സി.എം.ആര്‍.എല്‍-എക് സാലോജിക് സാമ്പത്തിക ഇടപാടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'മാസപ്പടി' കേസില്‍ അന്വേഷണം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക്. പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പിണറായി വിജയന്‍, മകള്‍ ടി. വീണ, മുന്‍മന്ത്രി പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവര്‍ക്കെതിരായ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ക്രൈംബ്രാഞ്ച് പ്രത്യേക അന്വേഷണസംഘം (എസ് .ഐ.ടി) ചോദ്യം ചെയ്യല്‍ നടപടികള്‍ക്ക് തുടക്കമിട്ടു. റിയാസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ ഹസന്‍ വാരിസ്, പി. നിഖില്‍ എന്നിവര്‍ക്കാണ് ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ നോട്ടീസ് നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതോടെ മാസപ്പടി വിവാദം രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളുടെ പരിധിയില്‍ നിന്ന് രേഖകളും സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും മൊഴികളും പരിശോധിക്കുന്ന അന്വേഷണഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. എന്നാല്‍ ഇപ്പോഴത്തെ നടപടികള്‍ പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും, ആരോപണങ്ങള്‍ തെളിയിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന നിലയില്‍ ഇതിനെ കാണാനാകില്ലെന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

എസ് .ഐ.ടിയുടെ ആദ്യഘട്ട നീക്കത്തില്‍ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് ഹവാല ഇടപാടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളാണ്. എന്‍ഫോഴ്‌സ്‌മെന്റ് ഡയറക്ടറേറ്റ് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിക്ക് കൈമാറിയ റിപ്പോര്‍ട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പൊലീസ് അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. പിണറായി വിജയന്‍, വീണ വിജയന്‍, മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവര്‍ക്കെതിരെ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം കേസ് രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്ത് അന്വേഷിക്കണമെന്നാണ് ഇ.ഡി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇ.ഡി ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളില്‍ റിയാസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി പറയുന്ന സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു. ഹസന്‍ വാരിസിന് 1.2 കോടി രൂപ നല്‍കിയതായി വീണ വിജയന്റെ ഡയറിയില്‍ രേഖയുണ്ടെന്നാണ് ഇ.ഡി അവകാശപ്പെട്ടത് എന്ന റിപ്പോര്‍ട്ടുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഈ ആരോപണങ്ങള്‍ റിയാസ് നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ എസ് .ഐ.ടി യുടെ മുന്നിലുള്ള പ്രധാന ചോദ്യങ്ങളിലൊന്ന് ഇതായിരിക്കും: ''പണത്തിന്റെ ഉറവിടം എന്തായിരുന്നു..? പണം ആരില്‍ നിന്ന് ആര്‍ക്കാണ് കൈമാറിയത്..? ഇടപാടുകള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ രേഖാമൂലമുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളാണോ, അതോ ഇ.ഡി ആരോപിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള അനധികൃത കൈമാറ്റങ്ങളാണോ..?'' ഈ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്തുന്നതില്‍ ഹസന്‍ വാരിസിന്റെയും നിഖിലിന്റെയും മൊഴികള്‍ക്ക് അന്വേഷണസംഘം പ്രാധാന്യം നല്‍കാനിടയുണ്ട്.

ഇ.ഡി സെപ്റ്റംബര്‍ ആദ്യം സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിക്ക് നല്‍കിയ റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പിണറായി വിജയന്‍, വീണ വിജയന്‍, മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവര്‍ക്കെതിരെ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം കേസെടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. റിപ്പോര്‍ട്ടിനൊപ്പം അന്വേഷണത്തില്‍ ലഭിച്ച രേഖകളും തെളിവുകളും കൈമാറിയതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പറയുന്നു. എന്നാല്‍ ഇ.ഡിയുടെ കണ്ടെത്തല്‍ എന്നത് സ്വതന്ത്രമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ട കുറ്റം എന്നര്‍ഥമല്ല. അതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ എസ്.ഐ.ടി അന്വേഷണത്തിന്റെ നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം. ഇ.ഡി ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങള്‍ക്ക് അടിസ്ഥാനമായ രേഖകള്‍, മൊഴികള്‍, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകള്‍, ഡയറി രേഖകള്‍, ബാങ്ക്/സാമ്പത്തിക വിവരങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവ പരിശോധിച്ച് കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ പ്രാഥമിക തെളിവുണ്ടോ എന്നതാണ് എസ്.ഐ.ടി പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

റിയാസിനെതിരെ മൊഴി നല്‍കാന്‍ ഇ.ഡി തന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് ഹസന്‍ വാരിസ് ആരോപിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇ.ഡി അന്വേഷണത്തില്‍ നല്‍കിയ മൊഴി പിന്‍വലിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടതായും റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്. റിയാസും സമാനമായ ആരോപണം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.അതിനാല്‍ എസ്.ഐ.ടിയുടെ ചോദ്യം ചെയ്യലില്‍ നിര്‍ണായകമാകുക മൊഴി മാത്രം ആയിരിക്കില്ല; മൊഴിയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന രേഖകളും പണമിടപാടുകളുടെ തെളിവുകളും ആയിരിക്കും.

