ഒക്ടോബർ ഒന്ന് വയോജന ദിനമാണ്. വയോജനങ്ങളെ ഓർക്കാനും അവരുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാനും ഒരു ദിവസം മാറ്റിവെച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്വം തീരുന്നില്ല. മറിച്ച്, ഒരു ദിവസം അവരെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ബാക്കി ദിവസങ്ങളിൽ നാം അവരോട് എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്ന ചോദ്യം കൂടി നമ്മോട് ചോദിക്കേണ്ടതുണ്ട്.വയസ്സാകുക എന്നത് ആരുടെയും തിരഞ്ഞെടുപ്പല്ല. ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ സ്വാഭാവികമായി നമ്മളിലേക്ക് എത്തുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമാണ് വാർധക്യം. ഇന്ന് മറ്റൊരാളുടെ കൈപിടിച്ച് നടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നവർ നാളെ അതേ കൈ തേടേണ്ടിവരും. ഇന്ന് മാതാപിതാക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന മക്കൾ നാളെ സ്വന്തം മക്കളുടെ പരിചരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വയസ്സിലെത്തും. അതുകൊണ്ട് വയോജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നം മറ്റാരുടെയോ പ്രശ്നമല്ല. അത് നമ്മുടെയെല്ലാം ഭാവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

ഒരു കാലത്ത് നമ്മുടെ വീടുകളുടെ തീരുമാനങ്ങളിൽ മുതിർന്നവർക്ക് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. കുടുംബത്തിലെ കാര്യങ്ങൾ ആലോചിക്കുമ്പോൾ അവരുടെ അഭിപ്രായം കേൾക്കും. കുട്ടികൾക്ക് കഥകൾ പറഞ്ഞുകൊടുക്കും. ജീവിതത്തിൽ നേരിട്ട അനുഭവങ്ങളിൽനിന്ന് ഉപദേശങ്ങൾ നൽകും. ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ ചരിത്രവും നാട്ടിന്റെ പഴയ ഓർമകളും പലപ്പോഴും അവരുടെ മനസ്സിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്.

കാലം മാറി. കൂട്ടുകുടുംബങ്ങൾ കുറഞ്ഞു. ചെറിയ കുടുംബങ്ങൾ വർധിച്ചു. പഠനത്തിനും ജോലിക്കുമായി മക്കൾ വീടുകളിൽനിന്ന് അകന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ വേഗം കൂടി. സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യന്റെ കൈയിലെത്തി. പക്ഷേ ചിലപ്പോഴൊക്കെ മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനിൽനിന്ന് അകന്നുപോയി.
ഒരേ വീട്ടിൽ കഴിയുന്നവർക്ക് പോലും പരസ്പരം സംസാരിക്കാൻ സമയം കണ്ടെത്താനാകാത്ത അവസ്ഥയുണ്ട്.അവിടെയാണ് പല വയോജനങ്ങളുടെയും ഏകാന്തത തുടങ്ങുന്നത്.

വീട്ടിൽ ആളുകളുണ്ട്. പക്ഷേ സംസാരിക്കാൻ ഒരാളില്ല. ഫോൺ വിളിക്കാൻ ആളുകളുണ്ട്. പക്ഷേ മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിക്കാൻ സമയം കണ്ടെത്തുന്നവർ കുറവാണ്. മരുന്ന് വാങ്ങിക്കൊടുക്കുന്നവർ ഉണ്ടാകാം. പക്ഷേ “എങ്ങനെയുണ്ട്?” എന്ന് സ്നേഹത്തോടെ ചോദിക്കുന്നവർ ചിലപ്പോൾ കുറവായിരിക്കും.വയോജനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ വേദന പലപ്പോഴും രോഗമല്ല. അവഗണനയാണ്.ശരീരത്തിന് മരുന്ന് വേണം. എന്നാൽ മനസ്സിന് സ്നേഹമാണ് വേണ്ടത്.അവരുടെ പ്രായം കൂടുമ്പോൾ അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ കുറയുന്നില്ല. ചില ആവശ്യങ്ങൾ മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഒരിക്കൽ മക്കളുടെ പഠനത്തിനും ജീവിതത്തിനുമായി പണം കണ്ടെത്തിയിരുന്നവർക്ക് ഇന്ന് മരുന്നിനും ചികിത്സയ്ക്കും കൂട്ടിനും സഹായം ആവശ്യമായി വരാം. ഒരിക്കൽ മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയമാക്കിയവർക്ക് ഇന്ന് മറ്റുള്ളവരുടെ കരുതൽ ആവശ്യമായി വരുന്നു.അത് അവരുടെ ദൗർബല്യമല്ല.അത് ജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ തിരിച്ചുവരവാണ്.

