കഴിഞ്ഞ ജനുവരിയിൽ കേരളത്തിലായിരുന്നപ്പോൾ എന്നെ അമ്പരപ്പിക്കുകയും അസ്വസ്ഥനാക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു നോട്ടീസ് ലഭിച്ചു. ആവശ്യമായ രേഖകളുമായി വില്ലേജ് ഓഫീസിൽ നേരിട്ട് ഹാജരായി, വോട്ടറായി തുടരാനുള്ള എന്റെ യോഗ്യത തെളിയിച്ചില്ലെങ്കിൽ വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് എന്റെ പേര് നീക്കം ചെയ്യപ്പെടാമെന്നായിരുന്നു അറിയിപ്പ്. കഴിഞ്ഞ മൂന്നോ നാലോ തുടർച്ചയായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യാതൊരു പ്രശ്നവുമില്ലാതെ ഞാൻ വോട്ട് ചെയ്തിരുന്നുവെന്നതിനാൽ ഈ അറിയിപ്പ് എനിക്ക് ഏറെ വിചിത്രമായി തോന്നി. പെട്ടെന്ന്, ഒരു വോട്ടറായി തുടരാൻ തനിക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് വീണ്ടും തെളിയിക്കേണ്ട സാഹചര്യം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നത് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി.

ഒരു പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരനായതിനാൽ, സമാനമായ നോട്ടീസുകൾ ലഭിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു എന്റെ ഉടനെയുള്ള ആശങ്ക. ഈ നോട്ടീസുകൾ വിതരണം ചെയ്ത സമയത്ത് പല പ്രവാസികളും കേരളത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കണമെന്നില്ല. വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിനായി മാത്രം നാട്ടിലെത്തുന്ന നിരവധി പ്രവാസികളുണ്ട്. തങ്ങളുടെ പേരുകൾ വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന കാര്യം പലർക്കും വളരെ വൈകിയേ അറിയാനാകൂ. എന്റെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇതിന് പിന്നിൽ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യമുണ്ടെന്ന് പറയാനാകില്ല. എന്നാൽ, മതിയായ ജാഗ്രതയും സുതാര്യതയും ഇല്ലാതെ ഇത്തരം ഒരു നടപടിക്രമം നടപ്പാക്കിയാൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന അവകാശം അർഹരായ വോട്ടർമാർക്ക് നഷ്ടപ്പെടാൻ ഇടയുണ്ടോ എന്ന ചിന്ത തീർച്ചയായും എന്നിലുണ്ടായി.

ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും ‘സ്പെഷ്യൽ ഇന്റൻസീവ് റിവിഷൻ’ (SIR) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക തീവ്ര വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് എന്റെ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവത്തിന് കൂടുതൽ പ്രസക്തി നൽകുന്നത്.

‘ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്’ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2025 ജൂണിൽ ബിഹാറിൽ ആരംഭിച്ച SIR നടപടിയുടെ ഭാഗമായി 30 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി 13 കോടിയിലധികം പേരുകൾ ഇതിനകം ഡ്രാഫ്റ്റ് വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇവ ഡ്രാഫ്റ്റ് പട്ടികയിൽ നിന്നുള്ള നീക്കങ്ങളാണെന്നും അവകാശവാദങ്ങളും തിരുത്തലുകളും ഉന്നയിക്കാനുള്ള അവസരം നടപടിക്രമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്രയും വലിയ തോതിലുള്ള പേരുനീക്കം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടിയിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ താൽപര്യമുള്ള ഏവരെയും ആശങ്കപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്.

ഡോ. ശശി തരൂർ അടുത്തിടെ എഴുതിയ ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഡൽഹിയിലെ അസാധാരണമായ സാഹചര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഏകദേശം 1.45 കോടി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വോട്ടർമാരുള്ള ഡൽഹിയിൽ, ‘ഹാജരില്ലാത്തവർ’, ‘സ്ഥലം മാറിയവർ’, ‘മരിച്ചവർ’, ‘ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ്’ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിലായി ഏകദേശം 47.5 ലക്ഷം പേരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. മറ്റൊരു 33.13 ലക്ഷം പേരെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകൾക്കായി അടയാളപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. അതായത്, ഡൽഹിയിലെ നിലവിലെ വോട്ടർമാരിൽ പകുതിയിലധികം പേരെയും ഡ്രാഫ്റ്റ് പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയോ അവരുടെ വോട്ടർപദവി തെളിയിക്കുകയോ തിരുത്തുകയോ ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായി.

