സമീപകാല പഞ്ചായത്ത്–മുനിസിപ്പൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരളത്തിലെ ജനങ്ങൾ വ്യക്തമായ ഒരു വിധിയാണ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. പിണറായി വിജയന്റെയും സിപിഎമ്മിനുള്ളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത വൃത്തത്തിന്റെയും കീഴിലുള്ള അഴിമതിയും സ്വേച്ഛാധിപത്യ സ്വഭാവവും നിറഞ്ഞ ഭരണശൈലിക്കെതിരായ ശക്തമായ പ്രതിഷേധമാണ് ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ദരിദ്രരുടെയും അരികുവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെയും ശബ്ദമായിരുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി എത്രത്തോളം മൂല്യച്യുതിയിലേക്ക് വീണുവെന്നത് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യയശാസ്ത്ര ഏകോപനവും ധാർമ്മിക അധികാരവും നഷ്ടപ്പെട്ട ശൂന്യമായ പുറംചട്ടയായി സിപിഎം മാറിയിരിക്കുന്നതായാണ് കാണുന്നത്.

അതിനാൽ തന്നെ, സിപിഎം മുൻകാലങ്ങളിൽ കൈക്കൊണ്ട തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങൾ ഇന്നും പാർട്ടിയെ പിന്തുടരുന്നുണ്ടോ, അതിന്റെ ക്രമാനുഗതമായ തകർച്ചയെ വേഗത്തിലാക്കുന്നുണ്ടോ, രാഷ്ട്രീയ അപ്രസക്തതയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നുണ്ടോ എന്നത് വീണ്ടും വിലയിരുത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായതിന് ശേഷം പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ സിപിഎം 34 വർഷം തുടർച്ചയായി ഭരിച്ച ഒരു ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ വിവാദം പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ ഗൗരവമായി തകർത്തു. നന്ദിഗ്രാമിലെ അക്രമ സംഭവങ്ങൾ നിർണായകമായ തിരിച്ചടിയായി; ഭീഷണിയും പക്ഷപാതവും അഴിമതിയും നിറഞ്ഞ ഒരു ഭരണ മാതൃകയെ പ്രാദേശികവും സംസ്ഥാനതലവും തുറന്നുകാട്ടിയ സംഭവമായി അത് മാറി.

ദേശീയ തലത്തിൽ, 2004-ൽ യു.പി.എ–1 എൻ.ഡി.എയെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയപ്പോഴും സിപിഎം ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു. സിപിഐയും സിപിഎമ്മും ചേർന്ന് ലോക്സഭയിൽ 61-ലധികം സീറ്റുകൾ നേടിയിരുന്നു. ഇത്രയും വലിയ പ്രാതിനിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, മൻമോഹൻ സിംഗ് മന്ത്രിസഭയിൽ പ്രധാന വകുപ്പുകൾ ആവശ്യപ്പെടുകയും, പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും കേരളത്തിലെയും തങ്ങളുടെ ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പരിവർത്തന പദ്ധതികൾ എത്തിക്കുകയും, ദേശീയ സ്വാധീനം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാനുള്ള ചരിത്രാവസരം ഇടതുപക്ഷം നഷ്ടപ്പെടുത്തി. പകരം, ഇന്ത്യയെ ആഗോള ആണവ ക്രമത്തിലേക്ക് നിയമപരമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഇന്തോ–യു.എസ്. സിവിൽ ആണവ കരാറിനെ ചൊല്ലി സർക്കാരിനുള്ള പിന്തുണ പിൻവലിച്ച് പാർട്ടി ആ അവസരം പാഴാക്കി.

അന്ന് സിപിഎമ്മിന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന പ്രകാശ് കാരാട്ട്, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പാർശ്വവൽക്കരണത്തിന് വഴിതെളിച്ച പ്രധാന ശിൽപ്പികളിൽ ഒരാളായി ചരിത്രത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടും. പ്രത്യയശാസ്ത്ര കാഠിന്യത്തിന്റെ ബലിപീഠത്തിൽ തന്ത്രപരമായ സ്വാധീനം ബലികൊടുത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകൾ, പാർട്ടി അച്ചടക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ലോക്സഭാ സ്പീക്കറായിരുന്ന സോമനാഥ് ചാറ്റർജിക്കെതിരായ ദൗർഭാഗ്യകരവും വ്യാപക വിമർശനം ഏറ്റുവാങ്ങിയതുമായ നടപടിയിൽ കലാശിച്ചു. ഇത് പാർട്ടിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെ കൂടുതൽ തകർത്ത രാഷ്ട്രീയ ധാർഷ്ട്യത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായാണ് പലരും കണ്ടത്. ഇന്ന് നാം കാണുന്നത് ആ തകർച്ചയുടെ തുടർച്ചയാണ്—പിണറായി വിജയന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സിപിഎം അതിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന അടിത്തറകളും നഷ്ടപ്പെടുത്തി സമകാലിക ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രസക്തി കുറഞ്ഞുവരുന്നു.

