ഇന്ന് പ്രവാസി ഭാരതീയ ദിനം. കലണ്ടറിലെ ഒരു തീയതി എന്നതിലുപരി, എന്നെപ്പോലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർക്ക് ഇതൊരു ആത്മപരിശോധനയുടെ നിമിഷം കൂടിയാണ്. കുവൈറ്റിന്റെ മണ്ണിൽ കാൽനൂറ്റാണ്ട് പിന്നിടുമ്പോൾ, തിരിഞ്ഞുനോട്ടങ്ങളിൽ നഷ്ടബോധത്തേക്കാൾ ഉപരിയായി അതിജീവനത്തിന്റെ അഭിമാനമാണ് മനസ്സിൽ നിറയുന്നത്

​25 വർഷം മുൻപ്, ഒരു മരതകപ്പച്ചപ്പിൽ നിന്ന് ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന മണൽക്കാറ്റിലേക്ക് പറന്നിറങ്ങിയപ്പോൾ ഉള്ളിലുണ്ടായിരുന്നത് ഒരു നീറ്റലായിരുന്നു. കടം വീട്ടാനും കുടുംബം പുലർത്താനും വേണ്ടി നാം പണയപ്പെടുത്തിയത് നമ്മുടെ യൗവനമായിരുന്നു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രവാസം എന്നത് കേവലം എണ്ണപ്പണം സമ്പാദിക്കലല്ല എന്ന് ലോകം തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. സ്വന്തം മക്കളുടെ വളർച്ച ഫോട്ടോകളിലൂടെ മാത്രം കണ്ടു തീർക്കുന്ന, മാതാപിതാക്കളുടെ വിയോഗത്തിൽ ഒരു വിമാനടിക്കറ്റിനായി നെട്ടോട്ടമോടുന്ന, പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സന്തോഷങ്ങളിൽ ഒരു ഫോൺ കോളിലൂടെ മാത്രം പങ്കുചേരുന്ന ഒരു വലിയ വിഭാഗം മനുഷ്യരുടെ ത്യാഗത്തിന്റെ പേര് കൂടിയാണ് 'പ്രവാസി'.

ഗൾഫ് പ്രവാസിയുടെ ജീവിതം ഒരു വലിയ വിരോധാഭാസമാണ്. നാട്ടിലെ വിശേഷങ്ങൾക്കായി കാതോർക്കുമ്പോഴും, നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ സങ്കടങ്ങൾ നാട്ടുകാർ അറിയാതിരിക്കാൻ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. ഈ മണൽത്തരികളിൽ വീണ ഓരോ തുള്ളി വിയർപ്പിനും നമ്മുടെ വീടിന്റെ ഉമ്മറത്ത് തെളിയുന്ന വിളക്കിന്റെ ശോഭയുണ്ട്.

കുവൈറ്റിലെ ഈ 25 വർഷങ്ങൾ എനിക്ക് നൽകിയത് വെറും ദിനങ്ങളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ ആഴവും ദൂരത്തിന്റെ വേദനയുമാണ്

പ്രവാസിയായും അതേസമയം പ്രവാസത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ഒരാളായും ചില ചിന്തകൾ പങ്കുവെക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

*​കാഴ്ചക്കാരൻ കാണാത്ത മറുപുറം*

​പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുന്നവർക്ക് പ്രവാസമെന്നത് പണവും പകിട്ടുമാണെങ്കിൽ, അകത്തുനിന്ന് നോക്കുന്നവർക്ക് അത് വലിയൊരു ഏകാന്തതയുടെ പേരാണ്. ഗൾഫ് നാടുകളിൽ നാം കാണുന്ന ഓരോ വലിയ കെട്ടിടത്തിന് പിന്നിലും ഒരു പ്രവാസിയുടെ ഉറക്കമില്ലാത്ത രാത്രികളുണ്ട്. സുഖസൗകര്യങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലാത്ത ലേബർ ക്യാമ്പുകളിൽ, ഒരേ മുറിയിൽ പല ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മനുഷ്യർ ഒത്തുചേരുമ്പോൾ അവിടെ പുതിയൊരു ഭാഷ ജനിക്കുന്നു—അതാണ് 'അതിജീവനത്തിന്റെ ഭാഷ'.

