ഇന്ന് ഒരു അറബിയുടെ വീട്ടിൽ വസ്ത്രം തയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അളവെടുക്കാൻ പോയതായിരുന്നു. ജോലി കഴിഞ്ഞ് വാഹനത്തിൽ തിരിച്ചുവരുന്നതിനിടയിൽ ഡ്രൈവറുമായി സംസാരിക്കാനിടയായി. സാധാരണ സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞ ഒരു കാര്യം മനസ്സിൽ തട്ടിനിന്നു.

“ഈ ഗൾഫിലെ പണത്തിന്റെ പവറിലല്ലേ നമ്മളൊക്കെ ഓരോ സ്വപ്നങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ വേണ്ടി ഇത്രയധികം കഷ്ടപ്പാടുകൾ സഹിച്ച് ഇവിടെ തുടരുന്നത്?”

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞാനൊന്ന് ചിന്തിച്ചു. ശരിയാണ്, എന്നെയും ഇവിടെ പിടിച്ചുനിർത്തുന്നത് അതുതന്നെയാണ്. ഓരോ പ്രവാസിയുടെയും ഉള്ളിൽ പല സ്വപ്നങ്ങളുണ്ട്. ചിലർക്ക് സ്വന്തമായി ഒരു വീട് വേണം. ചിലർക്ക് കടങ്ങൾ തീർക്കണം. മറ്റു ചിലർക്ക് കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതം കുറച്ചുകൂടി മെച്ചപ്പെടുത്തണം. സ്വപ്നങ്ങൾ ഓരോരുത്തർക്കും വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും അവ നേടിയെടുക്കാൻ പണം വേണമെന്ന കാര്യത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമില്ല.

വാഹനം മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ എന്റെ ചിന്തകളും മുന്നോട്ടുപോയി. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ ഗൾഫിനെക്കുറിച്ച് ഓർത്തപ്പോൾ മനസ്സിൽ വന്നത് ഒരേയൊരു കാര്യമാണ്. പണത്തിന് മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ എത്രത്തോളം ശക്തിയുണ്ട്!

ഒരിടത്ത് പണം ജീവിതം കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമാക്കുന്നു. ഇഷ്ടമുള്ളത് വാങ്ങാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോകാനും നാളെയെക്കുറിച്ച് വലിയ ആശങ്കകളില്ലാതെ ജീവിക്കാനും സാമ്പത്തികശേഷിയുള്ളവർക്ക് കഴിയുന്നു. അതേസമയം, അതേ പണം സമ്പാദിക്കാനായി മറ്റൊരാൾ തന്റെ ജീവിതത്തിലെ വിലപ്പെട്ട വർഷങ്ങൾ അധ്വാനിച്ചുതീർക്കുകയാണ്. ഓരോ ദിവസവും ജോലിക്കിറങ്ങുമ്പോൾ അയാളുടെ മനസ്സിൽ സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ മാത്രമല്ല, നാട്ടിൽ കാത്തിരിക്കുന്ന കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും കൂടിയുണ്ടാകും.

ഇവിടെ ആരുടെയും ജീവിതത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്താനില്ല. പണം സമ്പാദിക്കുന്നതും അതുകൊണ്ട് നല്ലൊരു ജീവിതം നയിക്കുന്നതും തെറ്റല്ല. പക്ഷേ, ഒരാൾക്ക് പണം നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങളും മറ്റൊരാൾക്ക് അതേ പണം നേടാൻ സഹിക്കേണ്ടിവരുന്ന കഷ്ടപ്പാടുകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കാണാതെ പോകാനുമാവില്ല.

വിലകൂടിയ കാറുകളും വലിയ വീടുകളും ആഡംബരജീവിതവും കാണുമ്പോൾ അവിടെ ചെലവഴിക്കപ്പെടുന്ന പണമാണ് നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അതേ പണം സമ്പാദിക്കാൻ എത്ര മനുഷ്യർ വിയർപ്പൊഴുക്കുന്നു, എത്ര പേർ സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കുന്നു, എത്ര കുടുംബങ്ങളാണ് ഒരാളുടെ അധ്വാനത്തിൽ പ്രതീക്ഷയർപ്പിച്ച് കഴിയുന്നത് എന്നൊക്കെ നമ്മൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിക്കാറുണ്ടോ?