പിണറായി വിജയൻ ഭരണകൂടം പാർട്ടിയുടെ ജനകീയ പാരമ്പര്യം ഇല്ലാതാക്കുക മാത്രമല്ല, കേരളചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അഴിമതി നിറഞ്ഞ ഭരണകൂടങ്ങളിലൊന്നായി വ്യാപകമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. എളിമയുള്ള പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന ഒരു നേതാവ് ഇന്ന് ആഡംബരജീവിതവും സ്വജനപക്ഷപാത സംസ്കാരവും വളർത്തുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നത് കടുത്ത വിരോധാഭാസമാണ്. അധികാരം മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൽ അതിരൂക്ഷമായി കേന്ദ്രീകൃതമാണെന്ന വിശ്വാസം ശക്തമാണ്; കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാരും പാർട്ടി പ്രവർത്തകരും പലപ്പോഴും മാറ്റിനിർത്തപ്പെടുന്നു. സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഗുരുതരമായി ദുർബലമായെന്നും, വിയോജിപ്പുകളോട് സഹിഷ്ണുത കുറവാണെന്നും വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു—ഇത് ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ജനാധിപത്യ ധാർമ്മികതയിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തമായ വ്യതിയാനമാണ്.

കാലക്രമേണ, നിരവധി വിവാദങ്ങൾ ഈ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പൊതു പ്രതിച്ഛായയെ ഗൗരവമായി ബാധിച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തികൾ ഉൾപ്പെട്ട സ്വർണക്കടത്ത് കേസ് ഉന്നതാധികാരികളെയും അവരുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെയും കുറിച്ച് ഗുരുതര ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി. ലൈഫ് മിഷൻ വിവാദം നടപടിക്രമ ലംഘനങ്ങളിലേക്കാണ് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചത്. സഹകരണ ബാങ്കുകളിലെ ക്രമക്കേടുകളിൽ പാർട്ടി കേഡർമാർ ഉൾപ്പെട്ടതായി ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങൾ വ്യവസ്ഥാപിത അഴിമതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ ശക്തമാക്കി.

ഇതിലുപരി, കൊച്ചിൻ മിനറൽസ് ആൻഡ് റുട്ടൈൽ ലിമിറ്റഡ് (സിഎംആർഎൽ) കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മകൾ ടി. വീണയും അവരുടെ സ്ഥാപനമായ എക്സലോജിക് സൊല്യൂഷൻസും വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലായി. അനുബന്ധ സേവനങ്ങൾ നൽകാതെ ഏകദേശം 2.7 കോടി രൂപ കൈപ്പറ്റിയതായി സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസ് ആരോപിക്കുന്നു; ഇത് കമ്പനി ആക്ട് പ്രകാരമുള്ള വഞ്ചനാപരമായ ഇടപാടുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഇടപാടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് പിഎംഎൽഎ പ്രകാരം കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഈ വിഷയങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അന്വേഷണത്തിലാണ്.

കേരളത്തിലെ ജനങ്ങളെ ഏറ്റവും അലട്ടുന്നത് നിലവിലെ സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക ദുര്‍വ്യവസ്ഥയാണെന്ന് വിമർശകർ പറയുന്നു. വർധിച്ചുവരുന്ന പൊതുകടവും വായ്പാ ആശ്രയത്വവും സംസ്ഥാനത്തെ ഗുരുതര സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തോടുള്ള അവഗണനയും സുസ്ഥിര വരുമാന മാർഗങ്ങളിലേക്കുള്ള വ്യക്തതയില്ലായ്മയും ആരോപണവിധേയമാണ്. എംഒയു പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും ഉപഭോക്തൃ മേഖലയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം കുറഞ്ഞതായാണ് യാഥാർഥ്യം; ഇതോടെ തൊഴിൽസൃഷ്ടി മന്ദഗതിയിലാവുകയും യുവാക്കളുടെ കുടിയേറ്റം വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വർഷങ്ങളായി കേരളത്തിലെ ബിജെപിയുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയാണ് സിപിഎം. ഇരുവശത്തുമുള്ള യുവ കേഡർമാർ തമ്മിലുള്ള അക്രമപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ ജീവഹാനിയിലേക്ക് വരെ നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതേതരത്വത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനായി സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്ന സിപിഎം, കോൺഗ്രസിനെ പലപ്പോഴും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അലസതയ്ക്കായി വിമർശിച്ചു. ബിജെപിയുടെ ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിനെതിരെ ശക്തമായ വിമർശനങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പിണറായി വിജയന്റെ ഭരണകാലത്ത് സിപിഎമ്മും ബിജെപിയും തമ്മിൽ അനൗപചാരികമോ തന്ത്രപരമോ ആയ ധാരണകളുണ്ടെന്ന സൂചനകൾ ഗൗരവമേറിയ ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു.

