കഴിഞ്ഞ വർഷം ന്യൂജേഴ്സിയിൽ നിന്ന് ഒരു അമ്മ എനിക്കെഴുതി. അതിനുശേഷം നൂറു തവണയെങ്കിലും പല രൂപത്തിൽ കേട്ട ഒരു വാചകമായിരുന്നു അത്: "ഞാൻ മലയാളത്തിൽ പറയുന്നതെല്ലാം എന്റെ മകന് മനസ്സിലാകും. പക്ഷേ അവൻ മറുപടി പറയുന്നത് ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. അവനെ എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടോ?"

നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല. പക്ഷേ അവർ ഒരു കാര്യത്തിൽ ചെന്നു മുട്ടിയിട്ടുണ്ട്. അതിന് ഒരു പേരുണ്ട്, നന്നായി പഠിച്ചുവെച്ച ഒരു രൂപമുണ്ട്, അത് മാറ്റിയെടുക്കാൻ അധികം നീളമില്ലാത്ത ഒരു സമയജാലകവുമുണ്ട്. പ്രായോഗികഭാഷാശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ receptive bilingualism എന്നു പറയും: കുട്ടിക്ക് ഭാഷ പൂർണമായി മനസ്സിലാകും; പക്ഷേ ഒന്നും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കില്ല. ലോകത്തെവിടെയും കുടിയേറ്റകുടുംബങ്ങളിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഫലങ്ങളിലൊന്നാണിത്. എന്നാൽ അത് സംഭവിക്കുന്നവർക്ക് ഇതേക്കുറിച്ച് വളരെ കുറച്ചേ അറിയൂ. അവർ അതിനെ അനുഭവിക്കുന്നത് വ്യക്തിപരമായ പരാജയമായിട്ടാണ്; വീടുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയുടെ പ്രവചിക്കാവുന്ന ഫലമായിട്ടല്ല.

അതുകൊണ്ട്, കുറ്റബോധമില്ലാതെ, സംഭവിക്കുന്നത് എന്താണെന്ന് പറയട്ടെ.

മണിക്കൂറുകളുടെ കണക്ക്

ഒരു കുട്ടിയിൽ ഭാഷ നിലനിൽക്കുന്നത് മണിക്കൂറുകളുടെ ബലത്തിലാണ്. വികാരത്തിന്റെയല്ല, പൈതൃകത്തിന്റെയല്ല, മാതാപിതാക്കൾക്ക് കേരളത്തോട് എത്ര സ്നേഹമുണ്ട് എന്നതിന്റെയുമല്ല. മണിക്കൂറുകൾ.

അമേരിക്കയിലെ ഒരു മലയാളിക്കുട്ടി സ്കൂളിൽ പോയിത്തുടങ്ങിയാൽ ദിവസത്തെ കണക്ക് ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് മലയാളത്തിന് എതിരാകും. സ്കൂളിൽ ആറേഴു മണിക്കൂർ ഇംഗ്ലീഷ്. കൂട്ടുകാരോട് ഇംഗ്ലീഷ്. വീട്ടിലെ ഓരോ സ്ക്രീനിലും ഇംഗ്ലീഷ്. മലയാളത്തിന് ബാക്കിയുള്ളത് അടുക്കളയും കാറും മാത്രം; അടുക്കള പലപ്പോഴും ടെലിവിഷനുമായി പങ്കിടേണ്ടിവരും.

ഒരു ഭാഷ കുട്ടിയിൽ നിഷ്ക്രിയമായല്ല, സക്രിയമായി വളരണമെങ്കിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്ന സമയത്തെ ഭാഷാസമ്പർക്കത്തിന്റെ നാലിലൊന്നോ മൂന്നിലൊന്നോ ആ ഭാഷയിലായിരിക്കണം എന്നാണ് പൈതൃകഭാഷകളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഗവേഷകർ പൊതുവെ കണ്ടെത്തുന്നത്. രണ്ടാം തലമുറയിലെ മിക്ക കുട്ടികളും ആറു വയസ്സാകുമ്പോഴേക്കും അതിന് വളരെ താഴെയെത്തും. മാതാപിതാക്കൾ മലയാളം പറയുന്നത് നിർത്തിയതുകൊണ്ടല്ല; മറ്റെല്ലാം ഉച്ചത്തിലായതുകൊണ്ട്.

