ഓരോ ജീവിതത്തിനും പറയാൻ ഒരു കഥയുണ്ട്. ഓരോ കഥയ്ക്കുള്ളിലും ലോകം കാണാത്ത ചില  സത്യങ്ങളും  ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ചില കഥകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് സന്തോഷം തോന്നും . ചിലത് കണ്ണുകളെ ഈറനണിയിക്കും. എന്നാൽ മറ്റു ചില കഥകൾ നമ്മുടെ മനസ്സിനെ സ്പർശിക്കും  കാരണം, അവയിൽ എവിടെയെങ്കിലും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടാകും.

ജീവിതം അങ്ങനെയാണ്. നാം കണ്ടുമുട്ടുന്ന ഓരോ മനുഷ്യനും യാദൃച്ഛികമായി നമ്മുടെ വഴിയിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നവരല്ല. ചിലർ നമ്മുടെ സന്തോഷത്തിന്റെ വാതിലുകൾ തുറക്കുന്നു. ചിലർ നമ്മെ സ്നേഹത്തിന്റെ അർത്ഥം പഠിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റു ചിലർ, നമ്മൾ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കില്ലെന്ന് കരുതിയ സത്യങ്ങൾ സ്വന്തം ജീവിതംകൊണ്ട് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഏറ്റവും വിചിത്രമായ കാര്യം എന്താണെന്നോ? നമ്മെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേദനിപ്പിച്ച ചില മനുഷ്യരായിരിക്കും ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാഠങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നത്! നമ്മുടെ കൂടെ നിൽക്കുന്നവരെല്ലാം നമ്മുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ ആണ് എന്ന് ധരിക്കുകയും അരുത്.

എന്നാൽ പുറമേ ചിരിക്കുന്ന എല്ലാവരും സന്തോഷമുള്ളവരാണെന്ന് നമുക്ക് എങ്ങനെ ഉറപ്പിക്കാനാകും? മനസ്സിൽ ആയിരം മുറിവുകളുമായി നടക്കുന്ന ഒരാൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കു മുന്നിൽ ചിരിക്കാൻ കഴിയും. തന്റെ സങ്കടങ്ങൾ ആരോടും പറയാതെ, മറ്റുള്ളവരുടെ ദുഃഖങ്ങളിൽ ആശ്വാസം പകരുന്ന മനുഷ്യരുണ്ട്.
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യരെ നാം പലപ്പോഴും തിരിച്ചറിയാറില്ല. ചിലരുടെ  മൗനത്തെ അഹങ്കാരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു. അവരുടെ അകൽച്ചയെ അവഗണനയായി കാണുന്നു. അവരുടെ ചിരിയെ സന്തോഷത്തിന്റെ തെളിവായി കരുതുന്നു. എന്നാൽ ആ ചിരിയുടെ പിന്നിൽ എത്ര രാത്രികളുടെ കണ്ണീരുണ്ടെന്ന് അന്വേഷിക്കാൻ നമുക്ക് സമയമുണ്ടാകാറില്ല.

ഒരു മനുഷ്യനെ വിധിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് അയാൾ കടന്നുവന്ന വഴികളിലൂടെ ഒരിക്കലെങ്കിലും നടക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയുമോ? അയാൾ സഹിച്ച വേദനകൾ അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുമോ? ഇല്ലെങ്കിൽ, അയാളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ വിധികൾ പലപ്പോഴും അപൂർണമായിരിക്കില്ലേ?

ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ മുറിവുകൾ പലപ്പോഴും അപരിചിതരിൽനിന്നല്ല, ഏറ്റവും അടുത്തവരിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. കാരണം, അപരിചിതരിൽനിന്ന് നാം വലിയ പ്രതീക്ഷകളൊന്നും പുലർത്താറില്ല. എന്നാൽ നമ്മൾ കൂടെനിൽക്കുന്നവരിൽ  വിശ്വാസം അർപ്പിക്കുന്നു. നമ്മുടെ രഹസ്യങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നു. നമ്മുടെ ദൗർബല്യങ്ങൾ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. അവർ നമ്മെ മനസ്സിലാക്കുമെന്നും നമ്മുടെ കൂടെ നിൽക്കുമെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു.പക്ഷേ, ചിലപ്പോഴൊക്കെ സംഭവിക്കുന്നത് നേരെ വിപരീതമാണ്.

നാം വിശ്വസിച്ച വാക്കുകൾ കള്ളമായി മാറുന്നു. നാം കാത്തുസൂക്ഷിച്ച ബന്ധങ്ങൾ സ്വാർത്ഥതയുടെ പേരിൽ തകരുന്നു.  നന്മയ്ക്കായി ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ പോലും മറ്റൊരു അർത്ഥത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ, നമ്മൾ ചെയ്ത തെറ്റ് എന്താണെന്ന് പോലും മനസ്സിലാകാതെ പലരും നമ്മെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.

അപ്പോഴാണ് മനസ്സ് നമ്മോടുതന്നെ ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നത്: ഇത്രയധികം ഇവരെയൊക്കെ കൂടെനിന്ന്  സ്നേഹിച്ചിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ്  ഇവർ ഇങ്ങനെയെക്കെ പെരുമാറുന്നത്?.

എല്ലാ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ജീവിതം ഉത്തരം നൽകണമെന്നില്ല. ചില ചോദ്യങ്ങൾ കാലത്തിന്റെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിച്ച് നമുക്ക് മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടിവരും. കാരണം, ചില സത്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ സമയം വേണം. ചില മനുഷ്യരെ തിരിച്ചറിയാൻ അനുഭവങ്ങൾ വേണം. ചില ബന്ധങ്ങളിൽനിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ സ്വന്തം മനസ്സിനോടുതന്നെ പോരാടേണ്ടിവരും.

ചില മുറിവുകൾ കാലംകൊണ്ട് ഉണങ്ങും. മറ്റു  ചില ഓർമകൾ മനസിന്റെ ഉള്ളിൽ എന്നും കനലായി കിടക്കും.മറന്നുവെന്ന് കരുതിയ ചില മുഖങ്ങൾ വീണ്ടും ഓർമയിലെത്തും. അവസാനമായി സംസാരിച്ച വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ പ്രതിധ്വനിക്കും. പറയാൻ കഴിയാതെ പോയ കാര്യങ്ങൾ ഉള്ളിൽ ഒരു ഭാരമായി അവശേഷിക്കും.

ജീവിതത്തിൽ നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് സുഹൃത്തുക്കളെ  മാത്രമല്ല. അവരോടൊപ്പം ജീവിച്ചിരുന്ന നമ്മുടെ തന്നെ ചില പതിപ്പുകളെയും കൂടിയാണ്. ഒരിക്കൽ നിഷ്കളങ്കമായി വിശ്വസിച്ചിരുന്ന നമ്മൾ, ഒരിക്കൽ ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയിരുന്ന നമ്മൾ, ഒരിക്കൽ എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന നമ്മൾ, അവരൊക്കെ എവിടെയോ പിന്നിലായി പോകുന്നു.

അനുഭവങ്ങൾ നമ്മെ മാറ്റുന്നു. ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ പക്വതയുള്ളവരാക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രതയുള്ളവരാക്കുന്നു. മറ്റുചിലപ്പോൾ, ആരെയും എളുപ്പത്തിൽ വിശ്വസിക്കാനാകാത്തവിധം നമ്മുടെ മനസ്സിനെ അടച്ചിടുന്നു. എന്നാൽ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയം മുറിവുകളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നതല്ല. മുറിവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടും മനുഷ്യത്വം നഷ്ടപ്പെടാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ്.

സന്തോഷത്തിന്റെ സമയത്ത് നമ്മുടെ ചുറ്റും ധാരാളം ആളുകളുണ്ടാകും. ഒരു വിജയത്തിന്റെ വാർത്ത പങ്കുവയ്ക്കുമ്പോൾ അഭിനന്ദനങ്ങൾ നിറയും. നമ്മുടെ നേട്ടങ്ങളിൽ പങ്കുചേരാൻ പലരും മുന്നോട്ടുവരും. എന്നാൽ ജീവിതം അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു പരീക്ഷണത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ചിത്രം മാറുന്നു.
അപ്പോൾ പല ശബ്ദങ്ങളും നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു.  എന്നും കൂടെയുണ്ടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞവർക്ക് പോലും നമ്മെ തള്ളി പറയും.

അതേസമയം, നാം ഒരിക്കലും പ്രതീക്ഷിക്കാത്ത ചിലർ നമ്മുടെ കൈപിടിക്കാൻ മുന്നോട്ടുവരും. വലിയ വാഗ്ദാനങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ അരികിലിരുന്ന് ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ചിലരെ നമുക്ക് കാണാം, അവരാണ് ബന്ധങ്ങളുടെ യഥാർഥ മൂല്യം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്.

ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ അനുഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സത്യം അറിഞ്ഞിട്ടും അസത്യങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് . തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ചിലപ്പോൾ നുണകൾക്ക് സത്യത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാനാകും. ആരോപണങ്ങൾക്ക് വിശദീകരണങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ലഭിക്കാം. ഒരു മനുഷ്യനെക്കുറിച്ചുള്ള തെറ്റായ ധാരണകൾ പടരാൻ നിമിഷങ്ങൾ മതി; എന്നാൽ ആ ധാരണകൾ തിരുത്താൻ വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവന്നേക്കാം.

എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും മൗനം ശരിയാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. അനീതിക്കെതിരെ സംസാരിക്കേണ്ടിടത്ത് സംസാരിക്കണം. സ്വന്തം അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ടിടത്ത് ഉറച്ചുനിൽക്കണം. എന്നാൽ നമ്മെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരിക്കലും തയ്യാറാകാത്ത ഓരോരുത്തരുടെയും മുന്നിൽ നമ്മുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ വിശദീകരിച്ച് ചെലവഴിക്കേണ്ടതുമില്ല.