വോട്ടർപട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കാൻ ന്യായമായ കാരണമില്ല. മരിച്ചവരുടെ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യണം. ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് രജിസ്ട്രേഷനുകൾ സത്യസന്ധമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. സ്ഥിരമായി താമസം മാറിയവരുടെ വിവരങ്ങളും ശരിയായി രേഖപ്പെടുത്തണം. എന്നാൽ വോട്ടർപട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും ലക്ഷക്കണക്കിന് അർഹരായ പൗരന്മാരെ വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അപകടത്തിലാക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കാര്യങ്ങളാണ്. രോഗത്തേക്കാൾ ചികിത്സ മോശമാകാതിരിക്കാൻ ഉറപ്പാക്കേണ്ട വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുള്ളത്.

പശ്ചിമ ബംഗാൾ ഈ പ്രശ്നത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. SIR നടപടിയുടെ ഭാഗമായി 27.16 ലക്ഷം വോട്ടർമാരെ നീക്കം ചെയ്തതായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അടുത്തിടെ സുപ്രീം കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഇവരിൽ 22 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ തങ്ങളെ വീണ്ടും വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അപ്പീൽ നൽകിയിരുന്നു. കമ്മീഷൻ കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് വോട്ട് ചെയ്യാൻ തക്ക സമയത്ത് 1,607 വോട്ടർമാരുടെ പേരുകൾ മാത്രമേ പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കണ്ടെത്തിയ 'ലോജിക്കൽ ഡിസ്‌ക്രിപ്പൻസീസ്' ഉൾപ്പെട്ട പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ഏകദേശം 82,000 കേസുകളിൽ 91 ശതമാനവും പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം വോട്ടർ പട്ടികയിലേക്ക് തിരിച്ചെടുത്തതായി വിവരാവകാശ രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെന്നും തരൂർ തന്റെ ലേഖനത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ശതമാനം മുഴുവൻ SIR നടപടിയുടെ പ്രതിഫലനമാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, ഒരു പൗരന്റെ വോട്ടവകാശം പോലുള്ള വിലയേറിയ ഒന്നിൽ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മിത വൈരുദ്ധ്യങ്ങളെയും പഴയ ഡാറ്റാബേസുകളെയും അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ അപകടത്തെ അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

മറ്റൊരു ആശങ്ക, SIR നടപടിക്രമങ്ങളിൽ 2002-ലെ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടായിരങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിലെ വോട്ടർ പട്ടികകളെ പ്രധാന റഫറൻസായി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ്. ഇരുപത്തഞ്ചു വർഷം മുമ്പ് ഇന്ത്യയിൽ രേഖകൾ എങ്ങനെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അറിയാവുന്ന ആർക്കും ഇതിലെ പ്രശ്നം മനസ്സിലാകും. പേരുകളുടെ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ, ഇനിഷ്യലുകൾ ഒഴിവാക്കൽ, അപൂർണ്ണമായ വിലാസങ്ങൾ, തെറ്റായ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ സാധാരണമായിരുന്നു. കുടുംബങ്ങൾ താമസം മാറി, സ്ത്രീകൾ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് പുതിയ ഇടങ്ങളിലേക്ക് പോയി, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിലും വിദേശത്തേക്കും കുടിയേറി.

മുൻ ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർ എസ്. വൈ. ഖുറൈഷിയും ഇത്രയും പഴയ വോട്ടർ പട്ടികകളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ യുക്തിയെ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2002-ലെ പട്ടികയിൽ സ്വന്തം പിതാവിന്റെ പേരുപോലും തെറ്റായാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നു.

അതുകൊണ്ട്, വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് മാത്രമല്ല ഇവിടെ പ്രശ്നം. തീർച്ചയായും അത് പുതുക്കണം. പ്രശ്നം ആ തിരുത്തൽ എങ്ങനെ നടത്തുന്നു എന്നതും, തെളിവ് നൽകേണ്ട ബാധ്യത ആരുടെ തലയിലാണ് വരുന്നത് എന്നതുമാണ്. തുടർച്ചയായി വോട്ട് ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പൗരൻ, 25 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഡാറ്റാബേസിൽ ഒരു അക്ഷരത്തെറ്റുള്ളതുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ചുവപ്പുനാടയിൽ കുടുങ്ങരുത്.