മറുപടി ഇംഗ്ലീഷിൽ വരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്

മാതാപിതാക്കളെ ഏറ്റവും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന ഭാഗം ഇതാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ മറുപടി പറയുന്ന കുട്ടി മലയാളത്തെ തള്ളിക്കളയുകയല്ല. കുട്ടി കാര്യക്ഷമമായി പെരുമാറുകയാണ്.

ഭാഷ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ചെലവേറിയ പണിയാണ്; മനസ്സിലാക്കുന്നത് എളുപ്പവും. നിരന്തരം മലയാളം കേൾക്കുന്ന കുട്ടി വലിയൊരു പദസമ്പത്ത് ഏതാണ്ട് അധ്വാനമില്ലാതെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കും. പക്ഷേ ഒരു വാചകം പറയണമെങ്കിൽ വാക്കുകൾ സമയസമ്മർദ്ദത്തിൽ, അംഗീകാരം പ്രധാനമായ ഒരാളുടെ മുന്നിൽവെച്ച്, ഓർത്തെടുക്കണം. ഇംഗ്ലീഷ് വേഗത്തിൽ വരുമെങ്കിൽ — അഞ്ചു വയസ്സാകുമ്പോഴേക്കും എപ്പോഴും അങ്ങനെയാണ് — കുട്ടി ഇംഗ്ലീഷ് ഉപയോഗിക്കും. കാരണം, ലക്ഷ്യം ആശയം എത്തിക്കലാണ്; സ്വത്വം പ്രകടിപ്പിക്കലല്ല.

ഏറ്റവും പ്രധാനം: ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള മറുപടി മാതാപിതാക്കൾക്ക് മനസ്സിലാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ സംവിധാനം സുസ്ഥിരമാണ്. സംഭാഷണം വിജയിച്ചു. പ്രയാസമുള്ള വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഒന്നും നിർബന്ധിച്ചില്ല. ഏറ്റവും കരുതലുള്ള വീടുകളിൽത്തന്നെ ഈ പ്രവണത ഇത്ര ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്: രണ്ടു ഭാഷയും മനസ്സിലാകുന്ന, സ്നേഹത്തോടെ പ്രതികരിക്കുന്ന മാതാപിതാക്കൾ, സംസാരം അനിവാര്യമാക്കുമായിരുന്ന ഒരേയൊരു സമ്മർദ്ദത്തെ എടുത്തുമാറ്റുന്നു.

ആദ്യം പോകുന്നത് ലിപിയാണ്; അത് നിശ്ശബ്ദമായി പോകും

ഒന്നാമത്തേതിനു മുന്നേ ഓടുന്ന രണ്ടാമതൊരു നഷ്ടമുണ്ട്. അത് സംഭവിക്കുന്നത് ആരും ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല.

മലയാളം എഴുതുന്നത് ഒരു അക്ഷരമാലാ-അക്ഷരകൂട്ട (alphasyllabary) ലിപിയിലാണ്: ഓരോ അക്ഷരവും വ്യഞ്ജനവും സ്വരവും ഒന്നിച്ചു വഹിക്കുന്നു; റോമൻ ലിപിയിൽ തത്തുല്യമില്ലാത്ത കൂട്ടക്ഷരങ്ങളും അതിലുണ്ട്. മനോഹരമായ ലിപിയാണ്; പഠിക്കാൻ സാവധാനമുള്ളതും. സീരിയൽ പെട്ടിയിൽ നിന്നും തെരുവുബോർഡിൽ നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം യാദൃച്ഛികമായി പിടിച്ചെടുക്കുന്നതുപോലെ മലയാളലിപി പിടിച്ചെടുക്കാനാവില്ല.