സത്യം പറയാനുള്ള ധൈര്യവും, അനീതിക്കെതിരെ നിലകൊള്ളാനുള്ള ശക്തിയും, അനാവശ്യമായ തർക്കങ്ങളിൽനിന്ന് പിന്മാറാനുള്ള വിവേകവും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണ്. കാരണം, ജീവിതം ജയിക്കേണ്ടത് മറ്റുള്ളവരെ തോൽപ്പിച്ചുകൊണ്ടല്ല. സ്വന്തം മനസ്സാക്ഷിക്കു മുന്നിൽ തലകുനിക്കേണ്ടിവരാത്ത വിധം ജീവിച്ചുകൊണ്ടാണ്.

വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ നമ്മുടെ ചിന്തകൾ മാറുന്നു. ഒരിക്കൽ വലിയ ദുരന്തമായി തോന്നിയ ചില കാര്യങ്ങൾ പിന്നീട് ചെറിയ അനുഭവങ്ങളായി മാറുന്നു. ഒരിക്കൽ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമാണെന്ന് കരുതിയ ചില വേർപാടുകൾ പുതിയ തുടക്കങ്ങളിലേക്കുള്ള വാതിലുകളായി മാറുന്നു. ഒരിക്കൽ നമ്മെ തകർത്തുവെന്ന് കരുതിയ ചില സംഭവങ്ങൾ തന്നെയാണ് പിന്നീട് നമ്മുടെ കരുത്തിന്റെ അടിത്തറയാകുന്നത്.

നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്ന എല്ലാവരെയും കൂടെക്കൊണ്ടുപോകാൻ നമുക്ക് കഴിയില്ല. ചിലരെ ഓർമകളിൽ മാത്രം സൂക്ഷിക്കേണ്ടിവരും. ചില ബന്ധങ്ങൾക്ക് വിടപറയേണ്ടിവരും. ചില ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കിട്ടാതെതന്നെ മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടിവരും.

ചില വാതിലുകൾ അടയുന്നത് മറ്റൊരു വഴിയിലൂടെ നടക്കാൻ വേണ്ടിയായിരിക്കാം. ചില മനുഷ്യർ അകലുന്നത് നമ്മളെത്തന്നെ തിരിച്ചറിയാൻ വേണ്ടിയായിരിക്കാം. ചില അനുഭവങ്ങൾ നമ്മെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത്, ഇനി ഒരിക്കലും അതേ തെറ്റ് ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാൻ വേണ്ടിയായിരിക്കാം.

ജീവിതത്തിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ സന്തോഷത്തിന്റെ അധ്യായങ്ങൾ മാത്രമല്ല, കണ്ണീരിന്റെ പേജുകളും ഉണ്ടായിരിക്കും. വിജയത്തിന്റെ കഥകൾക്കൊപ്പം പരാജയങ്ങളുടെ ഓർമകളും ഉണ്ടാകും. സ്നേഹത്തിന്റെ വരികൾക്കിടയിൽ വേർപാടിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയും ഉണ്ടാകും.

ഒടുവിൽ, ജീവിതത്തിന്റെ സായാഹ്നത്തിൽ തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് പറയാൻ കഴിയണം: ഞാൻ ചിലപ്പോൾ തോറ്റു, ചിലപ്പോൾ ജയിച്ചു. ചിലരെ തെറ്റായി മനസ്സിലാക്കി, ചിലരാൽ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അതിനിടയിലും എന്റെ മനുഷ്യത്വം നഷ്ടപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. കാരണം, ജീവിതത്തിന്റെ മഹത്വം നമുക്ക് എന്തെല്ലാം ലഭിച്ചു എന്നതിൽ മാത്രമല്ല; എന്തെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും നാം ആരായി തുടരാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതിലാണ്.

ഓരോ ജീവിതവും ഒരു കഥയാണ്. ആ കഥയിലെ എല്ലാ കഥാപാത്രങ്ങളും നമ്മെ സ്നേഹിക്കണമെന്നില്ല. എല്ലാ അധ്യായങ്ങളും സന്തോഷകരമാകണമെന്നുമില്ല. പക്ഷേ, അവസാന വരി എഴുതുന്നതുവരെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഗതി നിയന്ത്രിക്കുന്നത് നമ്മൾ തന്നെയാണ്.

അതിനാൽ, മറ്റുള്ളവർ എഴുതുന്ന അഭിപ്രായങ്ങളല്ല നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അന്തിമവിധി. നമ്മൾ കടന്നുപോയ അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് നേടിയ തിരിച്ചറിവുകളും, നമ്മൾ കാത്തുസൂക്ഷിച്ച മൂല്യങ്ങളും, മറ്റുള്ളവരോട് കാണിച്ച മനുഷ്യത്വവുമാണ് നമ്മുടെ യഥാർഥ അടയാളം.

കാലം മുഖങ്ങൾ മറക്കാം. ഓർമകൾ മങ്ങാം. മുറിവുകളുടെ വേദന കുറഞ്ഞേക്കാം. പക്ഷേ, ഒരു മനുഷ്യൻ മറ്റൊരു മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവശേഷിപ്പിച്ച നന്മയും വേദനയും—അവയാണ് പലപ്പോഴും ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സാക്ഷ്യങ്ങൾ.