കേരളത്തിലെ എന്റെ സ്വന്തം അനുഭവം എന്നെ അസ്വസ്ഥനാക്കിയതും അതുകൊണ്ടാണ്. ഞാൻ തുടർച്ചയായി വോട്ട് ചെയ്തിരുന്നു, എന്നിട്ടും എന്റെ അർഹത തെളിയിക്കാൻ വീണ്ടും എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ആ സമയത്ത് കേരളത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ മറുപടി നൽകാൻ കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ പല പ്രവാസികൾക്കും ആ അവസരം ലഭിച്ചേക്കില്ല.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ ഉയർന്ന വെളിപ്പെടുത്തലുകളോടെ ഈ തർക്കം കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ള ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്.

തങ്ങളുടെ അറിവോ സമ്മതമോ ഇല്ലാതെ പുറപ്പെടുവിച്ച തീരുമാനങ്ങളെയും ഉത്തരവുകളെയും കുറിച്ച് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിംഗ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും പത്ത് മാസത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് 14 തവണയെങ്കിലും എതിർപ്പുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയതായി 'ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്' നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തി. പുതിയ വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷനുകൾ, വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്നുള്ള ഒഴിവാക്കലുകൾ, ഫോം 6-ൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ, വോട്ടർ പട്ടിക ഡാറ്റാബേസുകളുടെ കേന്ദ്രീകരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഇവരുടെ ആശങ്കകൾ. ചില മാറ്റങ്ങളെ 'അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്തുള്ളത്' എന്നും 'നിയമവിരുദ്ധം' എന്നുമാണ് അവരുടെ എതിർപ്പുകളിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.

ഈ സംഭവവികാസത്തെ ഭരണപക്ഷവും പ്രതിപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള മറ്റൊരു തർക്കമായി എളുപ്പത്തിൽ തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെ മൂന്ന് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടുപേരിൽ നിന്നാണ് ഈ ആശങ്കകൾ ഉയർന്നത്.

കൂടാതെ, കമ്മീഷണർമാർ ഉന്നയിച്ച വിഷയങ്ങളിലൊന്ന് വോട്ടർ ഡാറ്റാബേസുകളുടെ നിയന്ത്രണം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർമാർക്കാണ് (ERO) വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിയമപരമായ അധികാരമുള്ളത്. ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് അന്വേഷണമനുസരിച്ച്, കേന്ദ്രീകൃത സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വന്നതോടെ വോട്ടർമാർ അർഹരാണെന്ന് പ്രാദേശിക ഓഫീസർമാർ കണ്ടെത്തിയാൽ പോലും തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാനുള്ള അവരുടെ ശേഷിയെ പരിമിതപ്പെടുത്താൻ ഇതിന് സാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കകൾ ഉയർന്നു.

ഇത്തരം കേന്ദ്രീകരണം കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മാത്രമാണോ ഉദ്ദേശിച്ചതെന്നത് മാറ്റിവെച്ചാൽ, വലിയ അധികാരം ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും പരിശോധനകളും (checks and balances) ആവശ്യമാണ്. ഒരു ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടിനെ ബാധിക്കുന്ന തെറ്റ് പിന്നീട് തിരുത്താം. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം ഒരാളെ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് തടയുന്ന തെറ്റ് കൃത്യസമയത്ത് തിരുത്താൻ കഴിഞ്ഞേക്കില്ല.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലുള്ള പൊതുജനവിശ്വാസത്തെ ബാധിക്കുന്ന മറ്റൊരു വിഷയം കൂടിയുണ്ട്: ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർമാരെ നിയമിക്കുന്ന രീതി. 2023 മാർച്ച് 23-ന്, പാർലമെന്റ് നിയമം നിർമ്മിക്കുന്നത് വരെ, പ്രധാനമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, സുപ്രീം കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഒരു ഇടക്കാല സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയെ സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, പിന്നീട് പാർലമെന്റ് നിർമ്മിച്ച നിയമത്തിലൂടെ ആ സമിതിയിൽ നിന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനെ ഒഴിവാക്കി, പകരം പ്രധാനമന്ത്രി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ഒരു കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയെ ഉൾപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ, പുതിയ നിയമപരമായ സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ, സെലക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയിലെ മൂന്ന് അംഗങ്ങളിൽ രണ്ടുപേരും ഭരണകക്ഷിയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.

ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത ഇപ്പോഴും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിനെതിരെയുള്ള ഹർജികളിൽ രണ്ട് ജഡ്ജിമാർക്കിടയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് സുപ്രീം കോടതി ഈ വിഷയം വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ടു. ഹർജി പരിഗണിച്ച ഒരു ജഡ്ജി നിരീക്ഷിച്ചത്, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നിഷ്പക്ഷമായി പ്രവർത്തിച്ചാൽ മാത്രം പോരാ; അത് നിഷ്പക്ഷമാണെന്ന് ജനങ്ങൾക്ക് തോന്നുക കൂടെ വേണമെന്നാണ്.