അതുകൊണ്ട്, അൽപ്പം മലയാളം പറയുന്ന കുട്ടിക്കുപോലും സാധാരണയായി ഒരു വരി വായിക്കാനാവില്ല. വായിക്കാനാവാത്ത കുട്ടി രണ്ടോ മൂന്നോ മുതിർന്നവരുടെ ശബ്ദത്തിനു പുറത്ത് ഒരിക്കലും മലയാളത്തെ കണ്ടുമുട്ടില്ല. അതാണ് യഥാർത്ഥ വിച്ഛേദം. ഒരു സാഹിത്യം അവർക്ക് ലഭ്യമല്ലാതാകുന്നു എന്നതല്ല കാര്യം. ഭാഷ ലോകത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്ന് എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മാറി, മാതാപിതാക്കളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായി മാറുന്നു എന്നതാണ്.

ഫലം ചെയ്യുന്നത് എന്താണ്

ഇവിടെ ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു പറയാം. കാരണം, യഥാർത്ഥ കുടുംബത്തെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ തകരുന്ന ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഉപദേശങ്ങൾകൊണ്ട് ഈ മേഖല നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ന്യായമായ തെളിവുള്ള നാലു കാര്യങ്ങളുണ്ട്; അവയിലൊന്നിനും ആരും കുറ്റബോധം തോന്നേണ്ടതില്ല.

ഒന്ന്: വീട്ടിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മനസ്സിലാകാത്ത ഒരാൾ വേണം. കേൾക്കുമ്പോൾ വിചിത്രമെന്നു തോന്നും, അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നതു കാണുന്നതുവരെ. പൈതൃകഭാഷ സക്രിയമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഉറവിടം, ഇംഗ്ലീഷ് ഒരു സാധ്യതയേ അല്ലാത്ത ഒരു മുത്തശ്ശിയോ അമ്മായിയോ കുടുംബസുഹൃത്തോ ആണ്. അങ്ങനെയൊരാൾ വീട്ടിലില്ലെങ്കിൽ, മലയാളം മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന കേരളത്തിലെ ഒരു ബന്ധുവുമായി ആഴ്ചതോറുമുള്ള ഒരു വീഡിയോ കോൾ അതേ പണിയുടെ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഭാഗം ചെയ്യും. സ്നേഹമല്ല ഇവിടെ പ്രധാനം; അനിവാര്യതയാണ്.

രണ്ട്: ഏതെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തിൽ കുട്ടിയെ വിദഗ്ധനാക്കുക. മുറിയിലെ ഏറ്റവും ദുർബലനായ സംസാരി എപ്പോഴും താനാണ് എന്നതുകൊണ്ടുകൂടിയാണ് കുട്ടികൾ ഒരു ഭാഷ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്. അവരുടെ മലയാളത്തിന് അധികാരമുള്ള ഒരു മേഖല കൊടുക്കുക: സ്വന്തമായൊരു പാചകക്കുറിപ്പ്, ഒരു ചീട്ടുകളി, കുറെ തമാശകൾ, ചന്തയിലെ എല്ലാ മീനിന്റെയും പേര്. ഭാഷ ഒരു പരീക്ഷയായിട്ടല്ല, സ്വന്തം സ്വത്തായി തോന്നിപ്പിക്കുന്നത് കഴിവാണ്.

മൂന്ന്: ലിപി നേരത്തേയും സാവധാനവും പഠിപ്പിക്കുക; ഒരിക്കലും ഗൃഹപാഠമായിട്ടല്ല. അഞ്ചു വയസ്സു മുതൽ ആഴ്ചയിൽ ഇരുപതു മിനിറ്റ്, പതിനൊന്നു വയസ്സു മുതൽ ആഴ്ചയിൽ രണ്ടു മണിക്കൂറിനെ തോൽപ്പിക്കും; വലിയ മാർജിനിൽ തോൽപ്പിക്കും. പതിനൊന്നാകുമ്പോഴേക്കും കുട്ടിക്ക് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉറച്ച ഒരു സ്വത്വവും മലയാളം തനിക്കുള്ളതാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് പൂർണമായി രൂപപ്പെട്ട ഒരു അഭിപ്രായവും ഉണ്ടാകും. അഞ്ചു വയസ്സിൽ ഇല്ല.

