ചില എഴുത്തുകാര്‍ കാലത്തിന്റെ വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലര്‍ കാലത്തിന്റെ വഴികള്‍ മാറ്റിവരയ്ക്കുന്നു. ഇനിയും ചിലരാകട്ടെ, കാലം വരച്ചുവെച്ച അതിരുകളെ ചോദ്യം ചെയ്ത് അക്ഷരങ്ങളുടെ അപരിചിതമായ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലേക്ക് വായനക്കാരനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ ആധുനിക സാഹിത്യഭൂപടത്തില്‍ മേതില്‍ രാധാകൃഷ്ണന്റെ സ്ഥാനം ഈ മൂന്നാമത്തെ ഗണത്തിലാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് സാഹിത്യം ജീവിതത്തിന്റെ പകര്‍ത്തിയെഴുതല്ല; ജീവിതത്തെ നിര്‍ണയിക്കുന്ന ധാരണകളെ വിചാരണ ചെയ്യുന്ന ബൗദ്ധിക പ്രക്രിയയാണ്.

മതിലുകള്‍ക്കപ്പുറമാണ് മേതില്‍. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിരുകള്‍ക്കപ്പുറം, സാമൂഹികമായ മുന്‍വിധികള്‍ക്കപ്പുറം, ഭാഷയുടെ പതിവ് വ്യവഹാരങ്ങള്‍ക്കപ്പുറം, സാഹിത്യത്തിന്റെ സ്ഥാപിതമായ ആഖ്യാന രീതികള്‍ക്കപ്പുറം. ജീവിത സഞ്ചാരങ്ങള്‍ക്ക് അതിരുകള്‍ കല്‍പ്പിക്കാത്ത അക്ഷരങ്ങള്‍ കൊണ്ട് മലയാള സാഹിത്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയ ഈ എഴുത്തുകാരനെ വായിക്കുക എന്നത് നമ്മുടെ വായനാശീലങ്ങളെ പുനഃപരിശോധിക്കുക എന്നതുകൂടിയാണ്. ഉത്തരങ്ങളുടെ സമാഹാരമല്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകള്‍, പക്ഷേ നാം ഉത്തരങ്ങളെന്നു വിശ്വസിച്ചു പോന്നവയെക്കുറിച്ചുള്ള അസ്വസ്ഥജനകമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് അവ ഉയര്‍ത്തുന്നത്.

എളുപ്പത്തില്‍ മനസ്സിലാക്കാവുന്ന കഥകളുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്ക് വായനക്കാരനെ ക്ഷണിക്കുന്നതിനുപകരം, ചിന്തയുടെ അപരിചിതമായ വഴികളിലൂടെയാണ് മേതില്‍ നമ്മെ സഞ്ചരിപ്പിക്കുന്നത്. അവിടെയാണ് വായന കേവലം വിനോദമല്ല; അതൊരു ബൗദ്ധിക സാഹസമാണ് എന്ന് നാം തിരിച്ചറിയേണ്ടത്.

മലയാള സാഹിത്യത്തില്‍ ആധുനികത ശക്തമായ സാന്നിധ്യമായി മാറിയ കാലഘട്ടത്തിലാണ് മേതില്‍ രാധാകൃഷ്ണന്‍ തന്റേതായ സര്‍ഗാത്മക ഇടം സ്ഥാപിച്ചത്. ഒ. വി. വിജയന്റെ ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം മലയാളിയുടെ വായനാബോധത്തെ ഇളക്കിമറിച്ചപ്പോള്‍, മേതില്‍ ആധുനികതയുടെ മറ്റൊരു സാധ്യതയിലേക്കാണ് വാതില്‍ തുറന്നത്. മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിസ്മയങ്ങളും തത്ത്വചിന്തയുടെ സങ്കീര്‍ണതകളും ഭാഷയുടെ പരീക്ഷണാത്മകതയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളില്‍ ഇടംപിടിച്ചു.

സൂര്യവംശം (1970), ബ്രാ (1974), ചുവന്ന വിദൂഷകരുടെ അഞ്ചാം പത്തി, ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ച് ഒരുപന്യാസം, ഹിച്ച്‌കോക്കിന്റെ ഇടപെടല്‍ തുടങ്ങിയ നോവലുകള്‍ ഈ വ്യതിരിക്തമായ സര്‍ഗാത്മകതയുടെ അടയാളങ്ങളാണ്. വിഷയത്തിലും ആഖ്യാനത്തിലും വായനക്കാരന്റെ പതിവ് പ്രതീക്ഷകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന കൃതികളാണിവ. കഥ പറയുന്നതിനെക്കാള്‍ പ്രധാനമാണ് കഥ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്ന അന്വേഷണം. കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ജീവിതത്തോടൊപ്പം അവരെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ആശയലോകത്തെയും ആഖ്യാനത്തിന്റെ ഘടനയെയും മേതില്‍ വിചാരണ ചെയ്യുന്നു.

