കേരള രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ അധികാരത്തിന്റെ സ്വാധീനവും ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര പ്രവര്‍ത്തനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ഗൗരവമേറിയ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് വഴിതുറക്കുകയാണ് സി.എം.ആര്‍.എല്‍-എക്‌സാലോജിക് സാമ്പത്തിക ഇടപാടില്‍ കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ്. മുന്‍ മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്‍, മകള്‍ ടി. വീണ, മരുമകനും മുന്‍ മന്ത്രിയുമായ പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവരുള്‍പ്പെടെയുള്ളവര്‍ക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളില്‍ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം എഫ്.ഐ.ആര്‍ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്ത് അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന കോടതി നിര്‍ദേശം കേവലമൊരു നിയമനടപടിയല്ല. ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളുടെ നിയമസാധുതയും അധികാരത്തിലിരിക്കുന്നവരുടെ ഉത്തരവാദിത്വവും ഒരുപോലെ പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം അടിവരയിടുന്ന അതിശക്തമായ ഇടപെടലാണത്.

എന്‍ഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് കൈമാറിയ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ നേരിട്ട് കേസ് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യുന്നതിനുപകരം പ്രാഥമിക പരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘത്തെ നിയോഗിച്ച സര്‍ക്കാരിന്റെ നടപടിയാണ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളും തെളിവുകളും എഫ്.ഐ.ആര്‍ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാന്‍ പര്യാപ്തമാണെങ്കില്‍ വീണ്ടും പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തേണ്ടതില്ലെന്ന കോടതിയുടെ നിലപാട് കേസിന്റെ തുടര്‍ഗതിയെ നിര്‍ണയിക്കുന്നതാണ്.

സി.എം.ആര്‍.എല്‍ എന്ന സ്വകാര്യ കമ്പനിയും വീണയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന എക്‌സാലോജിക് സൊല്യൂഷന്‍സും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളാണ് വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. ആവശ്യമായ സേവനങ്ങള്‍ നല്‍കാതെയാണ് പണം കൈമാറിയതെന്ന ആരോപണവും ഈ പണമിടപാടുകള്‍ക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന സംശയവുമാണ് കേസിനെ ഗൗരവമുള്ളതാക്കുന്നത്. ആദായനികുതി വകുപ്പിന്റെ അന്വേഷണത്തിനിടെ പുറത്തുവന്ന വിവരങ്ങളും തുടര്‍ന്ന് നടന്ന അന്വേഷണങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന് ആക്കംകൂട്ടി. കേന്ദ്ര കോര്‍പ്പറേറ്റ് കാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള സീരിയസ് ഫ്രോഡ് ഇന്‍വെസ്റ്റിഗേഷന്‍ ഓഫീസിന്റെ അന്വേഷണവും എന്‍ഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റിന്റെ നടപടികളും വിഷയത്തെ കൂടുതല്‍ ഗൗരവതരമാക്കി.

എന്നാല്‍, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളില്‍ ക്രമക്കേടുണ്ടെന്ന ആരോപണവും ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തി അഴിമതിയില്‍ കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് നിയമപരമായി തെളിയിക്കപ്പെടുന്നതും രണ്ടാണ്. കോടതി ഇപ്പോള്‍ നിര്‍ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത് കേസ് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്ത് അന്വേഷണം നടത്താനാണ്, കുറ്റക്കാരെ അന്തിമമായി പ്രഖ്യാപിക്കാനല്ല. അതേസമയം, ആരോപണങ്ങള്‍ ഗൗരവമുള്ളതാണെന്ന കാരണത്താല്‍ മാത്രം അവയെ രാഷ്ട്രീയ പകപോക്കലായി തള്ളിക്കളയാനും കഴിയില്ല. ആരോപണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകള്‍ എന്തൊക്കെയാണ്, പണമിടപാടുകളുടെ യഥാര്‍ഥ സ്വഭാവം എന്താണ്, പൊതുപദവിയുടെ ദുരുപയോഗം നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്നീ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് അന്വേഷണത്തിലൂടെയാണ് ഉത്തരം ലഭിക്കേണ്ടത്.

