മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള നീക്കങ്ങൾ നിഗൂഢത നിറഞ്ഞതാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് ഒരു ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ ചോദ്യങ്ങളുയരുമ്പോൾ ആദ്യം വേണ്ടത് ആ ചോദ്യങ്ങളെ കേൾക്കുകയാണ്. പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ തടയുകയോ ശബ്ദങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കുകയോ അല്ല.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം തന്നെ അതിന്റെ വിയോജിപ്പുകളിലാണ്. എല്ലാവരും ഒരേ കാര്യം പറയുന്നിടത്ത് ജനാധിപത്യം ശക്തമാകുന്നില്ല. മറിച്ച് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ തുറന്നു പറയാനും ഭരണകൂടത്തോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനും സാധിക്കുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കരുത്ത് തെളിയുന്നത്.

ഇന്ന് പ്രതിഷേധിക്കുന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയാകാം. നാളെ മറ്റൊരു വിഷയത്തിൽ മറ്റൊരു വിഭാഗമാകാം. പക്ഷേ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം ആരുടേതുമാത്രമല്ല. അത് ഓരോ പൗരന്റെയും അവകാശമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു പ്രതിഷേധത്തെ രാഷ്ട്രീയ നിറം നോക്കി മാത്രം വിലയിരുത്തുന്നത് ശരിയല്ല.തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ എന്നത് രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നാണ്. കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ വോട്ടവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങളാണ് ആ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിനാൽ കമ്മിഷന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു സംശയം ഉയർന്നാൽ അത് ഗൗരവത്തോടെ പരിശോധിക്കപ്പെടണം.ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നവരോട് ദേഷ്യപ്പെടേണ്ടതില്ല. ചോദ്യം തെറ്റാണെങ്കിൽ മറുപടി പറയുകയാണ് വേണ്ടത്.ഇവിടെയാണ് കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടി വരുന്നത്.

മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ എന്താണെന്ന് പരിശോധിക്കണം. വോട്ടർ പട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ, എസ്.ഐ.ആർ പോലുള്ള പരിഷ്കരണങ്ങൾ, അർഹരായ വോട്ടർമാരുടെ പേരുകൾ ഒഴിവാകാനുള്ള സാധ്യത, നടപടിക്രമങ്ങളിലെ സുതാര്യത തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും വിവിധ സംഘടനകളും ആശങ്കകൾ ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്.
ആ ആശങ്കകൾ മുഴുവൻ ശരിയാണെന്ന് പറയാനാവില്ല. അതുപോലെ അവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളായി തള്ളിക്കളയാനും കഴിയില്ല.
സത്യാവസ്ഥ പുറത്തുവരേണ്ടത് പരിശോധനയിലൂടെയാണ്.

വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഒരു പേര് ഉണ്ടാകുന്നത് ഒരു സാധാരണ ഭരണപരമായ കാര്യമല്ല. ഒരാളുടെ ജനാധിപത്യ അവകാശത്തിന്റെ അടയാളമാണത്. ഒരാളുടെ പേര് തെറ്റായി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടാൽ അത് ഒരു പട്ടികയിലെ ചെറിയൊരു പിഴവായി കാണാനാകില്ല. ആ വ്യക്തിയുടെ വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശത്തെയാണ് അത് ബാധിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് വോട്ടർ പട്ടികയുടെ പരിഷ്കരണം ആവശ്യമാണെങ്കിൽ പോലും അതിന് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണം. ജനങ്ങൾക്ക് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാകുന്ന വിധത്തിലുള്ള വിശദീകരണം വേണം. പേരുകൾ ഒഴിവാക്കപ്പെടുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ടവർക്ക് അറിയിപ്പ് ലഭിക്കണം. തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ തിരുത്താനുള്ള അവസരം ഉണ്ടാകണം. പരാതികൾ പരിഹരിക്കാൻ എളുപ്പമുള്ള സംവിധാനവും വേണം.ഇതൊക്കെ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനെ ദുർബലപ്പെടുത്താനല്ല. മറിച്ച് കമ്മിഷനിലുള്ള വിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ്.

ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത അതിനെ വിമർശിക്കാൻ ആരും തയ്യാറാകാത്തതുകൊണ്ടല്ല ഉണ്ടാകുന്നത്. വിമർശനങ്ങൾക്കിടയിലും സുതാര്യമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് വിശ്വാസ്യത വളരുന്നത്.ഇന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആവശ്യമുള്ളതും അതാണ്.
ജനങ്ങളുടെ സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടി.
രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് മറുപടി.
മാധ്യമങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി.
പൗരസമൂഹത്തിന്റെ ആശങ്കകൾക്ക് മറുപടി.മറുപടി പറയുന്നതിൽ എന്തിനാണ് ഭയം?