ഒരു കുട്ടി നടക്കാൻ പഠിക്കുമ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ അവന്റെ കൈപിടിക്കും. വാർധക്യത്തിൽ മാതാപിതാക്കൾക്ക് നടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുമ്പോൾ മക്കൾ അവരുടെ കൈപിടിക്കേണ്ടിവരും. ജീവിതം ചിലപ്പോൾ ഒരു വട്ടം പൂർത്തിയാക്കുന്നതുപോലെയാണ്.നമ്മുടെ കൈപിടിച്ച് നടന്നവരുടെ കൈപിടിക്കേണ്ട കാലം വരുമ്പോൾ നാം പിന്മാറരുത്.
വയോജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് കരുണ കാണിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. അത് നമ്മുടെ കടമയാണ്.ഒരു പിതാവ് തന്റെ മക്കളുടെ ഭാവിക്കായി എത്രയോ വർഷങ്ങൾ അധ്വാനിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഒരു മാതാവ് മക്കളുടെ വിശപ്പടക്കാൻ സ്വന്തം വിശപ്പ് മാറ്റിവെച്ചിട്ടുണ്ടാകും. സ്വന്തം ഇഷ്ടങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് മക്കളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റിയിട്ടുണ്ടാകും. കുട്ടികൾക്ക് നല്ല വസ്ത്രം വാങ്ങുമ്പോൾ സ്വന്തം വസ്ത്രം പഴയതുതന്നെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം. മക്കളുടെ പഠനത്തിനായി പണം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ പലതും ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം.
ആ ത്യാഗങ്ങൾക്ക് വാർധക്യത്തിൽ ഒരു വിലാസം മാത്രം വേണം.മക്കളുടെ സ്നേഹം.

ഇന്ന് ചില വീടുകളിൽ വയോജനങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെടുന്നതിന്റെ പ്രധാന കാരണം കുടുംബത്തിന്റെ തിരക്കാണ്. എല്ലാവർക്കും അവരവരുടെ ജോലി. കുട്ടികൾക്ക് പഠനം. മുതിർന്നവർക്ക് ജോലി. ജീവിതം മുഴുവൻ സമയത്തോട് ഓടുന്ന അവസ്ഥ.എന്നാൽ ഒരു ദിവസം പത്ത് മിനിറ്റ് പോലും മാറ്റിവെക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര തിരക്കാണോ നമ്മുടെ ജീവിതം?അവരോടൊപ്പം ഇരുന്ന് സംസാരിക്കാൻ പത്ത് മിനിറ്റ് കണ്ടെത്തിയാൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് പത്ത് മിനിറ്റാണ്. പക്ഷേ അവർക്ക് ലഭിക്കുന്നത് ഒരു ദിവസത്തെ സന്തോഷമായിരിക്കും.

അവരുടെ പഴയ കഥകൾ പലതവണ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകാം. വീണ്ടും പറയുമ്പോൾ കേൾക്കാം. ഒരേ കാര്യം വീണ്ടും ചോദിച്ചേക്കാം. ക്ഷമയോടെ മറുപടി നൽകാം. ചിലപ്പോൾ അവർ പറയുന്നത് നമ്മൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കാത്ത കാര്യങ്ങളായിരിക്കാം. എന്നാലും കേൾക്കണം.കാരണം, ഒരിക്കൽ നമ്മുടെ ഓരോ വാക്കും അവർ കേട്ടവരാണ്.

വയോജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യപരിചരണവും സമൂഹം ഗൗരവത്തോടെ കാണണം. പ്രായം കൂടുമ്പോൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ വർധിക്കും. സ്ഥിരമായ പരിശോധനയും മരുന്നും ചികിത്സയും ആവശ്യമായി വരും. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വയോജനങ്ങൾക്ക് ചികിത്സ ഒരു വലിയ ഭാരമാകാതിരിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തമാക്കണം.സർക്കാർ നൽകുന്ന സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികളും പെൻഷൻ ആനുകൂല്യങ്ങളും ആരോഗ്യസഹായങ്ങളും അർഹരായവരിലേക്ക് കൃത്യമായി എത്തുന്നുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണം. പദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം കാര്യമില്ല. അതിന്റെ ഗുണം ലഭിക്കേണ്ടവരുടെ കൈകളിലെത്തണം.

ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിയുന്ന വയോജനങ്ങളെയും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. മക്കൾ വിദേശത്തോ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലോ കഴിയുന്ന വീടുകൾ ഇന്ന് അപൂർവമല്ല. സാമ്പത്തികമായി അവർ സുരക്ഷിതരായിരിക്കാം. പക്ഷേ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷയും മാനസിക സുരക്ഷയും ഒന്നല്ല.പണം അയച്ചുകൊടുക്കാം.മരുന്ന് വാങ്ങിക്കൊടുക്കാം.വീട്ടുചെലവുകൾ നോക്കാം.പക്ഷേ ഇടയ്ക്കൊന്ന് വിളിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന ശബ്ദത്തിന് പകരം മറ്റൊന്നുമില്ല.അതിനാൽ വയോജന പരിപാലനത്തിൽ കുടുംബത്തോടൊപ്പം അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും പ്രാദേശിക സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സന്നദ്ധ സംഘടനകൾക്കും മത–സാമൂഹിക കൂട്ടായ്മകൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്. ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിയുന്ന വയോജനങ്ങളെ കണ്ടെത്തി അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം. അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കാനുള്ള പ്രാദേശിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം.

വയോജനങ്ങളെ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാരമായി കാണുന്ന മനോഭാവവും മാറണം.

അവരുടെ പ്രായം കൂടിയെന്ന കാരണത്താൽ അവരുടെ അനുഭവം പഴയതാകുന്നില്ല. സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ അവർക്ക് പരിചയം കുറവായിരിക്കാം. പുതിയ തലമുറയുടെ ജീവിതരീതികളോട് അവർക്ക് പൊരുത്തപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകാം. എന്നാൽ അവർക്ക് അറിയാവുന്ന ജീവിതപാഠങ്ങൾ ഒരു പുസ്തകത്തിൽനിന്ന് മാത്രം പഠിക്കാനാകില്ല.നമ്മുടെ നാട്ടിലെ പഴയ ചരിത്രം, കുടുംബത്തിന്റെ കഥകൾ, കൃഷിയുടെ അറിവ്, ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിച്ച അനുഭവങ്ങൾ, ബന്ധങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ച രീതികൾ—ഇവയെല്ലാം ഒരു തലമുറയിൽനിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക് കൈമാറേണ്ട സമ്പത്താണ്.

വയോജനങ്ങൾ ആ സമ്പത്തിന്റെ കാവൽക്കാരാണ്.അതുകൊണ്ട് കുട്ടികളെയും വയോജനങ്ങളെയും തമ്മിൽ കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കണം. മുത്തശ്ശനും മുത്തശ്ശിയും പറയുന്ന കഥകൾ കേൾക്കാൻ കുട്ടികൾക്ക് അവസരം നൽകണം. കുടുംബത്തിന്റെ പഴയ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കാം. പഴയ ഓർമകൾ പങ്കുവെക്കാം. അങ്ങനെ ഒരു തലമുറ മറ്റൊരു തലമുറയെ മനസ്സിലാക്കും.

വയോജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. സ്വത്ത്, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, താമസം, ചികിത്സ, കുടുംബബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അവരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. പ്രായമായതിന്റെ പേരിൽ അവരുടെ അഭിപ്രായത്തിന് വിലയില്ലെന്ന ധാരണ ഒരിക്കലും അംഗീകരിക്കാനാകില്ല.
മാന്യമായി ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം ഓരോ വയോജനത്തിനുമുണ്ട്.
വയോജന ദിനത്തിൽ വലിയ വേദികളിൽ പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തുന്നതിന് മുമ്പ് നമുക്ക് നമ്മുടെ വീടുകളിലേക്ക് ഒന്ന് നോക്കാം.