പ്രവാസിയുടെ കൈയിലെ ഓരോ റിയാലിനും പിന്നിൽ ചിലപ്പോൾ ഒരു ദിവസത്തെ അധ്വാനമുണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ ഉറക്കം നഷ്ടപ്പെട്ട രാത്രികളുണ്ടാകും. ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടാകേണ്ടിയിരുന്ന ഒരു സന്തോഷനിമിഷം മാറ്റിവെച്ചതിന്റെ വേദനയുണ്ടാകും. പുറത്തുനിന്ന് നോക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് അതൊരു ചെറിയ തുകയായിരിക്കാം. പക്ഷേ, അത് സമ്പാദിച്ച മനുഷ്യന് അതിന്റെ മൂല്യം മറ്റൊന്നാണ്.

കാരണം, പ്രവാസിക്ക് പണം വെറുമൊരു സമ്പാദ്യമല്ല. അത് അവന്റെ സ്വപ്നമാണ്, കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയാണ്, നാളെയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസമാണ്. അതിനുവേണ്ടിയാണ് പലരും സ്വന്തം ഇന്നിനെ മാറ്റിവെച്ച് നാളേക്കായി ജീവിക്കുന്നത്.

അങ്ങനെയെങ്കിൽ, പണത്തിന്റെ യഥാർഥ മൂല്യം അത് എത്രയുണ്ടെന്നതിൽ മാത്രമാണോ? അതോ അത് നേടാൻ ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തിൽ എന്തൊക്കെ ത്യജിക്കേണ്ടിവന്നു എന്നതിൽക്കൂടിയുണ്ടോ? ചോദ്യങ്ങൾ അങ്ങനെ ഒരുപാടുണ്ടായിരുന്നു. അവയ്ക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ തേടിയപ്പോഴും ചിന്തകൾ ചെന്നെത്തിയത് പണത്തിന്റെ ശക്തിയിൽത്തന്നെയാണ്. പലപ്പോഴും നമ്മൾ അറിയാതെ പോകുന്ന പണത്തിന്റെ മറ്റൊരു മുഖവും അതുതന്നെയാണ്.

ഒരു ശരാശരി പ്രവാസിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ആവശ്യമായ പണം സമ്പാദിക്കുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല. അതിനായി ജീവിതത്തിലെ വിലപ്പെട്ട വർഷങ്ങൾ ഗൾഫിലെ സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ട് ജീവിക്കേണ്ടിവരുന്നു. അതേസമയം, സാമ്പത്തികമായി ഉയർന്ന നിലയിലുള്ള ഒരാൾക്ക് അതേ തുക സമ്പാദിക്കുന്നത് വലിയൊരു പ്രയാസമാകണമെന്നില്ല. ഒരേ തുകയ്ക്ക് വേണ്ടി രണ്ടുപേർ ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുന്ന അധ്വാനവും സമയവും വ്യത്യസ്തമാണ്. അവിടെയാണ് പണത്തിന്റെ അന്തരം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകുന്നത്.

ഒരു പ്രവാസിയുടെ മാസശമ്പളം കൈയിലെത്തുമ്പോൾ അത് എങ്ങനെ ചെലവഴിക്കണമെന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരുപാട് കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്തേണ്ടിവരും. സ്വന്തം ചെലവുകൾ, താമസം, ഭക്ഷണം, നാട്ടിലുള്ള കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ, മറ്റു ബാധ്യതകൾ... എല്ലാം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന ശമ്പളത്തിൽ മിച്ചം ഒന്നും ബാക്കിയുണ്ടാകണമെന്നില്ല.