ഈ കേസിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വശം ആരോപണങ്ങളുടെ സ്വഭാവം മാത്രമല്ല, അവ പരിശോധിക്കാന്‍ സംസ്ഥാന സര്‍ക്കാര്‍ സ്വീകരിച്ച നടപടിയുടെ നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ചുള്ള കോടതിയുടെ നിലപാടുകൂടിയാണ്. ഇ.ഡി കൈമാറിയ വിവരങ്ങളില്‍ പ്രാഥമികമായി കേസ് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാന്‍ ആവശ്യമായ സതെളിവുകളുണ്ടെന്ന വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘം രൂപീകരിച്ച നടപടി റദ്ദാക്കിയത്. കേസ് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യാനും അന്വേഷണം നടത്താനും വിജിലന്‍സ് ആന്‍ഡ് ആന്റി കറപ്ഷന്‍ ബ്യൂറോ ഡയറക്ടര്‍ക്ക് കോടതി നിര്‍ദേശം നല്‍കുകയും ചെയ്തു.

ഇതോടെ സര്‍ക്കാര്‍ സ്വീകരിച്ച നടപടിക്രമം നിയമപരമായ പരിശോധനയില്‍ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. അന്വേഷണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ത്തന്നെ നടപടിക്രമത്തെക്കുറിച്ച് കോടതിക്ക് ഇടപെടേണ്ടിവന്നത് ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളുടെ സുതാര്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉയര്‍ത്തുന്നു. സര്‍ക്കാരിന് ലഭിച്ച റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ തുടര്‍നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതില്‍ നിയമപരമായ വ്യക്തത ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. എന്നാല്‍, പ്രാഥമിക പരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേക സംഘത്തെ നിയോഗിച്ച നടപടി കോടതി റദ്ദാക്കിയതോടെ ആ തീരുമാനത്തിന്റെ ന്യായീകരണം ഇനി കൂടുതല്‍ വിശദമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകും.

ഇതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതം വ്യക്തമാണ്: ആരോപണങ്ങള്‍ നേരിടുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കാനാണ് സര്‍ക്കാര്‍ ശ്രമിച്ചതെന്ന് പ്രതിപക്ഷം വാദിക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ശക്തിപ്പെടും. എന്നാല്‍, ആ രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം മാത്രം സര്‍ക്കാരിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം തെളിയിക്കുന്നില്ല. സര്‍ക്കാര്‍ സ്വീകരിച്ച നടപടിയുടെ നിയമപരമായ അടിത്തറയും അതിന്റെ യഥാര്‍ഥ ലക്ഷ്യവും വേര്‍തിരിച്ചാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിനുപിന്നാലെ സി.പി.എം സ്വീകരിച്ച നിലപാട് പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധമാണ്. ഇ.ഡി രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുവെന്നും ഭീഷണിയിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ മൊഴികള്‍ക്കും അന്വേഷണ ഏജന്‍സി തയ്യാറാക്കിയ രേഖകള്‍ക്കും നിയമപരമായ വിശ്വാസ്യതയില്ലെന്നുമാണ് പാര്‍ട്ടി നേതാക്കളുടെ ആരോപണം.

എം.വി. ജയരാജനും പി. ജയരാജനും ഉയര്‍ത്തിയ വിമര്‍ശനങ്ങള്‍ ഈ നിലപാടിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഹര്‍ജിക്കാരന്റെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലവും കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരെ കേള്‍ക്കാതെയാണ് നടപടിയുണ്ടായതെന്ന ആരോപണവും അവര്‍ ഉന്നയിക്കുന്നു. ഇ.ഡി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജന്‍സികളുടെ പ്രവര്‍ത്തനം രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങള്‍ക്ക് അതീതമല്ലെന്നത് ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഗൗരവമുള്ള ചര്‍ച്ചയാണ്. പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കള്‍ക്കെതിരായ അന്വേഷണങ്ങളില്‍ ഏജന്‍സികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, നടപടികളുടെ ഏകീകൃത സ്വഭാവം, തെളിവുകളുടെ വിശ്വാസ്യത എന്നിവ പരിശോധിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാല്‍, കേന്ദ്ര ഏജന്‍സിക്കെതിരെ രാഷ്ട്രീയ പക്ഷപാതത്തിന്റെ ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അതിന്റെ റിപ്പോര്‍ട്ടിലെ എല്ലാ വിവരങ്ങളും അസാധുവാകില്ല.

അതിനാല്‍ സി.പി.എം ഉന്നയിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ വേട്ടയാടല്‍ വാദത്തിനും നിയമപരമായ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. മൊഴികള്‍ ഭീഷണിയിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തിയതാണെങ്കില്‍ അതിന് തെളിവുകള്‍ ഹാജരാക്കണം. രേഖകള്‍ വ്യാജമാണെങ്കില്‍ അവയുടെ ആധികാരികത ചോദ്യം ചെയ്യണം. അന്വേഷണത്തില്‍ നടപടിക്രമപരമായ വീഴ്ചകളുണ്ടെങ്കില്‍ അവ നിയമപരമായി തെളിയിക്കണം. രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് രാഷ്ട്രീയ വേദികളില്‍ മറുപടി പറയാം. എന്നാല്‍, ക്രിമിനല്‍ കേസിലെ ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് മറുപടി പറയേണ്ടത് തെളിവുകളിലൂടെയും നിയമപരമായ വാദങ്ങളിലൂടെയുമാണ്.