അവിടെ പ്രായമായ ഒരാൾ നിശ്ശബ്ദമായി ഇരിക്കുന്നുണ്ടോ?അവരോട് അവസാനമായി മനസ്സുതുറന്ന് സംസാരിച്ചത് എപ്പോഴാണ്?അവരുടെ മരുന്നിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചത് എപ്പോഴാണ്?അവർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം എന്താണെന്ന് അവസാനമായി ചോദിച്ചത് എപ്പോഴാണ്?
അവർക്ക് എന്താണ് പറയാനുള്ളതെന്ന് ഒരിക്കൽ പോലും ചോദിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നമ്മുടെ വീടുകളിൽനിന്നുള്ള ഉത്തരങ്ങളാണ് വയോജന ദിനത്തിന്റെ യഥാർഥ അർഥം തീരുമാനിക്കുക.വയോജനങ്ങളെ ആദരിക്കാൻ പൂക്കൾ നൽകാം. ആശംസകൾ പറയാം. പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാം. പക്ഷേ അതിനേക്കാൾ വലിയ ആദരം അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ നാം കാണിക്കുന്ന പരിഗണനയാണ്.

ഒറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഒപ്പം ഇരിക്കുക.
അസുഖപ്പെടുമ്പോൾ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുക.മനസ്സ് തളരുമ്പോൾ സംസാരിക്കുക.തെറ്റിദ്ധരിക്കുമ്പോൾ ക്ഷമിക്കുക.അവർക്ക് സഹായം ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ കൈപിടിക്കുക.
ചിലപ്പോൾ വലിയ സഹായങ്ങളൊന്നും ആവശ്യമില്ല.ഞാനുണ്ട്എന്നൊരു വാക്ക് മതി.വാർധക്യം ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമല്ല. ഒരുപാട് അനുഭവങ്ങൾ കടന്നുവന്ന ജീവിതത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഘട്ടമാണ്. ചുളിവുകൾ കാലത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്. വെള്ളമുടി തോൽവിയുടെ അടയാളമല്ല. പതുക്കെയുള്ള നടത്തം ജീവിതം മന്ദമായെന്നതിന്റെ തെളിവുമല്ല.അവർ നടന്ന വഴികളിലാണ് നമ്മുടെ പല വഴികളും തുടങ്ങിയത്.

അവർ വിയർപ്പൊഴുക്കിയ മണ്ണിലാണ് നമ്മുടെ വീടുകൾ ഉയർന്നത്.അവർ മാറ്റിവെച്ച ആഗ്രഹങ്ങളിലാണ് നമ്മുടെ പല സ്വപ്നങ്ങളും പൂർത്തിയായത്.
അതിനാൽ അവരെ മറക്കുന്നത് ഒരു തലമുറയെ മാത്രം മറക്കുന്നതല്ല. നമ്മുടെ തന്നെ വേരുകളെ മറക്കുകയാണ്.

വയോജന ദിനം ഒരു കലണ്ടർ ദിനമായി കടന്നുപോകരുത്.വയോജനങ്ങളെ കാണുമ്പോൾ കരുണ തോന്നുന്ന സമൂഹമല്ല, മാന്യത നൽകുന്ന സമൂഹമാണ് നമുക്ക് വേണ്ടത്.അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന കാലം ഏകാന്തതയുടേതാകരുത്. സ്നേഹത്തിന്റെയും സുരക്ഷയുടെയും സമാധാനത്തിന്റെയും കാലമാകണം.
ഇന്ന് അവരുടെ കൈയിൽ നമ്മുടെ കൈ വേണം.നാളെ ഒരുപക്ഷേ നമ്മുടെ കൈ തേടുന്നത് നമ്മളായിരിക്കാം.

ജീവിതം ഒരു വട്ടമാണ്.
ഒരിക്കൽ നമ്മെ കൈപിടിച്ചവർക്ക് ഇന്ന് നമ്മുടെ കൈ വേണമെങ്കിൽ അത് ഭാരമല്ല.
അത് നമുക്കുള്ള ഒരു കടമാണ്.
അവരെ സംരക്ഷിക്കാം.അവരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാം.അവരുടെ അനുഭവങ്ങളെ മാനിക്കാം.അവരുടെ വാർധക്യത്തിന് സ്നേഹത്തിന്റെ തണൽ നൽകാം.കാരണംനമ്മുടെ വീടുകളിൽ വയസ്സായിരിക്കുന്നത്ഒരു മനുഷ്യൻ മാത്രമല്ല;നമ്മളെ ഇന്നത്തെ നമ്മളാക്കിയ
ഒരു കാലഘട്ടമാണ്.വയോജനങ്ങളെ മറക്കരുത്.നമ്മുടെ ഭാവിയും ഒരിക്കൽ
അവരുടെ പ്രായത്തിലേക്കാണ് നടക്കുന്നത്.