പിണറായി വിജയനും കുടുംബവും ഉൾപ്പെട്ട നിരവധി അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ബിജെപിയുടെ മൃദുസമീപനം രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരെ സംശയത്തിലാക്കുന്നു. ലാവ്ലിൻ കേസ് വീണ്ടുംവീണ്ടും മാറ്റിവെക്കപ്പെട്ടതും പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ ആവശ്യപ്രകാരം അല്ല, പ്രോസിക്യൂഷന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ചാണെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും ഗുരുതര ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു. കോൺഗ്രസ് മുക്ത ഭാരതം എന്ന ബിജെപിയുടെ ലക്ഷ്യവുമായി സിപിഎം അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ഒത്തുചേർന്നിട്ടുണ്ടോ എന്ന സംശയം ഇവിടെ ഉരുത്തിരിയുന്നു.

ഇത്തരം ഹ്രസ്വദൃഷ്ടി അപകടകരമാണ്. ചരിത്രം തെളിയിക്കുന്നത്, ബിജെപി ഒരു സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചാൽ പങ്കാളികളെ ഉൾക്കൊള്ളുകയോ അരികുവൽക്കരിക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്നാണ്. അതിനാൽ, ദുർബലനായി മാറിയ പിണറായി വിജയൻ കേരളത്തിന് തന്നെ ഒരു ബാധ്യതയാകുന്നു—സാമൂഹിക ഐക്യത്തിന് പേരുകേട്ട സംസ്ഥാനത്ത് വർഗീയ വിഷം കുത്തിവയ്ക്കാൻ ബിജെപിക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന അലംഭാവിയായ സഹകാരിയായി. സിപിഎമ്മും ബിജെപിയും തമ്മിലുള്ള അടച്ചിട്ട വാതിൽ ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ ഈ സംശയങ്ങൾ ശക്തമാക്കുന്നു.

ഇതുവരെ കേരളത്തിൽ ബിജെപിക്ക് ഉറച്ച അടിത്തറ ലഭിക്കാതിരുന്നതിന് കാരണം, വർഗീയ രാഷ്ട്രീയം ശക്തമാകുമ്പോൾ യു.ഡി.എഫിനും എൽ.ഡി.എഫിനും ഇടയിൽ പിന്തുണ മാറ്റുന്ന ജാഗ്രതയുള്ള വോട്ടർമാരാണ്. എന്നാൽ വിജയൻ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ സിപിഎം നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ ഈ സൂക്ഷ്മ രാഷ്ട്രീയ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ തകർക്കുന്നു.

ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്, എ.കെ. ഗോപാലൻ തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച നിസ്വാർത്ഥതയുടെയും ധാർമ്മിക സമഗ്രതയുടെയും മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പിണറായി വിജയനും ഇപ്പോഴത്തെ സിപിഎം നേതൃത്വവും വളരെ അകന്നുപോയിരിക്കുന്നു. ഞാൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് തത്ത്വചിന്തയുടെ ആരാധകനല്ലെങ്കിലും, ആ നേതാക്കളെയും അവരുടെ ആദർശവാദത്തിനും വ്യക്തിപരമായ ത്യാഗത്തിനും ഞാൻ എപ്പോഴും ബഹുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പിണറായി വിജയൻ ആ തിരക്കഥ മാറ്റിയെഴുതി—വ്യക്തിപരവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നിലനിൽപ്പിനായി പ്രത്യയശാസ്ത്ര വിശുദ്ധി ബലികൊടുത്ത് പാർട്ടിയെ അപ്രസക്തതയിലേക്കും സംസ്ഥാനത്തെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്കും തള്ളിവിട്ടു.

ഇന്ന് സിപിഎം ഒരു വഴിത്തിരിവിലാണ്. ക്ലാസിക്കൽ സോഷ്യലിസം ലോകമെമ്പാടും പരാജയപ്പെട്ടിരിക്കെ, കേരളത്തിൽ പാർട്ടിക്ക് വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ദർശനം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി തോന്നുന്നു. ഹ്രസ്വകാല നേട്ടങ്ങൾക്കായി വർഗീയ ശക്തികളുമായി അവസരവാദ സഖ്യങ്ങൾ, അശ്രദ്ധമായ ജനകീയത, വോട്ട് കേന്ദ്രീകൃത സൗജന്യങ്ങൾ—ഇവയിലൂടെയാണ് അധികാരം നിലനിർത്താനുള്ള ശ്രമം. സമീപകാല തദ്ദേശ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരളജനത നൽകിയ വിധി ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയം മാത്രമല്ല; അത് ഒരു ധാർമ്മിക കുറ്റാരോപണമാണ്. കേരളം ഇനി ഈ തന്ത്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ കണ്ണടയ്ക്കില്ല. ചരിത്രം സിപിഎമ്മിന് കർശനമായ ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ് നൽകുന്നത്—പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവും ധാർമ്മികവുമായ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ പാർട്ടിയുടെ ഭാവിയെയും കേരളത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമായ മതേതര–സാമൂഹിക ഘടനയെയും ഒരുപോലെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു.