കേരളത്തിലെ കോണ്‍ഗ്രസില്‍ ഇപ്പോള്‍ ഏറ്റവും ചൂടുപിടിച്ച രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ച കെ.പി.സി.സി അധ്യക്ഷപദവിയെച്ചൊല്ലിയാണ്. കൊടിക്കുന്നില്‍ സുരേഷ് മുതല്‍ ജോസഫ് വാഴയ്ക്കന്‍ വരെയും എ.പി അനില്‍കുമാര്‍ മുതല്‍ മറ്റു മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കള്‍ വരെയും പേരുകള്‍ ഉയരുമ്പോള്‍ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്: കോണ്‍ഗ്രസിന് ഇപ്പോള്‍ കേവലം ഒരു അധ്യക്ഷനേക്കാള്‍ ഉപരി ആവശ്യമായിരിക്കുന്നത് ദിശാബോധമുള്ള നേതൃത്വമാണ്. നിര്‍ഭാഗ്യവശാല്‍, സംഘടനയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കു പകരം അധികാരക്കസേരയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ചരടുവലികളാണ് പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളില്‍ സജീവമാകുന്നത്.

ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്പാര്‍ട്ടിയുടെ സംഘടനാ സംവിധാനം അതിന്റെ നട്ടെല്ലാണ്. ആ നട്ടെല്ലിന് കരുത്തുപകരേണ്ട അധ്യക്ഷപദവി മാസങ്ങളോളം അനിശ്ചിതത്വത്തില്‍ തുടരുന്നത് കേവലം ഭരണപരമായ വീഴ്ചയല്ല; രാഷ്ട്രീയമായ ദൗര്‍ബല്യത്തിന്റെ പ്രകടനമാണ്. മുഴുവന്‍ സമയ അധ്യക്ഷനില്ലാതെ മുന്നോട്ടുപോകുന്ന കെ.പി.സി.സി, പ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്കും നേതാക്കള്‍ക്കും ഒരുപോലെ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുകയാണ്. പാര്‍ട്ടിയെ നയിക്കേണ്ട നേതൃത്വം തന്നെ തീരുമാനമെടുക്കാനാകാതെ നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ താഴെത്തട്ടിലുള്ള പ്രവര്‍ത്തകരില്‍നിന്ന് എന്ത് സംഘടനാ ചലനമാണ് പ്രതീക്ഷിക്കാനാവുക..?

കൊടിക്കുന്നില്‍ സുരേഷിന്റെ സംഘടനാപരമായ പരിചയവും പാര്‍ലമെന്ററി അനുഭവസമ്പത്തും ജോസഫ് വാഴയ്ക്കന്റെ രാഷ്ട്രീയ പരിചയവും എ.പി അനില്‍കുമാറിന്റെ ഭരണപരമായ പ്രാധാന്യവും ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടാം. എന്നാല്‍ അധ്യക്ഷപദവിയിലേക്കുള്ള പരിഗണനയുടെ മാനദണ്ഡം ആരുടെ പിന്നിലാണ് കൂടുതല്‍ നേതാക്കള്‍ അണിനിരക്കുന്നത് എന്നതാകരുത്. ആരാണ് പാര്‍ട്ടിയെ ഒന്നിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുന്നയാള്‍, ആരാണ് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിനതീതമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ ശേഷിയുള്ളത്, ആരാണ് സാധാരണ പ്രവര്‍ത്തകന്റെ ശബ്ദമായി മാറാന്‍ കഴിയുന്നത് എന്നതായിരിക്കണം മാനദണ്ഡം.

എ.ഐ.സി.സി ജനറല്‍ സെക്രട്ടറി കെ.സി വേണുഗോപാലിന്റെ പിന്തുണ ആര്‍ക്കാണെന്നതും സ്ഥാനാര്‍ഥികളുടെ സാധ്യതകളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഘടകമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എന്നാല്‍ ഒരു സംസ്ഥാന പാര്‍ട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷനെ തീരുമാനിക്കുന്നത് ദേശീയ നേതൃത്വത്തിലെ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെയും സ്വാധീന വലയങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാകുന്നത് ആരോഗ്യകരമായ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കാരമല്ല. ഡല്‍ഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളല്ല, കേരളത്തിലെ കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ സംഘടനാപരമായ ആവശ്യങ്ങളാണ് തീരുമാനത്തെ നയിക്കേണ്ടത്. ഹൈക്കമാന്‍ഡിന്റെ തീരുമാനം അന്തിമമായിരിക്കാം; പക്ഷേ അതിന് അടിത്തറയാകേണ്ടത് കേരളത്തിലെ പാര്‍ട്ടി യാഥാര്‍ഥ്യങ്ങളാണ്.

സര്‍ക്കാരും പാര്‍ട്ടിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് മറ്റൊരു നിര്‍ണായക വിഷയം. 2014-2016 കാലഘട്ടത്തില്‍ വി.എം സുധീരന്‍ കെ.പി.സി.സി അധ്യക്ഷനായിരിക്കെ ഉമ്മന്‍ചാണ്ടി സര്‍ക്കാരിന്റെ മദ്യനയമടക്കമുള്ള വിഷയങ്ങളില്‍ സ്വീകരിച്ച പരസ്യ വിമര്‍ശന നിലപാടുകള്‍ പാര്‍ട്ടിയിലും ഭരണത്തിലും അസ്വസ്ഥതകള്‍ സൃഷ്ടിച്ച ചരിത്രമുണ്ട്. ആ അനുഭവം ആവര്‍ത്തിക്കാതിരിക്കണമെന്ന ചിന്തയില്‍ തെറ്റില്ല. എന്നാല്‍ അതിന്റെ പേരില്‍ സര്‍ക്കാരിന്റെ എല്ലാ നിലപാടുകള്‍ക്കും കൈയടിക്കുന്ന ഒരാളെ മാത്രം അധ്യക്ഷനായി കണ്ടെത്തണമെന്ന സമീപനം അതിലും അപകടകരമാണ്.

പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷന്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ രാഷ്ട്രീയ അനുചരനാകേണ്ടതില്ല. അതുപോലെ മുഖ്യമന്ത്രി പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷന്റെ സമ്മര്‍ദങ്ങള്‍ക്ക് വഴങ്ങേണ്ട സാഹചര്യവും ഉണ്ടാകരുത്. ജനാധിപത്യത്തില്‍ സര്‍ക്കാരിനെ നയിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രിക്കും സംഘടനയെ നയിക്കുന്ന അധ്യക്ഷനും വ്യത്യസ്തമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളുണ്ട്. സര്‍ക്കാരിന്റെ വീഴ്ചകള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും തെറ്റായ നയങ്ങളെ തിരുത്താന്‍ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത് പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷന്റെ കടമയാണ്. അതിനെ സര്‍ക്കാരിനെതിരായ ഏറ്റുമുട്ടലായി കാണുന്നത് സംഘടനാ ജനാധിപത്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ ധാരണയാണ്. വിമര്‍ശനത്തെ ഭയക്കുന്ന നേതൃത്വം ഒരിക്കലും ശക്തമായ പാര്‍ട്ടിയെ സൃഷ്ടിക്കില്ല.

എ.പി അനില്‍കുമാറിന്റെ പേര് അധ്യക്ഷപദവിയിലേക്ക് ഉയരുമ്പോള്‍ അതിനോടൊപ്പം ഉയരുന്ന മറ്റൊരു ചോദ്യമാണ് മന്ത്രിസഭാ പുനഃസംഘടന. ആറുമാസം മാത്രം പിന്നിട്ട മന്ത്രിസഭയില്‍ സുപ്രധാന വകുപ്പിന്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഒരാളെ പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷനാക്കുന്നത് രാഷ്ട്രീയമായും ഭരണപരമായും സങ്കീര്‍ണതകള്‍ സൃഷ്ടിക്കും. അദ്ദേഹം ആ ചുമതലയിലേക്ക് വരാന്‍ തയ്യാറാകുമോ എന്നതുപോലും വ്യക്തമല്ല. തയ്യാറായാല്‍ പകരം ആര് മന്ത്രിയാകും..? റവന്യൂ പോലുള്ള നിര്‍ണായക വകുപ്പ് ആര്‍ക്കു കൈമാറും..? സാമുദായികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സമവാക്യങ്ങള്‍ എങ്ങനെ പുനഃക്രമീകരിക്കും..? ഇതെല്ലാം വ്യക്തമായ ഉത്തരങ്ങള്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്ന ചോദ്യങ്ങളാണ്.

സണ്ണി ജോസഫ്, വി.പി സജീന്ദ്രന്‍, തിരുവഞ്ചൂര്‍ രാധാകൃഷ്ണന്‍ തുടങ്ങിയവരുടെ പേരുകള്‍ മന്ത്രിസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയരുന്നത് ഈ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളുടെ സങ്കീര്‍ണത വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാല്‍ മന്ത്രിസ്ഥാനം ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്ഥാനക്കയറ്റത്തിനുള്ള ഉപാധിയോ പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളിലെ അസംതൃപ്തരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഉപഹാരമോ ആകരുത്. ഭരണപരമായ കഴിവ്, രാഷ്ട്രീയ പരിചയം, സാമൂഹിക പ്രാതിനിധ്യം എന്നിവയാണ് മന്ത്രിസഭാ പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങള്‍. ഓരോ സ്ഥാനമാറ്റവും പുതിയ അസന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്ന തരത്തിലാകരുത്.

കര്‍ണാടകയില്‍ ഡി.കെ ശിവകുമാര്‍ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനത്തോടൊപ്പം പാര്‍ട്ടി അധ്യക്ഷപദവിയും വഹിച്ചിരുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം കേരളത്തിലും ചര്‍ച്ചയാകുന്നുണ്ട്. എന്നാല്‍ മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം അതേപടി കേരളത്തില്‍ പകര്‍ത്താനാവില്ല. വ്യക്തിയുടെ സംഘടനാപരമായ ശേഷിയും ഭരണപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവും പാര്‍ട്ടിയുടെ ആവശ്യവും പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം അത്തരമൊരു തീരുമാനം.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു വിഷയം മുഖ്യമന്ത്രിയും കെ.പി.സി.സി അധ്യക്ഷനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി സതീശനുമായി നല്ല ഏകോപനത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരാള്‍ അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്തെത്തുന്നത് ഭരണത്തിന്റെ സുഗമമായ മുന്നോട്ടുപോക്കിന് സഹായകമാകും. എന്നാല്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായി ഒത്തുപോകുക എന്നതുമാത്രം അധ്യക്ഷനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയാകരുത്. മുഖ്യമന്ത്രിയോട് വിയോജിക്കേണ്ടിവന്നാല്‍ അത് തുറന്നുപറയാനുള്ള ആര്‍ജവവും ഹൈക്കമാന്‍ഡിനോട് നിലപാട് വ്യക്തമാക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ധൈര്യവും പുതിയ അധ്യക്ഷനുണ്ടാകണം. അനുകൂലിക്കേണ്ടിടത്ത് അനുകൂലിക്കുകയും തിരുത്തേണ്ടിടത്ത് തിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന നേതൃത്വമാണ് കോണ്‍ഗ്രസിന് വേണ്ടത്.

കേരളത്തിലെ കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി എതിരാളികളുടെ രാഷ്ട്രീയശക്തി മാത്രമല്ല; സ്വന്തം അണികളിലെ നിരാശയും നേതാക്കള്‍ക്കിടയിലെ അധികാരവടംവലിയും സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ പരസ്പര അവിശ്വാസവുമാണ്. പ്രവര്‍ത്തകര്‍ തെരുവിലിറങ്ങുമ്പോള്‍ അവരുടെ പിന്നില്‍ ഉറച്ചുനില്‍ക്കാന്‍ നേതൃത്വം ഉണ്ടാകണം. ജനകീയ പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ വ്യക്തമായ നിലപാടെടുക്കണം. യുവാക്കളെയും സ്ത്രീകളെയും പിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങളെയും സംഘടനയുടെ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന തലങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുവരണം. ഗ്രൂപ്പുകളുടെ താല്‍പര്യങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം പാര്‍ട്ടിയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കണം.

കെ.പി.സി.സി അധ്യക്ഷപദവി ഏതെങ്കിലും നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മോഹങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തീകരിക്കാനുള്ള അലങ്കാരക്കസേരയല്ല. അത് ആയിരക്കണക്കിന് പ്രവര്‍ത്തകരുടെ പ്രതീക്ഷകളുടെയും ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസത്തിന്റെയും ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ഈ പദവിയെച്ചൊല്ലിയുള്ള അനന്തമായ ചര്‍ച്ചകളും ചരടുവലികളും കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ പ്രതിച്ഛായയെ കൂടുതല്‍ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തുകയേയുള്ളൂ.

ഇനി വേണ്ടത് പേരുകളുടെ പെരുപ്പമല്ല, തീരുമാനത്തിന്റെ വ്യക്തതയാണ്. ഗ്രൂപ്പ് സമവാക്യങ്ങളല്ല, സംഘടനയുടെ ഐക്യമാണ് പ്രധാനം. വ്യക്തികളുടെ താല്‍പര്യങ്ങളല്ല, പാര്‍ട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയാണ് പരിഗണിക്കേണ്ടത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ താളത്തിനൊത്ത് ചുവടുവയ്ക്കുന്ന ഒരാളെയോ ഹൈക്കമാന്‍ഡിന്റെ ഇംഗിതം മാത്രം നടപ്പാക്കുന്ന ഒരാളെയോ അല്ല കേരളത്തിലെ കോണ്‍ഗ്രസിന് ആവശ്യം. സര്‍ക്കാരിനോട് ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ സഹകരിക്കുകയും തെറ്റുകള്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാന്‍ ആര്‍ജവം കാട്ടുകയും പാര്‍ട്ടിയെ ജനങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കരുത്തുറ്റ അധ്യക്ഷനെയാണ് കേരളം കാത്തിരിക്കുന്നത്.

അധ്യക്ഷന്റെ കസേര ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതല്ല കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി; ആ കസേരയില്‍ ഇരിക്കുന്നയാള്‍ക്ക് പാര്‍ട്ടിയെ മുന്നോട്ടുനയിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയുണ്ടാകുമോ എന്നതാണ് യഥാര്‍ഥ ചോദ്യം. കോണ്‍ഗ്രസ് ഇനിയും ഗ്രൂപ്പുകള്‍ക്കുവേണ്ടി നേതാക്കളെ കണ്ടെത്തുമോ, അതോ പാര്‍ട്ടിക്കുവേണ്ടി ഒരു നേതൃത്വത്തെ സൃഷ്ടിക്കുമോ? കാലം ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം അതാണ്.