ഒരു ചോദ്യം തെറ്റാണെങ്കിൽ അതിന് വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകാം. ഒരു ആരോപണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെങ്കിൽ അത് രേഖകളോടെ നിഷേധിക്കാം. ഒരു നടപടിയിൽ പിഴവുണ്ടെങ്കിൽ അത് തിരുത്താം. ഇതൊക്കെയാണ് ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്.പക്ഷേ പ്രതിഷേധം ഉയരുമ്പോൾ അതിനെ അടിച്ചമർത്താനുള്ള നീക്കമാണ് ആദ്യം ഉണ്ടാകുന്നതെങ്കിൽ സ്വാഭാവികമായും കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയരും.
പ്രതിഷേധക്കാർ നിയമം ലംഘിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നിയമം അതിന്റെ വഴിക്ക് പോകട്ടെ. അക്രമം നടത്തുന്നുണ്ടെങ്കിൽ നടപടിയെടുക്കട്ടെ. പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പ്രതിഷേധമെങ്കിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തട്ടെ. എന്നാൽ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരുടെ ശബ്ദത്തെ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന് ഗുണകരമല്ല.പ്രതിഷേധം ഒരു കുറ്റമല്ല.
വിയോജിപ്പ് ഒരു കുറ്റമല്ല.ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നതും കുറ്റമല്ല.

ജനാധിപത്യത്തിൽ അധികാരത്തിലുള്ളവരെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കുണ്ട്. ആ അവകാശമാണ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ ജനങ്ങൾ അധികാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം.അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് ചെയ്യുക എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ജനാധിപത്യം അവസാനിക്കുന്നില്ല. വോട്ട് ചെയ്തശേഷവും ജനങ്ങൾക്ക് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാം. തീരുമാനങ്ങളെ വിമർശിക്കാം. തെറ്റെന്ന് തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കെതിരെ ശബ്ദിക്കാം. ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെടാം.ഇതാണ് ജനാധിപത്യം.

അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിഷേധങ്ങളെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടമായി മാത്രം കാണുന്നത് ശരിയല്ല. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വിഷയമായി കൂടി ഇതിനെ കാണണം.
തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം വേണം. ആ വിശ്വാസം നിർബന്ധിച്ച് നേടാനാവില്ല. അത് പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ നേടേണ്ടതാണ്.
സുതാര്യമായ പ്രവർത്തനം.വ്യക്തമായ വിശദീകരണം.നിയമപരമായ നടപടികൾ.എല്ലാവർക്കും ഒരേ പരിഗണന.
ഇവയൊക്കെയാണ് ആ വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിത്തറ.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനെതിരായ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും ശരിയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി വിധിയെഴുതുന്നതും ശരിയല്ല. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആരോപണം ഉയർന്നാൽ അതു സത്യമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാൻ കഴിയില്ല. തെളിവുകളും രേഖകളും നിയമപരമായ പരിശോധനയും വേണം.അത് പോലെ തന്നെ ആരോപണം ഉയർന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ കുറ്റക്കാരാക്കാനും കഴിയില്ല.രണ്ട് കാര്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് നടക്കണം.നിയമപരമായ പരിശോധനയും ജനാധിപത്യപരമായ പ്രതിഷേധവും.
കോടതി വിഷയങ്ങൾ പരിശോധിക്കട്ടെ. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ വിശദീകരിക്കട്ടെ. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ അവരുടെ വാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കട്ടെ. ജനങ്ങൾക്കും അവരുടെ ആശങ്കകൾ പറയാൻ അവസരം ലഭിക്കട്ടെ.
ഇതാണ് ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വഴി.അധികാരത്തിലുള്ളവർക്ക് എതിരായ ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നാൽ അതിനെ ശത്രുതയായി കാണുന്ന സംസ്കാരം അപകടകരമാണ്. കാരണം ഇന്ന് ആ ശബ്ദം മറ്റൊരാളുടേതാണ്. നാളെ അത് നമ്മുടേതാകാം.