നാല്: തിരുത്തുന്നത് നിർത്തുക. ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രയാസം. ഒരു കുട്ടി തെറ്റുള്ള ഒരു മലയാളവാചകം പറയുകയും തിരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ, സംസാരത്തിന്റെ വില കൂടുന്നു; കുട്ടി ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു, സ്ഥിരമായി. ഉള്ളടക്കത്തിന് മറുപടി പറയുക. വ്യാകരണം അവഗണിക്കുക. ഒരുപാട് വികലമായ സംസാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഴുക്ക് ഉണ്ടാകുന്നത്; വികലമായ സംസാരം സുരക്ഷിതമായിടത്തേ ഉണ്ടാകൂ.

സമയജാലകത്തെക്കുറിച്ച്

വൈകിപ്പോയോ എന്ന് ആളുകൾ ചോദിക്കാറുണ്ട്. സാധാരണയായി ഇല്ല; പക്ഷേ പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് ചോദ്യം മാറും. ഏഴു വയസ്സിനു മുൻപ്, വീട്ടിലെ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾകൊണ്ട് സക്രിയമായ മലയാളം വീണ്ടെടുക്കാം. ഏഴിനും പന്ത്രണ്ടിനും ഇടയിൽ അതിന് ബോധപൂർവമായ അധ്വാനവും സാധാരണയായി പുറത്തുനിന്നൊരു അധ്യാപകനും വേണം. കൗമാരത്തിനു ശേഷം അത് ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ സ്വയം എടുക്കുന്ന ഒരു തീരുമാനമാകുന്നു — പലരും എടുക്കുന്നുമുണ്ട്, പത്തൊൻപതിലോ ഇരുപത്തിയഞ്ചിലോ; മിക്കപ്പോഴും ഒരു മുത്തശ്ശി രോഗിയാകുമ്പോൾ, പറയാൻ എന്തോ ഉണ്ടെന്നും അതു പറയാൻ ഭാഷയില്ലെന്നും അവർ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ.

ആ അവസാനത്തെ രംഗം ഒഴിവാക്കാനാണ് ഞാൻ അധ്വാനം ചെലവഴിക്കുക. ഭാഷ അമൂർത്തമായി വിലപ്പെട്ടതായതുകൊണ്ടല്ല; തെറ്റായ പദസമ്പത്തുമായി ഒരു കിടക്കയ്ക്കരികെ നിൽക്കേണ്ടിവരുന്നതിന്റെ കൃത്യവും മൂർത്തവുമായ വേദനകൊണ്ട്.

അവസാനമായി ഒന്ന്

ഞാൻ ഉപജീവനത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് പഠിപ്പിക്കുന്ന ആളാണ്. എന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഭൂരിഭാഗവും കേരളം വിടാനുള്ള പരീക്ഷകൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്ന നഴ്സുമാരാണ്; അവരെ പോകാൻ സഹായിക്കുന്നതിൽ ഞാൻ വളരെ മിടുക്കിയുമാണ്. അതുകൊണ്ട് മാതൃഭാഷയെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് കാൽപ്പനികതയില്ല; എനിക്കറിയാവുന്ന ഒരുപാടു കുടുംബങ്ങൾക്ക് വീടും വിദ്യാഭ്യാസവും വാങ്ങിക്കൊടുത്ത ഇംഗ്ലീഷിനെതിരെ ഒരു വാദവുമില്ല.

പക്ഷേ ഇംഗ്ലീഷ് ലോകം നിങ്ങളുടെ കുട്ടികൾക്ക് സ്വയമേവ കൊടുക്കുന്നതാണ്. അതിന് ചെലവില്ല, പദ്ധതി വേണ്ട. ഒരു തീരുമാനം ആവശ്യമുള്ളത് മലയാളത്തിനാണ്.

—

രശ്മി ആർ നായർ ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിലെ പ്രായോഗികഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞയും മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് അധ്യാപികയുമാണ്. ബ്രിട്ടീഷ് കൗൺസിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് CELTA-യും 120 മണിക്കൂർ TEFL സർട്ടിഫിക്കറ്റും കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. പതിനഞ്ചു വർഷത്തോളമായി IELTS, PTE, OET പരിശീലനം നൽകുന്നു; മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലും ഭാഷാപഠന പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതുന്നു. SpeakMalayalam.com നടത്തുന്നു.