ജയിൽ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ദൂഷ്യഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് യുവജനങ്ങളെയും കൗമാരക്കാരെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും അവരെ സമൂഹത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടവരുന്നതിനും ഇന്ത്യയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ബോർസ്റ്റൽ സ്‌കൂളുകൾ (Borstal Schools). സാധാരണ ജയിലുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, കുറ്റവാളികളെ ശിക്ഷിക്കുക എന്നതിലുപരി അവരെ മാതൃകാപരമായ ജീവിതത്തിലേക്ക് നയിക്കുക എന്നതാണ് ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

1. പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ
കൂട്ടുകെട്ടുകളിൽ നിന്നുള്ള മോചനം: കഠിനമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ട മറ്റ് തടവുകാരുമായി യുവതീയുവാക്കൾ സമ്പർക്കം വരുന്നത് ഒഴിവാക്കി അവരെ സംരക്ഷിക്കുക.
പുനരധിവാസം: മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽ പരിശീലനവും നൽകി അവരുടെ ജീവിതത്തിന് പുതിയ ദിശാബോധം നൽകുക.

2. പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
തൊഴിൽ പരിശീലനം: മരപ്പണി, തയ്യൽ, മേസൺ പണി, കൃഷി തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക തൊഴിലുകളിൽ പരിശീലനം നൽകി സ്വന്തമായി ജീവിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസവും കൗൺസിലിംഗും: മാനസികനില മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഉത്തരവാദിത്തബോധം വളർത്തുന്നതിനുമായി പ്രത്യേക ക്ലാസുകളും കൗൺസിലിംഗും നൽകുന്നു.

ചിട്ടയായ ദിനചര്യ: നിശ്ചിത സമയക്രമത്തിലുള്ള പഠനവും ജോലിയും ശാരീരിക പരിശീലനവും ഇവരുടെ ദിനചര്യയുടെ ഭാഗമാണ്.

3. നിയമപരമായ പശ്ചാത്തലം
പ്രായപരിധി: സാധാരണയായി 18 നും 21 നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള യുവജനങ്ങളെയാണ് ബോർസ്റ്റൽ സ്‌കൂളുകളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത് (ചില സംസ്ഥാന നിയമങ്ങളിൽ ഇത് വ്യത്യാസപ്പെടാം). 18 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായുള്ള ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് (JJ) സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന ഇവയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നു.
ഭരണസംവിധാനം: സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ പ്രത്യേക നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തെ ചുരുക്കം ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രമേ നിലവിൽ ബോർസ്റ്റൽ സ്‌കൂളുകൾ സജീവമായുള്ളൂ. ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയിൽ യുവ കുറ്റവാളികൾക്കായി കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട പുനരധിവാസ മാതൃകകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ നിയമവൃത്തങ്ങളിൽ സജീവമാണ്