ഇന്ന് ഒരാൾ പ്രതിഷേധിക്കാൻ തെരുവിലിറങ്ങുന്നു.നാളെ മറ്റൊരാൾക്ക് അതേ അവകാശം ആവശ്യമായി വരാം.
അപ്പോൾ ഇന്നത്തെ തീരുമാനങ്ങളാണ് നാളത്തെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാകുന്നത്.അതുകൊണ്ട് പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരോട് അധികാരികൾക്ക് പറയാനുള്ളത് നിയമം പാലിക്കണമെന്നാണ് എങ്കിൽ, അധികാരികളോടും ജനങ്ങൾക്ക് പറയാനുള്ളത് അതുതന്നെയാണ് — ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പരിധികൾ പാലിക്കണം.അധികാരം വലിയതാണ്. പക്ഷേ അതിനേക്കാൾ വലിയതാണ് ജനങ്ങളുടെ അവകാശം.
തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കണം. അതിൽ സംശയമില്ല. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന പേരിൽ വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനുള്ള അവകാശം ഒരു സ്ഥാപനത്തിനുമില്ല.
വിമർശനങ്ങളെ കേൾക്കുന്നത് സ്ഥാപനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയല്ല.
ചിലപ്പോൾ വിമർശനങ്ങളാണ് സ്ഥാപനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നത്.

ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവുമാണെന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടണം. വോട്ട് ചെയ്ത ശേഷം തന്റെ വോട്ട് കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന വിശ്വാസം ഒരു സാധാരണ പൗരന് ഉണ്ടാകണം. വോട്ടർ പട്ടികയിൽ തന്റെ പേര് സുരക്ഷിതമാണെന്ന ഉറപ്പും വേണം.ഈ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രതിസന്ധി തുടങ്ങുന്നത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ രാജി വേണമോ വേണ്ടയോ എന്ന രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയ്ക്കപ്പുറം ഒരു വലിയ ചോദ്യം നമുക്ക് മുന്നിലുണ്ട്.തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിൽ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കാം?

അതിന് ഉത്തരം പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലല്ല.
കൂടുതൽ സുതാര്യതയിലാണ്.
കൂടുതൽ വിശദീകരണത്തിലാണ്.
കൂടുതൽ സംവാദത്തിലാണ്.
ജനങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങളെ ഭയക്കാത്ത ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനമാണ് രാജ്യത്തിന് വേണ്ടത്. പ്രതിഷേധങ്ങളെ ശത്രുതയായി കാണാത്ത ഭരണസംവിധാനമാണ് വേണ്ടത്. നിയമം പാലിക്കുന്നതിനൊപ്പം ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്ന സമീപനമാണ് വേണ്ടത്.കാരണം ജനാധിപത്യത്തിൽ ജനങ്ങൾ വെറും വോട്ടർമാർ മാത്രമല്ല.അവർ ചോദിക്കുന്നവരാണ്.അവർ നിരീക്ഷിക്കുന്നവരാണ്.അവർ പ്രതികരിക്കുന്നവരാണ്.അവർ തന്നെയാണ് അധികാരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമകൾ.

അതുകൊണ്ട് ഉയരുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അതിൽ ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ കേൾക്കണം. ചോദ്യം തെറ്റാണെങ്കിൽ മറുപടി പറയണം. ആരോപണം തെറ്റാണെങ്കിൽ വസ്തുതകൾ പുറത്തുവിടണം. നടപടിയിൽ പിഴവുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തണം.അതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മര്യാദ.
പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തിയാൽ പ്രതിഷേധം അവസാനിക്കണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ അത് കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ഒരു ശബ്ദത്തെ തടഞ്ഞാൽ മറ്റൊരു ശബ്ദം ഉയരും. ഒരു ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകാതിരുന്നാൽ അതേ ചോദ്യം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരും.

അതിനാൽ ഇപ്പോൾ വേണ്ടത് ശബ്ദങ്ങളെ അടക്കുകയല്ല.ശബ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ സത്യം കണ്ടെത്തുകയാണ്.ജനങ്ങളുടെ വോട്ട് സുരക്ഷിതമാകണം. വോട്ടർ പട്ടിക വിശ്വസനീയമാകണം. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ സ്വതന്ത്രമാകണം. അതോടൊപ്പം കമ്മിഷന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ജനങ്ങളുടെ അവകാശവും സുരക്ഷിതമാകണം.ഇവയിൽ ഒന്നിനെ സംരക്ഷിച്ച് മറ്റൊന്നിനെ ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ല.ജനാധിപത്യം എല്ലാവരുടെയും അവകാശമാണ്.
പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ നിശ്ശബ്ദരാക്കുന്നതുകൊണ്ട് ജനാധിപത്യം ശക്തമാകില്ല.അവരുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി പറയുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നത്.ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കപ്പെടുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യം ജീവിക്കുന്നത്.ആ ശബ്ദത്തെ ഭയക്കേണ്ടതില്ല.കേൾക്കുക.
മറുപടി നൽകുക.തെളിയിക്കുക.
തിരുത്തേണ്ടത് തിരുത്തുക.അതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വഴി.