എന്നിട്ടും വീട്ടിലുള്ളവർക്ക് അടുത്ത മാസം ശരിയാക്കാമെന്നൊരു ഉറപ്പ് നൽകാൻ അയാൾ ശ്രമിക്കും. ആ വാക്ക് മതി, വീട്ടിലുള്ളവരും ചില ആവശ്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് സ്വയം ഒത്തുതീർപ്പുകൾ കണ്ടെത്തും. അതൊരു ചെറിയ കാര്യമല്ല. ഒരാളുടെ ശമ്പളത്തെ ആശ്രയിച്ച് ഒരു കുടുംബം മുഴുവൻ പ്രതീക്ഷകളോടെയും കണക്കുകൂട്ടലുകളോടെയും ജീവിക്കുകയാണ്. മാസാവസാനം തന്റെ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഓരോ പ്രവാസിയും വരവും ചെലവും ഒത്തുനോക്കേണ്ടിവരുന്നു.

വെയിലും ക്ഷീണവും വകവെക്കാതെ രാവന്തിയോളം ജോലി ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുണ്ട്. അധികസമയം അധ്വാനിക്കുന്നവരും അവധി പോലും മാറ്റിവെക്കുന്നവരും അതിലുണ്ട്. പണത്തിന്റെ കണക്കിൽ കാണാത്ത മനുഷ്യാധ്വാനത്തിന്റെ വില പലപ്പോഴും ആരും ഓർക്കാറില്ല.

ഇതിനിടയിൽ ചെയ്ത ജോലിയുടെ വേതനം പോലും വൈകി ലഭിക്കുന്നവരുമുണ്ട്. ശമ്പളം വൈകുമ്പോൾ അവരുടെ ജീവിതവും പ്രതിസന്ധിയിലാകുന്നു. നാട്ടിലെ വീട്ടുചെലവുകളും കുട്ടികളുടെ പഠനവും വായ്പകളുടെ തിരിച്ചടവും ചികിത്സാച്ചെലവുകളും കാത്തുനിൽക്കില്ല. എന്നാൽ അതിനുള്ള പണം കൈയിലെത്താൻ വൈകും. പരാതിപ്പെട്ടാൽ ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്കയും കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും പലരെയും നിശ്ശബ്ദരാക്കുന്നു.

അങ്ങനെ എല്ലാം സഹിച്ചും ക്ഷമിച്ചും മടുപ്പും നിരാശയും ഉള്ളിലൊതുക്കിയും അവർ ഇവിടെ തുടരുന്നു. കാരണം, ആ വൈകിയെത്തുന്ന ശമ്പളത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് അവരുടെ ജീവിതത്തിലെ പല ആവശ്യങ്ങളും മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം പ്രയാസങ്ങളെക്കാൾ വലുതായി അവർ കാണുന്നത് നാട്ടിൽ കാത്തിരിക്കുന്നവരുടെ ആവശ്യങ്ങളായിരിക്കും

ഈ കഷ്ടപ്പാടുകളെല്ലാം സഹിച്ച് സമ്പാദിക്കുന്ന പണംകൊണ്ട് നാട്ടിൽ പലതും നേടിയെടുക്കാൻ കഴിയുന്നു. വീട് പണിയുന്നു, കടങ്ങൾ തീർക്കുന്നു, കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു, മക്കൾക്ക് നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നു. എന്നാൽ ആ നേട്ടങ്ങളുടെ സന്തോഷം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ പലപ്പോഴും പ്രവാസിക്ക് കഴിയുന്നില്ല.

സ്വന്തം അധ്വാനത്തിൽ പണിത വീട്ടിലെ സന്തോഷം ഒരു വീഡിയോ കോളിലൂടെ കാണേണ്ടിവരുന്നു. മക്കളുടെ വളർച്ച ഫോണിലെ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അറിയേണ്ടിവരുന്നു. കുടുംബത്തിലെ ആഘോഷങ്ങൾ, മാതാപിതാക്കളുടെ അരികിലുണ്ടാകേണ്ട നിമിഷങ്ങൾ, ജീവിതപങ്കാളിയോടൊപ്പം ചെലവഴിക്കേണ്ട സമയങ്ങൾ... പലതും ജോലിയും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും കാരണം മാറ്റിവെക്കേണ്ടിവരുന്നു. ചിലപ്പോൾ ആ കാഴ്ചകൾ പോലും കാണാൻ കഴിയാതെ പോകുന്നു.

