ഭാഷ മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവാണ്. ഒരു കുഞ്ഞ് ഈ ലോകത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുമ്പോൾ ആദ്യം കേൾക്കുന്നത് മാതാവിന്റെ ശബ്ദമാണ്; ആ ശബ്ദത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്ന ഭാഷയാണ് അവന്റെ മാതൃഭാഷ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാതൃഭാഷ വെറും ആശയവിനിമയ മാർഗമല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൻറെയും സംസ്കാരത്തിൻറെയും അടിത്തറയാണ്. ഈ സത്യത്തെ ലോകത്തിനു മുന്നിൽ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ദിനമാണ് ഫെബ്രുവരി 21 ലോക മാതൃഭാഷാ ദിനം.
1999 നവംബർ 17-ന് UNESCO ഫെബ്രുവരി 21-നെ ലോക മാതൃഭാഷാ ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. തുടർന്ന് United Nations General Assembly ഈ ദിനാചരണത്തിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നൽകി. ഭാഷാ വൈവിധ്യവും സാംസ്കാരിക സമ്പത്തും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ലോകം മനസ്സിലാക്കേണ്ട സമയമായതിനാലാണ് ഈ പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായത്.

ഈ ദിനത്തിന്റെ പിന്നിൽ രക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ കഥയുണ്ട്. Bangladesh രാജ്യത്ത് 1952 ഫെബ്രുവരി 21-ന് ബംഗാളി ഭാഷയെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി അംഗീകരിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് വിദ്യാർത്ഥികൾ നടത്തിയ സമരത്തിനിടെ നിരവധി യുവാക്കൾ പൊലീസ് വെടിവയ്പ്പിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവരുടെ ത്യാഗമാണ് ലോക മാതൃഭാഷാ ദിനത്തിന് ആധാരം.
ഭാഷയ്ക്കുവേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച ആ ധീരരായ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സ്മരണക്കായി ഡാക്കയിലെ ഷഹീദ് മിനാർ ഇന്നും ഭാഷാസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്നു.

ഭാഷയുടെ പ്രാധാന്യം വാക്കുകളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം, സംസ്കാരം, പാരമ്പര്യം, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഭാഷയിലൂടെ തലമുറകളിലേക്ക് പകരുന്നു. ഒരു ഭാഷ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നഷ്ടമാകുന്നു. അതിനാൽ ഭാഷയുടെ സംരക്ഷണം മനുഷ്യരാശിയുടെ സംരക്ഷണമാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തും മാതൃഭാഷയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം മാതൃഭാഷയിൽ ലഭിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ ചിന്താശേഷിയും സൃഷ്ടിപരതയും വർധിക്കുന്നു. സ്വന്തം ഭാഷയിൽ പഠിക്കുന്നത് ആത്മവിശ്വാസവും ആത്മബോധവും വളർത്തുന്നു. 
അതുകൊണ്ടുതന്നെ മാതൃഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഓരോ രാജ്യത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

ഇന്നത്തെ ആഗോള സാഹചര്യത്തിൽ കുടിയേറ്റവും ബഹുഭാഷാ സമൂഹങ്ങളും വർധിച്ചുവരുന്നു. ഇത്തരമൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ ഭാഷകളോടുള്ള സഹിഷ്ണുതയും പരസ്പര ബഹുമാനവും അനിവാര്യമാണ്. ലോക മാതൃഭാഷാ ദിനം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഭാഷയുടെ വൈവിധ്യം ആഘോഷിക്കാനും ഓരോ ഭാഷയെയും ആദരിക്കാനും വേണ്ടിയുള്ള മനോഭാവമാണ്.

അതായത്  മാതൃഭാഷ നമ്മുടെ ആത്മാവിന്റെ ശബ്ദമാണ്. അത് നമ്മുടെ സ്വത്വത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. ഓരോ ഭാഷയും ഒരു ലോകമാണ്; ഓരോ വാക്കും ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്. അതിനാൽ മാതൃഭാഷയെ സംരക്ഷിക്കാനും പരിപോഷിപ്പിക്കാനും നാം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാകണം.
ഫെബ്രുവരി 21 നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ് .

“ഭാഷ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ സംസ്കാരം നിലനിൽക്കും; സംസ്കാരം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യരാശി പുരോഗമിക്കും.”