ശാസ്ത്രം അദ്ദേഹത്തിന് അറിവിന്റെ ഒരു ശാഖ മാത്രമല്ല; ലോകത്തെ നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള രീതിയാണ്. തത്ത്വചിന്ത മനുഷ്യന്റെ നിലനില്‍പ്പിനെക്കുറിച്ച് സംശയിക്കാനും അന്വേഷിക്കാനുമുള്ള പ്രേരണയും. ഈ മേഖലകളിലെ ചിന്തകളെ ഭാവനയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി സമന്വയിപ്പിച്ചപ്പോള്‍ മലയാള സാഹിത്യത്തിന് അപൂര്‍വമായൊരു ആഖ്യാനാനുഭവം ലഭിച്ചു. സാഹിത്യത്തിന് എന്തെല്ലാം വിഷയങ്ങള്‍ കൈകാര്യം ചെയ്യാം എന്ന ചോദ്യത്തില്‍ മാത്രം അദ്ദേഹം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സാഹിത്യം എങ്ങനെയെല്ലാം ചിന്തിക്കാം എന്ന വലിയ ചോദ്യമാണ് മേതിലിനെ നയിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികള്‍ പരിചിതമായ അനുഭവങ്ങളുടെ ആവര്‍ത്തനമാകാത്തത്.

മേതിലിന്റെ രചനകളുടെ അടിത്തട്ടില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത് ലോകത്തെ അറിയാനും അറിഞ്ഞതിനെ സംശയിക്കാനുമുള്ള നിരന്തരമായ ജിജ്ഞാസയാണ്. മനുഷ്യന്‍ ആരാണ്..? പ്രകൃതിയുമായുള്ള അവന്റെ ബന്ധമെന്താണ്..? ബോധം, ശരീരം, ലൈംഗികത, മരണം, സമയം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകള്‍ എത്രത്തോളം വിശ്വസനീയമാണ്..? ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യ തന്‍മയ രൂപങ്ങളില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തില്‍ മനുഷ്യന്‍ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തില്‍ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട സര്‍വശക്തനായ നായകനല്ല; വിശാലവും സങ്കീര്‍ണവുമായ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. മനുഷ്യന്റെ അഹന്തയെയും അറിവിന്റെ പരിമിതികളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഈ കാഴ്ചപ്പാടില്‍ പ്രകൃതി വെറുമൊരു പശ്ചാത്തലമല്ല, മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസങ്ങളെയും ചിന്തകളെയും വെല്ലുവിളിക്കുന്ന സജീവസാന്നിധ്യമാണ്. ശാസ്ത്രീയമായ ജിജ്ഞാസയും ദാര്‍ശനികമായ അന്വേഷണവും ഭാവനയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി സംഗമിക്കുന്നതാണ് മേതിലിന്റെ രചനകളുടെ സവിശേഷത. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കഥാകൃത്ത്, നോവലിസ്റ്റ്, കവി, ഉപന്യാസകാരന്‍ എന്നീ വിശേഷണങ്ങളില്‍ ഏതെങ്കിലും ഒന്നില്‍ അദ്ദേഹത്തെ ഒതുക്കാനാവില്ല. അറിവിന്റെ അതിരുകള്‍ ഭേദിക്കാനും ലോകത്തെ പുതിയ രീതിയില്‍ മനസ്സിലാക്കാനുമുള്ള സ്വതന്ത്രമനസ്സാണ് ഈ രചനകളുടെയെല്ലാം അടിത്തറ.

ഡിലന്‍ തോമസിന്റെ പന്ത്, സംഗീതം ഒരു സമയകലയാണ്, നായകന്മാര്‍ ശവപേടകങ്ങളില്‍ തുടങ്ങിയ കഥകളിലൂടെ മേതില്‍ വായനക്കാരനെ പരിചിതമായ അര്‍ഥലോകങ്ങളില്‍നിന്ന് പുതിയ അനുഭവങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. കഥയുടെ അര്‍ഥം ഒരു കേന്ദ്രത്തില്‍ ഉറപ്പിച്ചുനിര്‍ത്താതെ വിവിധ സാധ്യതകളിലേക്ക് തുറന്നിടുന്ന ആഖ്യാനരീതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്.

ഇവിടെ വായനക്കാരന്‍ നിഷ്‌ക്രിയ സാക്ഷിയല്ല. കഥയിലെ സൂചനകളും വിടവുകളും വൈരുധ്യങ്ങളും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അര്‍ഥനിര്‍മാണത്തില്‍ പങ്കാളിയാകേണ്ട വ്യക്തിയാണ്. സാഹിത്യത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം വ്യക്തമായ സന്ദേശത്തിലോ ധാര്‍മികമായ നിഗമനത്തിലോ അവസാനിക്കണമെന്നില്ലെന്ന് മേതിലിന്റെ രചനകള്‍ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ ഒരു നല്ല കൃതി നമ്മുടെ ഉറച്ച വിശ്വാസങ്ങളില്‍ വിള്ളലുകള്‍ സൃഷ്ടിക്കുകയും നമുക്ക് പരിചിതമായ ലോകത്തെ വീണ്ടും നോക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. ആ അസ്വസ്ഥതയിലാണ് ചിന്തയുടെ യഥാര്‍ഥ തുടക്കം.

ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ മഹത്വം കൃതികളുടെ എണ്ണത്തിലോ പുരസ്‌കാരങ്ങളുടെ തിളക്കത്തിലോ മാത്രം നിര്‍ണയിക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്വന്തം കാലത്തോടും സമൂഹത്തോടും സാഹിത്യസ്ഥാപനങ്ങളോടും അയാള്‍ പുലര്‍ത്തുന്ന നിലപാടുകള്‍ക്കും അതില്‍ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. മേതില്‍ രാധാകൃഷ്ണന്റെ സാഹിത്യവ്യക്തിത്വത്തെ വിലയിരുത്തുമ്പോള്‍ സര്‍ഗാത്മക സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ച ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. എഴുത്തുകാരന്‍ ഒരു പ്രത്യേക പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ വക്താവായി മാത്രം ചുരുങ്ങേണ്ടതില്ല. നിലവിലുള്ള വിശ്വാസങ്ങളെ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനുപകരം അവയെ പരിശോധിക്കുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും പുതിയ ചിന്തകള്‍ക്കു വഴിയൊരുക്കുകയുമാണ് സാഹിത്യത്തിന്റെ ധര്‍മം. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കാനുള്ള അവകാശവും സ്ഥാപിതമായ ധാരണകളോട് വിയോജിക്കാനുള്ള ധൈര്യവും മേതിലിന്റെ സാഹിത്യത്തെ സമീപിക്കുമ്പോള്‍ പ്രസക്തമാകുന്നത് ഈ അര്‍ഥത്തിലാണ്.

വിയോജിപ്പ് വെറുമൊരു നിലപാടിനപ്പുറം ചിന്തയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള മാര്‍ഗമാണ്. എന്നാല്‍ റിബല്‍ എന്നത് എതിര്‍ക്കാന്‍ വേണ്ടി മാത്രം എതിര്‍ക്കുന്നതുമല്ല. സ്ഥാപിതമായ ധാരണകളെ സംശയത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തില്‍ പരിശോധിക്കുകയും സ്വന്തം നിലപാടുകളെപ്പോലും അന്വേഷണത്തിന് വിധേയമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാര്‍ഥ ബൗദ്ധിക സ്വാതന്ത്ര്യം. മേതിലിന്റെ സാഹിത്യം വായനക്കാരനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് അന്ധമായ ആരാധനയല്ല, സ്വതന്ത്രമായ ചിന്തയാണ്.

വിവരങ്ങളുടെ മഹാപ്രവാഹത്തിനിടയില്‍ ആഴത്തിലുള്ള ചിന്തയ്ക്കും ആത്മപരിശോധനയ്ക്കും സമയം കുറഞ്ഞുവരുന്ന കാലമാണിത്. വേഗത്തില്‍ വായിക്കുകയും അതിവേഗം അഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹത്തില്‍ വായനക്കാരനെ നിര്‍ത്തി ചിന്തിപ്പിക്കുന്ന സാഹിത്യത്തിന് പ്രത്യേക പ്രസക്തിയുണ്ട്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് മേതില്‍ രാധാകൃഷ്ണന്റെ രചനകള്‍ വീണ്ടും വായിക്കപ്പെടേണ്ടത്. കേരളത്തിന്റെ പരമോന്നത സാഹിത്യബഹുമതിയായ എഴുത്തച്ഛന്‍ പുരസ്‌കാരം മേതില്‍ രാധാകൃഷ്ണനെ തേടിയെത്തുമ്പോള്‍, അത് മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെ വൈവിധ്യത്തിനും പരീക്ഷണാത്മകതയ്ക്കും ലഭിക്കുന്ന ആദരവുകൂടിയാണ്. വ്യത്യസ്തമായി ചിന്തിക്കുകയും പതിവുകളില്‍നിന്ന് മാറിനടക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ സംഭാവനകളിലേക്ക് പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കാന്‍ ഈ അംഗീകാരത്തിന് കഴിയും.

മതിലുകള്‍ക്കപ്പുറമാണ് മേതില്‍. ഓരോ മതിലിനപ്പുറവും മറ്റൊരു ലോകമുണ്ടെന്നും ഓരോ ഉത്തരത്തിനപ്പുറവും പുതിയൊരു ചോദ്യമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങള്‍ നമ്മെ ഓര്‍മിപ്പിക്കുന്നു. അക്ഷരങ്ങള്‍ മതിലുകളല്ല പണിയുന്നത്; വാതിലുകളാണ് തുറക്കുന്നത്. ആ വാതിലുകള്‍ക്കപ്പുറം കാത്തിരിക്കുന്നത് ജീവിതത്തെ വീണ്ടും തിരിച്ചറിയാനുള്ള പുതിയൊരു കാഴ്ചയാണ്.