ഒരു വ്യക്തി അന്വേഷണ ഏജന്‍സിക്ക് നല്‍കിയ മൊഴി പിന്നീട് നിഷേധിച്ചാല്‍, ഏത് മൊഴിയാണ് വിശ്വസനീയമായത്..? അതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര തെളിവ് ഏതാണ്..? എന്നതായിരിക്കും അന്വേഷണ സംഘത്തിന് മുന്നില്‍ സ്വാഭാവികമായും ഉയരുന്ന ചോദ്യം. ആദ്യഘട്ടത്തില്‍ റിയാസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളില്‍ നിന്ന് മൊഴിയെടുക്കുന്നതിന് പിന്നാലെ പിണറായി വിജയന്‍, വീണ വിജയന്‍, മുഹമ്മദ് റിയാസ് എന്നിവരിലേക്കും അന്വേഷണം നീങ്ങുമെന്ന സൂചനകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. ഇ.ഡി കൈമാറിയ വീണയുടെ ഡയറി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രേഖകളുടെ പൂര്‍ണരൂപവും സാക്ഷിമൊഴികളും എസ്.ഐ.ടി ശേഖരിക്കുമെന്ന് റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്. ഇ.ഡി ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സംഘം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താനും തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ട്.

എന്നാല്‍ ചോദ്യം ചെയ്യല്‍ നടന്നാല്‍ പോലും അത് കുറ്റം തെളിഞ്ഞുവെന്നോ അറസ്റ്റ് അനിവാര്യമാണെന്നോ അര്‍ഥമാക്കില്ല. അന്വേഷണത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളില്‍ ലഭിക്കുന്ന തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കും തുടര്‍നിയമനടപടികള്‍ തീരുമാനിക്കുക. മാസപ്പടി വിവാദം ഇപ്പോള്‍ ഒരൊറ്റ അന്വേഷണമായി ചുരുങ്ങുന്നില്ല. ഇ.ഡിയുടെ സാമ്പത്തിക അന്വേഷണം, സംസ്ഥാന പൊലീസിന്റെ/ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന്റെ പ്രാഥമിക അന്വേഷണം, അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിലെ സാധ്യതകള്‍ എന്നിവ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമാണ് നിലവിലുള്ളത്.

മുന്‍പ് വിജിലന്‍സ് അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള നിയമനടപടികള്‍ സുപ്രീംകോടതി വരെ എത്തിയിരുന്നെങ്കിലും 2025-ല്‍ ആ ഹര്‍ജി തള്ളപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തില്‍ വ്യത്യാസം, ഇ.ഡി ശേഖരിച്ചുവെന്ന് പറയുന്ന പുതിയ രേഖകളും കണ്ടെത്തലുകളും സംസ്ഥാന പൊലീസിന് കൈമാറിയതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ പുതിയ പ്രാഥമിക അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിരിക്കുകയാണ് എന്നതാണ്. മാസപ്പടി വിവാദത്തിന്റെ ഇതുവരെയുള്ള വലിയ പ്രത്യേകത രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളും നിയമാന്വേഷണവും ഒരേ സമയം മുന്നോട്ടുപോയതാണ്. ഇപ്പോള്‍ എസ്.ഐ.ടി ചോദ്യം ചെയ്യല്‍ ആരംഭിച്ചതോടെ തെളിവുകളുടെ നിയമപരമായ പരിശോധനയ്ക്കാണ് കൂടുതല്‍ പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത്.

പ്രത്യേകിച്ച് ഹവാല ആരോപണം, പണത്തിന്റെ ഉറവിടം, ഇടപാടുകളുടെ ഗുണഭോക്താക്കള്‍, വീണയുടെ രേഖകളിലെ പരാമര്‍ശങ്ങള്‍, റിയാസിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ പങ്ക് എന്നിവ തമ്മില്‍ അന്വേഷണസംഘത്തിന് ബന്ധിപ്പിക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് ഇനി നിര്‍ണായകം. അതേസമയം, പ്രതിപക്ഷ നേതാവായ പിണറായി വിജയനെ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയുള്ള അന്വേഷണം എന്ന രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം കേസിന് സ്വാഭാവികമായും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം നല്‍കുന്നു. പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങളെക്കാള്‍ അന്വേഷണത്തിന്റെ അന്തിമഫലം നിര്‍ണയിക്കുക രേഖകളും സാമ്പത്തിക തെളിവുകളും നിയമപരമായി നിലനില്‍ക്കുന്ന മൊഴികളുമായിരിക്കും.

ഹസന്‍ വാരിസിനും നിഖിലിനും നല്‍കിയ നോട്ടീസ് അതുകൊണ്ട് ഒരു സാധാരണ ചോദ്യം ചെയ്യല്‍ നടപടിയെന്നതിലുപരി, ഇ.ഡി ഉന്നയിച്ച സാമ്പത്തിക ആരോപണങ്ങളെ സംസ്ഥാന അന്വേഷണസംഘം എത്രത്തോളം സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കും എന്നതിന്റെ ആദ്യ പരീക്ഷണമായി മാറുകയാണ്. അടുത്ത ഘട്ടത്തില്‍ ചോദ്യം ചെയ്യല്‍ പിണറായിവീണറിയാസ് എന്നിവരിലേക്ക് എത്തുന്നുണ്ടോ, അതോ പ്രാഥമിക പരിശോധനയില്‍ തന്നെ അന്വേഷണം മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് തിരിയുന്നുണ്ടോ  അതായിരിക്കും മാസപ്പടി കേസിലെ അടുത്ത നിര്‍ണായക വഴിത്തിരിവ്.