​*കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങൾ*

​നട്ടുച്ചവെയിലിൽ ശരീരം ഉരുകുമ്പോഴും, ജോലി ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തവന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥ ഗൾഫ് പ്രവാസത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. എയർകണ്ടീഷൻ ചെയ്ത മുറികൾക്കുള്ളിലിരുന്ന് ജോലി ചെയ്യുന്നവരായാലും പുറത്ത് പണിയെടുക്കുന്നവരായാലും, ഈ മണൽക്കാറ്റും ചൂടും നമ്മെ ശാരീരികമായും മാനസികമായും തളർത്താറുണ്ട്. എങ്കിലും, മാസാവസാനം നാട്ടിലേക്ക് അയക്കുന്ന ആ തുക കുടുംബത്തിന് നൽകുന്ന ആശ്വാസം ഓർക്കുമ്പോൾ എല്ലാ വേദനകളും നാം മറക്കുന്നു.

​*വൈകാരികമായ അകലം*

​പ്രവാസി അനുഭവിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് ശാരീരികമായ അകലമല്ല, മറിച്ച് മാനസികമായ ഒറ്റപ്പെടലാണ്. നാട്ടിൽ ഒരു കല്യാണം നടക്കുമ്പോൾ, ഒരു കുഞ്ഞ് ജനിക്കുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രിയപ്പെട്ട ആരെങ്കിലും രോഗബാധിതനാകുമ്പോൾ അവിടെയെത്താൻ കഴിയാതെ വരുന്നത് ഒരു തരം ശ്വാസംമുട്ടലാണ്. 25 വർഷത്തിനിടയിൽ എത്രയോ വട്ടം ആ വിങ്ങൽ ഞാൻ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു നിരീക്ഷകൻ എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ കാണുന്നത്, പ്രവാസി തന്റെ വ്യക്തിപരമായ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി ഹോമിക്കുന്നു എന്നതാണ്.

​*സാംസ്കാരികമായ പൊരുത്തപ്പെടൽ*

​വ്യത്യസ്ത സംസ്കാരങ്ങൾക്കിടയിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം വ്യക്തിത്വവും സംസ്കാരവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ പ്രവാസി നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ അത്ഭുതകരമാണ്. എഴുത്തിലൂടെയും കലയിലൂടെയും നാം നമ്മുടെ വേരുകൾ തേടുന്നു. മലയാളം സംസാരിക്കാനും മലയാളി കൂട്ടായ്മകളിൽ പങ്കെടുക്കാനും നാം കാണിക്കുന്ന ആവേശം സത്യത്തിൽ നമ്മുടെ ഗൃഹാതുരത്വത്തിനുള്ള മരുന്നാണ്.

​ 25 വർഷത്തെ നിരീക്ഷണത്തിൽ എനിക്ക് മനസ്സിലായത് ഇതാണ്: പ്രവാസി എന്നത് ഒരു വ്യക്തിയല്ല, മറിച്ച് ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണ്. സ്വന്തം നാടിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ താങ്ങിനിർത്തുന്ന, എന്നാൽ സ്വന്തം മണ്ണിൽ പലപ്പോഴും 'അന്യനായി' മാറുന്ന മനുഷ്യൻ. മടങ്ങിച്ചെല്ലുമ്പോൾ നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ കാലത്തെ ഓർത്ത് അവൻ ദുഃഖിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, താൻ കാരണം രക്ഷപ്പെട്ട അനേകം ജീവിതങ്ങളെ നോക്കി അവന് പുഞ്ചിരിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

*​പ്രവാസത്തിന്റെ ഹൃദയതാളം*

​ഈ മരുഭൂമി എനിക്ക് വെറും മണ്ണല്ല, എന്റെ കണ്ണുനീരും വിയർപ്പും അക്ഷരങ്ങളും വീണ മണ്ണാണ്. പ്രവാസം എന്നെ പഠിപ്പിച്ചത് മറ്റൊന്നുമല്ല—ജീവിതം എവിടെയും പടുത്തുയർത്താമെന്നും, സ്നേഹമാണ് എല്ലാ അതിരുകൾക്കും അപ്പുറമുള്ള ഭാഷയെന്നുമാണ്.
​ഈ യാത്രയിൽ കൂടെയുള്ളവർക്കും, യാത്ര അവസാനിപ്പിച്ച് മടങ്ങിയവർക്കും, ഇനിയും വരാനിരിക്കുന്നവർക്കും എന്റെ പ്രവാസി ദിനാശംസകൾ!