കുടുംബത്തിനുവേണ്ടി അധ്വാനിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ പല പ്രധാന നിമിഷങ്ങളിൽനിന്നും അകന്നുനിൽക്കേണ്ടിവരുന്ന അവസ്ഥയാണത്. സമ്പാദ്യത്തിനായുള്ള യാത്രയിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്ന സമയത്തിന്റെ വില പണംകൊണ്ട് തിരിച്ചുപിടിക്കാനാവില്ല. കാലം കടന്നുപോയാൽ ചില നിമിഷങ്ങൾ പിന്നെ ഒരിക്കലും തിരിച്ചുകിട്ടില്ല.

ഇവിടെ എല്ലാവരുടെയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും ഒരുപോലെയല്ല. ചിലർക്ക് താമസവും ഭക്ഷണവും യാത്രയ്ക്കുള്ള വാഹനസൗകര്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നുണ്ടാകും. മറ്റു ചിലർക്ക് താമസിക്കാൻ ഒരു മുറിയുണ്ടെങ്കിലും ഭക്ഷണം സ്വയം ഒരുക്കണം. ചിലർക്ക് അഞ്ചോ ആറോ പേരോടൊപ്പം ഒരേ മുറിയിൽ താമസിച്ച് ലഭിക്കുന്ന സൗകര്യങ്ങൾ പങ്കുവെക്കേണ്ടിവരും.

ഒരു പനി വന്നാൽ പോലും ഒരു ചുക്ക് കാപ്പിയുണ്ടാക്കി കുടിക്കാൻ സൗകര്യമില്ലാത്തവരുണ്ട്. ജോലികഴിഞ്ഞ് ക്ഷീണിച്ചെത്തുമ്പോൾ സ്വന്തം ഇഷ്ടത്തിന് വിശ്രമിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്തവരുണ്ട്. ഇടുങ്ങിയ മുറികളിൽ പലരോടൊപ്പം താമസിച്ച് സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാൻ പാടുപെടുന്ന മനുഷ്യരുടെ ജീവിതവും ഈ ഗൾഫിലുണ്ട്.

ഒരേ ഗൾഫിൽ ജീവിക്കുന്നവരാണെങ്കിലും എല്ലാവരും ഒരേ ജീവിതമല്ല ജീവിക്കുന്നത്. ഒരാൾക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സാമ്പത്തികശേഷിയുണ്ടാകുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ചെറിയ സൗകര്യങ്ങളിൽത്തന്നെ ജീവിതം ഒതുക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഇവിടെ ആഡംബരത്തിന്റെ കഥകളുണ്ട്; അതിനൊപ്പം അതിജീവനത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദമായ കഥകളുമുണ്ട്.

പണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മനുഷ്യരെ വിലയിരുത്തുന്ന ചില സാഹചര്യങ്ങളും നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടിലുണ്ട്. ഒരാളുടെ നന്മയും സ്വഭാവവും അധ്വാനവും പരിഗണിക്കുന്നതിനുപകരം അയാളുടെ ജോലിയും സാമ്പത്തികനിലയും നോക്കി സ്ഥാനമുറപ്പിക്കുന്ന രീതികൾ ചില ഇടങ്ങളിൽ കാണാം.