പിണറായി വിജയന്റെ എന്ന നേതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം നിര്‍ണയിക്കപ്പെടുന്നത് അധികാരത്തിലെത്തിയതുകൊണ്ടുമാത്രമല്ല. അധികാരത്തിലിരിക്കെ ഉയരുന്ന ആരോപണങ്ങളോട് അദ്ദേഹം സ്വീകരിക്കുന്ന സമീപനവും നിയമപരമായ പരിശോധനകളോട് കാണിക്കുന്ന സമീപനവും അതില്‍ പ്രധാനമാണ്. മാസപ്പടി വിവാദം ഇവിടെ വ്യക്തിപരമായ ഒരു സാമ്പത്തിക ഇടപാടിന്റെ പരിധി കടക്കുന്നു. പിണറായിയുടെ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകള്‍ക്ക് പൊതുപദവിയുമായോ ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളുമായോ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നതാണ് നിര്‍ണായക ചോദ്യം.

കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ബിസിനസ് ഇടപാടുകള്‍ സ്വതവേ കുറ്റകരമല്ല. എന്നാല്‍, ഒരു കുടുംബാംഗത്തിന്റെ ബിസിനസിന് ലഭിച്ച സാമ്പത്തിക നേട്ടവും ഭരണാധികാരിയുടെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളും തമ്മില്‍ നിയമവിരുദ്ധമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് തെളിവുകള്‍ സ്ഥാപിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അത് ഗൗരവമുള്ള പൊതുതാല്‍പര്യ വിഷയമാണ്. അതിനാല്‍ പിണറായി വിജയനെതിരായ ആരോപണങ്ങള്‍ രാഷ്ട്രീയമായി എത്ര ശക്തമായി പ്രതിരോധിച്ചാലും അവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചോദ്യങ്ങള്‍ അപ്രത്യക്ഷമാകില്ല.

മുന്‍ മന്ത്രിയും പിണറായി വിജയന്റെ മരുമകനുമായ മുഹമ്മദ് റിയാസിന്റെ പേരും കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളില്‍ ഉയര്‍ന്നുവരുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് മറ്റൊരു മാനം നല്‍കുന്നു. റിയാസിനെതിരായ ആരോപണങ്ങളുടെ കൃത്യമായ സ്വഭാവം, അവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രേഖകള്‍, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവ അന്വേഷണത്തിലൂടെ വ്യക്തത നേടേണ്ടതാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിനുശേഷം സര്‍ക്കാര്‍ സ്വീകരിക്കുന്ന അടുത്ത നടപടിയും രാഷ്ട്രീയമായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടും. ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീല്‍ നല്‍കണോ, ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കി അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകണോ എന്നത് നിയമപരമായ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ തീരുമാനിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്.

അപ്പീല്‍ നല്‍കുന്നത് സ്വതവേ കുറ്റാരോപിതരെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നടപടിയല്ല. അതുപോലെ, അപ്പീല്‍ നല്‍കാതിരിക്കുന്നത് കുറ്റം സമ്മതിക്കുന്നതുമല്ല. കോടതിയുടെ ഉത്തരവില്‍ നിയമപരമായ പിഴവുണ്ടെന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ വിശ്വസിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം സര്‍ക്കാരിനുണ്ട്. എന്നാല്‍, അപ്പീല്‍ നടപടിയുടെ യുക്തിയും അതിനുള്ള നിയമപരമായ കാരണങ്ങളും പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക് വിശദീകരിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം സര്‍ക്കാരിനുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച്, പൊതുപദവിയിലിരുന്നവര്‍ക്കെതിരായ അഴിമതി ആരോപണങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാര്‍ സ്വീകരിക്കുന്ന ഓരോ നടപടിയും സുതാര്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വിലയിരുത്തപ്പെടും. ഇവിടെ സര്‍ക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി രാഷ്ട്രീയ വിമര്‍ശനത്തെ മാത്രം നേരിടുന്നതല്ല. നിയമത്തിന്റെ മുന്നില്‍ നടപടികള്‍ ന്യായീകരിക്കാനും അന്വേഷണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയുമോ എന്നതാണ്.