മലയാള സിനിമാസംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിശ്ശബ്ദതകൾക്ക് പോലും ശബ്ദം നൽകിയ ഒരു സംഗീതപ്രതിഭ ഇനി ഓർമ്മ മാത്രമായി. പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകനും ഗിറ്റാറിസ്റ്റുമായ എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ് (70) അന്തരിച്ചു. ചെന്നൈയിലെ സ്വന്തം വസതിയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. പതിറ്റാണ്ടുകളായി നാദങ്ങളുടെ ലോകത്ത് സാന്നിധ്യമായിരുന്ന ഒരാൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി മൗനത്തിലേക്ക് വഴിമാറിയ ദിനമാണിത്.

മലയാള സിനിമയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് തൊണ്ണൂറുകളോടെ എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ് തന്റെ സംഗീതമുദ്ര വ്യക്തമായി പതിപ്പിച്ചു. രാജാവിന്റെ മകൻ, വിളംബരം, വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ തുടങ്ങി നിരവധി സിനിമകളിലൂടെ അദ്ദേഹം മലയാള പ്രേക്ഷകർക്ക് പരിചിതനായത് വേറിട്ട ശബ്ദഭാഷയോടെയായിരുന്നു. ദൃശ്യങ്ങളുടെ ഉള്ളിലേക്കു പതിയെ കടന്നുകയറുന്ന പശ്ചാത്തലസംഗീതവും ലാളിത്യമുള്ള ഗാനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ശ്രദ്ധേയ സംഗീതപ്രതിഭകളിലൊരാളാക്കി.

സംഗീതം ഒരു തൊഴിൽമാത്രമല്ല, ആത്മാവിന്റെ ഭാഷയാണെന്നത് ജീവിതം മുഴുവൻ തെളിയിച്ച കലാകാരനായിരുന്നു എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്. മലയാള സിനിമാസംഗീതത്തിന് സൂക്ഷ്മമായ ആഴവും വ്യത്യസ്തമായ ഭാവവും സമ്മാനിച്ച അദ്ദേഹം, സംഗീതസംവിധായകനെന്ന നിലയിലും വാദ്യകലാകാരനെന്ന നിലയിലും ഒരുപോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു.

1971-ൽ ഗിറ്റാറിസ്റ്റായി പ്രശസ്ത സംഗീതസംവിധായകൻ വിജയഭാസ്‌കറിനൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടാണ് വെങ്കിടേഷ് സിനിമാസംഗീതരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ പശ്ചാത്തലസംഗീതത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അപൂർവ പ്രതിഭകളിലൊരാളായി അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പശ്ചാത്തലസംഗീതം വെറും അനുബന്ധമല്ല, കഥയുടെ ആത്മാവാണെന്ന ബോധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ കൃതിയിലും വ്യക്തമായിരുന്നു.

പാശ്ചാത്യസംഗീതത്തിന്റെയും കർണാടകസംഗീതത്തിന്റെയും സൂക്ഷ്മമായ ലയനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായി. അമിതമായ ശബ്ദപ്രയോഗങ്ങളില്ലാതെ, ദൃശ്യങ്ങളുടെ വികാരങ്ങൾ നിശ്ശബ്ദമായി തൊടുന്ന നാദങ്ങൾ അതായിരുന്നു എസ്.പി. വെങ്കിടേഷിന്റെ ശൈലി. കേൾക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിൽ പതിയെ പടർന്ന് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന സംഗീതമായിരുന്നു അത്.

മലയാള സിനിമയിൽ രാഘവൻ മാസ്റ്റർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, മാൻഡലിൻ, ഗിറ്റാർ തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളിൽ തന്റെ അസാധാരണമായ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. വാദ്യസംഗീതത്തിലൂടെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് അർത്ഥവും ആഴവും നൽകാൻ കഴിയുന്ന കലാകാരനായിരുന്നു വെങ്കിടേഷ്. പലപ്പോഴും ഒരു സംഭാഷണത്തേക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം.

ഗാനങ്ങളിലൂടെയും പശ്ചാത്തലസംഗീതത്തിലൂടെയും സംഗീതസംവിധായകനായി മലയാള സിനിമയ്ക്ക് അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ച അനവധി കൃതികൾ ഇന്നും പ്രേക്ഷകഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവനോടെ നിലനിൽക്കുന്നു. ലാളിത്യമുള്ള മെലഡികളും നിശ്ശബ്ദമായി മനസ്സിൽ തൊടുന്ന ഹാർമണികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങളുടെ സവിശേഷതയായിരുന്നു. വാക്കുകളെ മറികടന്ന് വികാരം പറഞ്ഞുപോകുന്ന സംഗീതം — അതാണ് എസ്.പി. വെങ്കിടേഷിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന.

പശ്ചാത്തലസംഗീതത്തിൽ അദ്ദേഹം കൈവരിച്ച കൈയ്യൊപ്പ് പ്രത്യേകം എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ മാനസികാവസ്ഥയും കഥയുടെ വളവുകളും സൂക്ഷ്മമായി വായിച്ച്, ദൃശ്യങ്ങളോട് ചേർന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്ന നാദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അപൂർവമായ കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം പല സിനിമകളിലും കഥയുടെ അവിഭാജ്യഘടകമായി മാറി.

പരീക്ഷണാത്മകതയോട് തുറന്ന മനസ്സോടെ സമീപിച്ച കലാകാരനായിരുന്നു എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്. കാലത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചും, പുതിയ ശബ്ദസാധ്യതകൾ തേടിയും, സ്വന്തം സംഗീതഭാഷയിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഞ്ചാരം. അതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് കാലാതീതത നൽകിയത്.

പുതിയ തലമുറ സംഗീതജ്ഞർക്കും വാദ്യകലാകാർക്കും അദ്ദേഹം ഒരു ഗുരുവും പ്രചോദനവുമായിരുന്നു. സംഗീതം ആത്മസാധനയാണെന്ന ഉറച്ച വിശ്വാസത്തോടെ, ഒരു ചെറിയ നോട്ടിന്റെ പോലും പൂർണത തേടി സ്റ്റുഡിയോയിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ചെലവഴിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നു. ശാന്തസ്വഭാവവും വിനയവും കലാപരമായ കൃത്യതയും അദ്ദേഹത്തെ സഹപ്രവർത്തകരുടെ മനസ്സിൽ ഏറെ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനാക്കി.

എസ്.പി. വെങ്കിടേഷിന്റെ വിയോഗം മലയാള സിനിമാസംഗീതത്തിന് തീരാനഷ്ടമാണ്. എന്നാൽ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച നാദങ്ങൾ ഒരിക്കലും മായില്ല. കാലം മാറിയാലും, തലമുറകൾ മാറിയാലും, ആ സംഗീതം മലയാളികളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും നിശ്ശബ്ദതകളിൽ പോലും അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു സാന്നിധ്യമായി.

നാദങ്ങൾ നിൽക്കുന്നില്ല.
സംഗീതജ്ഞൻ യാത്രയായി.
എന്നാൽ എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ് എന്ന പേര്
മലയാള സിനിമാസംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ
എന്നും തെളിഞ്ഞുനിൽക്കും.