കമൽ മിത്ര ചെനോയ്

അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്ത  പൊളിറ്റിക്കൽ സയന്റിസ്റ്റും (രാഷ്ടമീമാംസകനും)
,കൂടാതെ രാഷ്ട്രീയ  സിദ്ധാന്തങ്ങൾ , ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം, അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ  എന്നിവയെ കുറിച്ച്

ഇന്ത്യൻ, അന്തർദേശീയ ജേണലുകളിൽ വ്യാപകമായി എഴുതീരുന്നു .

ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സർവകലാശാലയിലെ (ജെഎൻയു) പ്രൊഫസറും മതേതരത്വം, ബഹുസ്വരത, സാമൂഹിക നീതി, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ആജീവനാന്ത പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. തന്റെ അക്കാദമിക് ജീവിതത്തിലും പൊതുജീവിതത്തിലുടനീളവും ജനാധിപത്യം, ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ, സാമുദായിക ഐക്യം, ഇന്ത്യയിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം  സംവദിച്ചിരുന്നു . മതേതരത്വം, ബഹുസ്വരത, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടിന് പേരുകേട്ടയാളായിരുന്നു.

 പ്രൊ :ചെനോയ് .

അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെയൊരു അനുസ്മരണം എഴുതുവാൻ കാരണം

1993 ൽ  അഖിലേന്ത്യ വിദ്യാർത്ഥി ഫെഡറേഷന്റെ  നേതൃത്വത്തിലെ ബാംഗ്ലൂരിലെ ഒരു സ്റ്റുഡൻസ് പഠന ക്യാമ്പ് നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ കാമ്പസുകളിൽ നിന്നും  രാഷ്ട്രീയ ബുദ്ധിജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതിൻറെ ഉദ്ദേശം. പഠന ക്യാമ്പിൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഉള്ള കാമ്പസുകളിൽ നിന്നുള്ള കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിലേക്ക് എന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നൂറോളം അംഗങ്ങളുള്ള ആ പഠന ക്യാമ്പിലെ  ഏക പെൺകുട്ടി ഞാനായിരുന്നു.ആലപ്പുഴ ജില്ല കമ്മിറ്റിയുടെ  പ്രസിഡൻഡും  A I S F- ന്റെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായിരുന്നു. അന്ന് ഞങ്ങളെ പൊളിറ്റിക്കൽ ഫിലോസഫിയും  , ഇന്ത്യയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളെകുറിച്ചും ക്ലാസ് എടുക്കുവാൻ വന്നത് പ്രൊഫസർ കമൽ ചിനോയി ആയിരുന്നു. ഉയരം കൂടിയആൾ -ഒരു സിനിമ മൂവീസ് സ്റ്റാറിനെപ്പോലെ അന്ന് അദ്ദേഹം സുന്ദരനായിരുന്നു.    അദ്ദേഹം കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും  നേരെ ഞങ്ങളുടെ പഠന ക്യാമ്പിലേക്ക് വരികയായിരുന്നു . രണ്ട് ദിവസം ഞങ്ങളോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസ് പഠിക്കുന്ന ഒരു സ്റ്റുഡൻറ് എന്ന നിലയിൽ ഒത്തിരി  സംശയങ്ങൾ ഞാൻ ചോദിച്ചു.പിന്നീട് കത്തുകൾ  അയച്ചു ,അദ്ദേഹം കൃത്യതയോടെ മറുപടി അയച്ചിരുന്നു.  പിന്നീട് ആ ബന്ധം അങ്ങനെ മുറിഞ്ഞു പോയി.  അടുത്ത സമയത്ത് വിചാരിച്ചു ഡൽഹിക്ക് പോകുമ്പോൾ  എൻറെ പുസ്തകങ്ങൾ കൊടുക്കണം.  

അവിടെ ഞങ്ങളെ ഓറിയൻറൽ ഫിലോസഫി പഠിപ്പിക്കാൻ വന്നത് കോമ്രേഡ് എൻ  ഇ  ബാല റാം ആയിരുന്നു .  സഹധർമ്മിണി ആയിട്ടാണ് എത്തിയത് ഒരാഴ്ച അവിടെയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ  എല്ലായിടത്തും കൊണ്ടുപോയിരുന്നത് ഞാനായതിനാൽ   ആ അമ്മയും കോമ്രേഡ് എൻ  ഇ  ബാല റാമുമായും  ഒരാത്മ ബന്ധം രൂപപ്പെട്ടിരുന്നത് ഈ അവസരത്തിൽ ഓർത്തുപോകുന്നു  .  അഡ്വക്കേറ്റ് എസ് വേണുഗോപാൽ, കൊല്ലം, കാസർകോട് നിന്നുള്ള പ്രസന്നകുമാർ  ആ പഠന ക്യാമ്പിൽ ഉണ്ടായിരുന്നവർ ഇന്നും  .  എൻറെ ഫേസ്ബുക്ക് ഫ്രണ്ട്സായി ഉണ്ട് . കാലത്തിൽ പൊലിഞ്ഞ അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി ഫെഡറേഷൻ ദേശീയ സെക്രട്ടറി സഖാവ് ;സോണി ബി തെങ്ങമം ആയിരുന്നു  ഈ പഠന ക്യാമ്പ് സംഘടിപ്പിച്ചത്.  

ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സർവകലാശാലയിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റഡീസിലെ (എസ്ഐഎസ്) സെന്റർ ഫോർ കംപാരിറ്റീവ് പൊളിറ്റിക്സ് ആൻഡ് പൊളിറ്റിക്കൽ തിയറിയുടെ പ്രൊഫസറായും ചെയർപേഴ്സണായും ചെനോയ് സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. താരതമ്യ രാഷ്ട്രീയവും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയും പഠിപ്പിക്കുന്ന അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം, ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം, അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതു സംവാദങ്ങൾക്ക്  തുടക്കമിട്ടു . ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളും സമകാലിക സമൂഹത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ ശക്തികളും മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുള്ള നിരന്തരമായ പ്രതിബദ്ധതയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അക്കാദമിക് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു  .

ജെഎൻയുവുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് പുറമേ, കൊളംബിയ സർവകലാശാലയിലും ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലുംപ്രൊഫസർ   ചെനോയ് പഠിപ്പിച്ചു. അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളുമായും പൊതു വ്യവഹാരങ്ങളുമായും അദ്ദേഹം ഇടപഴകിയത് സൈദ്ധാന്തിക വിശകലനത്തെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച ഒരു പണ്ഡിതനെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിച്ചു.

1950 ൽ ഡൽഹിയിൽ ജനിച്ച ചെനോയ്പിതാവ്, ഇന്ത്യൻ ഫോറിൻ സർവീസ് (ഐഎഫ്എസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു .  

മാതാവ്,  ബാഗ്ദാദി ജൂത കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു .

ഡൂൺ സ്കൂൾ  വിദ്യഭ്യാസത്തിന് ശേഷം  ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നുവെങ്കിലും മൂന്ന് മാസത്തിന് ശേഷം തന്റെ അക്കാദമിക് താൽപ്പര്യങ്ങൾകാരണം അവിടം   വിട്ടു. പിന്നീട് ഡൽഹി സർവകലാശാലയിലെ കിരോരി മാൽ കോളേജിൽ നിന്ന് സാഹിത്യവും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു.

AISF-ലൂടെ 1969 ൽ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ചെനോയ് പിന്നീട് 1978-79 കാലഘട്ടത്തിൽ ജെഎൻയു വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി. മതേതരത്വം, ബഹുസ്വരത, സാമൂഹിക നീതി എന്നിവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാട് രൂപപ്പെടുത്താൻ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപീകരണ വർഷങ്ങൾ സഹായിച്ചു. ഈ തത്വങ്ങൾ ജീവിതത്തിലുടനീളം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബൗദ്ധിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും പൊതു ഇടപെടലിന്റെയും കേന്ദ്രമായി തുടർന്നു.

അക്കാദമികത്തിനപ്പുറം, ഇന്ത്യയിലെ വർഗീയ അക്രമങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിലും വെല്ലുവിളിക്കുന്നതിലും ചെനോയ് സജീവമായി ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. 1984 ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ അക്രമം, 2002 ലെ ഗുജറാത്ത് അക്രമം, മണിപ്പൂർ, ഛത്തീസ്ഗഡ്, ജാർഖണ്ഡ്, കശ്മീർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ ആശങ്കകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അക്രമത്തിന്റെ പ്രധാന എപ്പിസോഡുകളെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

വസ്തുതാന്വേഷണ ദൗത്യങ്ങൾ, പൊതു ഇടപെടലുകൾ, അഭിഭാഷകത്വം എന്നിവയിലൂടെ, ദുരിതബാധിത സമൂഹങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങളിലേക്കും ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ അക്രമത്തിന്റെ വിശാലമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളിലേക്കും ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ആശങ്കകൾ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിച്ചുകൊണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള യുഎസ് കമ്മീഷന് മുമ്പാകെ അദ്ദേഹം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തി.

ഭൂരിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കടുത്ത വിമർശകനായ ചെനോയ് ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾ, മത വൈവിധ്യം, തുല്യ പൗരത്വം എന്നിവ പൊതുജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി തുടരുന്ന ഇന്ത്യയുടെ ബഹുസ്വര കാഴ്ചപ്പാട് നിരന്തരം അനുകൂലിച്ചുകൊണ്ട് വാദിച്ചു.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുമായി (സിപിഐ) ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട ബന്ധം അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. സാമൂഹിക നീതി, മതേതരത്വം, ജനാധിപത്യ ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സംവാദങ്ങളുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ ഇടപെടലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു.

സർക്കാർ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തുറന്ന വിമർശനത്തിനും ആധിപത്യമുള്ള രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയ്ക്കും ചെനോയ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 2017 ൽ ഇന്ത്യൻ വിദേശനയത്തെയും ഗുജറാത്ത് കലാപത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങളുടെ പേരിൽ മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകലുണ്ട്  .

മതേതരത്വം, സാമുദായിക ബന്ധങ്ങൾ, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ദിശ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെയും നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരിന്റെയും നിരന്തര വിമർശകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

കമൽ മിത്ര ചേനോയിയുടെ ജീവിതം ,അക്കാദമിക് സ്കോളർഷിപ്പുക്കൾക്കപ്പുറം  സാമൂഹ്യ കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടുവാൻ ഉള്ള ബുദ്ധിജീവി സമൂഹത്തിൻറെ വിമുഖതകൾ ഇല്ലാതാക്കി ആ സമൂഹത്തെ  ആക്ടിവിസത്തിലേക്കും , സുസ്ഥിരമായ പൊതു ഇടപെടലിലേക്കും   ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവന്നത്തിന്  അദ്ദേഹം മാതൃകയായി.

അത് താൻ ഉൾപ്പെടുന്ന ഭൗതിക സമൂഹത്തെയും വിദ്യാർത്ഥികളെയും സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ലാസ് മുറിക്കപ്പുറം സമൂഹത്തിന്റെ വിശാലമായ പോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത, ജനാധിപത്യ പങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക നീതി തേടൽ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ശാശ്വതമായ ബന്ധത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയർ നിലകൊണ്ടു.  പ്രധാന കൃതി ‘The Assault on Secularism’