ഒരു ചടങ്ങിലോ ഒത്തുചേരലിലോ പങ്കെടുക്കാൻ പോയാൽ ആദ്യം ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വീകരിക്കും. പിന്നെ പേര് ചോദിക്കും, ജോലി ചോദിക്കും. അതിനുശേഷം അയാളുടെ സാമ്പത്തികനിലയെക്കുറിച്ച് ഒരു ധാരണ രൂപപ്പെടും. അതിനനുസരിച്ച് ഇടപെടുന്ന രീതിയിലും വ്യത്യാസം വരാം. എല്ലാവരും അങ്ങനെയാണെന്നല്ല. പക്ഷേ, പണവും ജോലിയും നോക്കി മനുഷ്യരെ വിലയിരുത്തുന്ന അനുഭവങ്ങൾ പലർക്കും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാകാം.

മനുഷ്യനെ അറിയുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ അയാളുടെ സാമ്പത്തികനില അറിയാൻ താൽപ്പര്യം കാണിക്കുന്ന ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഒരാളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ വിലയോ ജീവിതത്തിലെ പോരാട്ടങ്ങളോ അറിയാതെ, അയാളുടെ വരുമാനം മാത്രം നോക്കി സ്ഥാനം നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളുടെ യഥാർഥ മൂല്യം എവിടെയോ നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

പണം ആവശ്യമാണ്. അതില്ലാതെ പല കാര്യങ്ങളും നടക്കില്ല. കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കാനും പണം വേണം. എന്നാൽ പണമില്ലാത്തവന്റെ അധ്വാനത്തിനും സ്വപ്നങ്ങൾക്കും മനുഷ്യനെന്ന നിലയിലുള്ള മൂല്യത്തിനും കുറവൊന്നുമില്ല. പണം മനുഷ്യന് സൗകര്യങ്ങൾ നൽകാം; പക്ഷേ, അത് മാത്രംകൊണ്ട് ഒരാളുടെ യഥാർഥ മൂല്യം അളക്കാനാവില്ല.

ഒരു സ്വപ്നം നേടിയാൽ അടുത്ത സ്വപ്നം. ഒരു ബാധ്യത തീർന്നാൽ മറ്റൊന്ന്. വീട് പണിതുകഴിഞ്ഞാൽ കടം തീർക്കണം. കടം തീർന്നാൽ മക്കളുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കണം. മക്കളുടെ പഠനം, കുടുംബത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വം, നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷമുള്ള ജീവിതം... അങ്ങനെ ഓരോ ലക്ഷ്യവും മറ്റൊരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള വഴിയായി മാറുന്നു.

നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന ആഗ്രഹം മനസ്സിലുണ്ടാകും. പക്ഷേ, സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ ആ തീരുമാനത്തെ പിന്നെയും പിന്നെയും നീട്ടിവെക്കും. കുറച്ചുകൂടി സമ്പാദിച്ചിട്ട് മടങ്ങാം, ഈ ബാധ്യത തീർത്തിട്ട് മടങ്ങാം, മക്കളുടെ പഠനം പൂർത്തിയാകട്ടെ എന്നിങ്ങനെ ഓരോ കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞ് മടങ്ങാനുള്ള ദിവസം വീണ്ടും അകലുന്നു.

എന്നവസാനിക്കും ഈ ഓട്ടം എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇന്നും പല പ്രവാസികൾക്കും വ്യക്തമായ ഉത്തരമില്ല. പണം സമ്പാദിക്കാനായി ജീവിതം മാറ്റിവെക്കുന്നു. ജീവിതം കുറച്ചുകൂടി മെച്ചപ്പെടുത്താനായി വീണ്ടും പണം സമ്പാദിക്കുന്നു. അതിനിടയിൽ കടന്നുപോകുന്ന വർഷങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിമിഷങ്ങളും പലപ്പോഴും കണക്കിൽ വരാറില്ല.

പണം നേടുന്നതാണോ പ്രധാനം, അതോ ജീവിതം നേടുന്നതാണോ? ഈ ചോദ്യത്തിന് ഒരൊറ്റ ഉത്തരം പറയാൻ എളുപ്പമല്ല. പണമില്ലാതെ ജീവിതത്തിലെ പല ആവശ്യങ്ങളും നിറവേറ്റാനാവില്ല. അതേസമയം, പണം മാത്രംകൊണ്ട് ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ നഷ്ടങ്ങളും നികത്താനും കഴിയില്ല.

