ടിയെ താങ്ങി നിർത്തിയ ഒരു ഉറച്ച നേതാവിനെ കോൺഗ്രസ് നഷ്ടപ്പെട്ടു. ആത്മവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തകരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും, നേതൃത്വത്തെ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവം ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഗൗരവത്തോടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.

ഇന്ന് കോൺഗ്രസ് നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾക്ക് പിന്നിൽ ഈ നേതൃത്വ ശൂന്യത ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പുതിയ തലമുറ നേതാക്കൾ മുന്നോട്ട് വരുമ്പോഴും, ഉമ്മൻ ചാണ്ടി പോലുള്ള ഒരു സമവായ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകത്തെ പകരംവയ്ക്കുക എളുപ്പമല്ല.

അതേസമയം, പുതുപ്പള്ളിയുമായുള്ള ആ ബന്ധം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. മകൻ ചാണ്ടി ഉമ്മൻ വഴി ആ പാരമ്പര്യം തുടരുകയാണ്. എന്നാൽ, ഒരു വ്യക്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ പൈതൃകം തുടരുന്നത് ഒരു കുടുംബബന്ധം മാത്രമല്ല—അതൊരു ജനവിശ്വാസത്തിന്റെ തുടർച്ച കൂടിയാണ്.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണത്തിന്റെ നാഴികക്കല്ല്
ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അതിനാൽ ഒരു സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ മത്സരം മാത്രമല്ല. ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ അഭാവത്തിൽ കോൺഗ്രസ് എങ്ങനെ സ്വയം പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുന്നു, പുതിയ നേതൃത്വം എങ്ങനെ ഉയർന്നുവരുന്നു, ജനങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം എങ്ങനെ നിലനിർത്തുന്നു—ഇവയെല്ലാം പരിശോധിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണമാണ് ഇത്.

ഒരു കാലത്ത് പ്രശ്നങ്ങൾ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ പരിഹരിച്ച നേതാവിന്റെ അഭാവത്തിൽ, ഇന്ന് കോൺഗ്രസ് നേരിടുന്നത് ദിവസങ്ങളോളം നീളുന്ന ചര്‍ച്ചകളും അനിശ്ചിതത്വവുമാണ്. അതാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ യഥാർത്ഥ പശ്ചാത്തലം.

ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ഇല്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്താൻ വേണ്ടിയുള്ള പരീക്ഷണഘട്ടമാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.