പണവും വേണം, ജീവിതവും വേണം. രണ്ടും ഒരുമിച്ച് നേടാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകണം. പക്ഷേ, പല പ്രവാസികൾക്കും അത്ര എളുപ്പമല്ല അത്. കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടി സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ വർത്തമാനകാലത്തിലെ സന്തോഷങ്ങൾ നീട്ടിവെക്കേണ്ടിവരുന്നു. ചിലർക്ക് അതിജീവനത്തിനായി സ്വന്തം ജീവിതത്തിലെ വിലപ്പെട്ട സമയങ്ങൾ പോലും വിട്ടുകൊടുക്കേണ്ടിവരുന്നു.

അപ്പോൾ പണത്തിന്റെ യഥാർഥ ശക്തി എന്താണ്?

അത് വാങ്ങാൻ കഴിയുന്ന വസ്തുക്കളിലും കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ കഴിയുന്ന വീടുകളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരാൾക്ക് പണം നൽകുന്ന സൗകര്യങ്ങളിലും മറ്റൊരാൾ ആ പണം നേടാൻ സഹിക്കുന്ന അധ്വാനത്തിലും അതിന്റെ ശക്തിയുണ്ട്. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകളിലും ഒരു പ്രവാസിയുടെ ഉറക്കമില്ലാത്ത രാത്രികളിലും നാട്ടിലേക്ക് അയക്കുന്ന പണത്തിലും അതിനുപിന്നിലെ ത്യാഗങ്ങളിലും ആ ശക്തി കാണാം.

നമ്മൾ നാട്ടിലേക്ക് അയക്കുന്ന ഓരോ തുകയ്ക്കും പിന്നിൽ ഇവിടെ ചെലവഴിച്ച ഒരു ദിവസമുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു സന്തോഷമുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ അരികിലുണ്ടാകാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ വേദനയുണ്ട്. എന്നിട്ടും നമ്മൾ അധ്വാനിക്കുന്നു. കാരണം, നമ്മുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ നമ്മുടേതു മാത്രമല്ല; നമ്മളെ കാത്തിരിക്കുന്നവരുടേതുകൂടിയാണ്.

ഇന്നത്തെ യാത്രയിൽ ഡ്രൈവർ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ വീണ്ടും ഓർമ വരുന്നു. ഈ ഗൾഫിലെ പണത്തിന്റെ പവറിലല്ലേ നമ്മളൊക്കെ ഇത്രയധികം കഷ്ടപ്പാടുകൾ സഹിച്ച് തുടരുന്നത്?

അതെ, പലരുടെയും ജീവിതത്തിൽ പണത്തിന് അത്രത്തോളം ശക്തിയുണ്ട്. പക്ഷേ, ആ പണം നേടാൻ നമ്മൾ നൽകുന്ന വിലയെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പണത്തിന്റെ കണക്ക് കൂട്ടുമ്പോൾ ജീവിതത്തിന്റെ കണക്ക് മറന്നുപോകരുത്.

ഒരുപക്ഷേ, ഈ ഗൾഫിലെ ഏറ്റവും വലിയ വൈരുധ്യവും അതുതന്നെയായിരിക്കാം. ചിലർക്ക് പണം ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ ആഡംബരപൂർണമാക്കുമ്പോൾ, മറ്റുചിലർക്ക് അതേ പണം നേടുക എന്നത് ജീവിതം മുഴുവൻ നീളുന്ന അതിജീവനമായി മാറുന്നു.

ഒടുവിൽ ചോദിക്കാനുള്ളത് ഇത്രമാത്രം: നമ്മൾ സമ്പാദിച്ച പണംകൊണ്ട് ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ആ ജീവിതം അനുഭവിക്കാനുള്ള സമയം കൂടി നമുക്ക് ബാക്കിയുണ്ടാകുന്നുണ്ടോ?