ആ നിരീക്ഷണം നിലവിലെ തർക്കത്തിന്റെ കാതലിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർമാർ പൂർണ്ണമായ വ്യക്തിഗത നിഷ്പക്ഷതയോടെ പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ, ഭരണപക്ഷത്തിനും പ്രതിപക്ഷത്തിനും, കേരളത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിലിരിക്കുന്ന സാധാരണ വോട്ടർക്കും ഈ റഫറി കളിക്കാരിൽ നിന്ന് തികച്ചും സ്വതന്ത്രനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ സ്ഥാപനം നിർമ്മിക്കപ്പെടണം.

ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിംഗ് മെഷീനുകളെ (EVM) ചുറ്റപ്പറ്റിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. ഇ.വി.എമ്മുകളുടെ വിശ്വസനീയതയെക്കുറിച്ചും പരിശോധനാ ശേഷിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള എന്റെ ആശങ്ക പുതിയതല്ല. 2019-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് തന്നെ, യന്ത്രങ്ങളുടെ ഭൗതിക സുരക്ഷയെയും അത് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവരുടെ നിഷ്പക്ഷതയെയും വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ച് '2019-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഇ.വി.എമ്മുകളാണോ തീരുമാനിക്കുന്നത്?' എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഞാൻ ഒരു ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു.

ഇ.വി.എമ്മുകൾക്കെതിരെ ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്ന എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് ഞാൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. വാസ്തവത്തിൽ, സുപ്രീം കോടതി 2024 ഏപ്രിലിൽ ഇ.വി.എം-വിവിപാറ്റ് (EVM-VVPAT) സംവിധാനം വീണ്ടും പരിശോധിക്കുകയും പേപ്പർ ബാലറ്റുകളിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്നോ വിവിപാറ്റ് സ്ലിപ്പുകൾ 100 ശതമാനം എണ്ണണമെന്നോ ഉള്ള ആവശ്യങ്ങൾ തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും, മെഷീനുകളുടെ പരിശോധന സംബന്ധിച്ച് കോടതി കൂടുതൽ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു.

തങ്ങളുടെ ഇ.വി.എമ്മുകൾ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്വതന്ത്ര യന്ത്രങ്ങളാണെന്നും, ക്രമരഹിതമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത 67,750 VVPAT സ്ലിപ്പുകൾ ഇലക്ട്രോണിക് കൗണ്ടിങ്ങുമായി ഒത്തുനോക്കിയപ്പോൾ ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് ലഭിക്കേണ്ട വോട്ട് മറ്റൊരാൾക്ക് മാറിയ ഒരു കേസ് പോലും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അവ പ്രധാനപ്പെട്ട വസ്തുതകളാണ്, ഏതൊരു സത്യസന്ധമായ ചർച്ചയിലും അത് അംഗീകരിക്കപ്പെടണം.

എന്നാൽ, 2019-ൽ ഞാൻ ഉന്നയിച്ച അടിസ്ഥാന ആശങ്ക ഇന്ന് കൂടുതൽ പ്രസക്തമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നത് ഒരു യന്ത്രം സുരക്ഷിതമാണെന്ന് പൗരന്മാരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നത് മാത്രമല്ല. വോട്ടുചെയ്യുന്ന പൊതുജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കാൻ ആ പ്രക്രിയ വേണ്ടത്ര സുതാര്യവും പരിശോധിക്കാവുന്നതുമായിരിക്കണം. അത്യാധുനിക സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളുള്ള സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ പോലും സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ നേരിടുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ് നാം ജീവിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ഇ.വി.എമ്മുകൾ വിമർശകർ ഉന്നയിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും, സുതാര്യതയ്ക്കായുള്ള ന്യായമായ ആവശ്യങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഒരിക്കലും സ്ഥാപനത്തിനെതിരായ ആക്രമണമായി കാണരുത്. കൂടുതൽ പരിശോധനകളും സ്വതന്ത്രമായ ഓഡിറ്റിംഗും പൊതുജനവിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയേ ഉള്ളൂ.

ഏറ്റവും പ്രധാനം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ നിഷ്പക്ഷത ഇ.വി.എമ്മിൽ തുടങ്ങുകയോ അവസാനിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് നിലവിലെ തർക്കങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അത് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.

വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് പേര് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു യഥാർത്ഥ പൗരന്റെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വോട്ടിംഗ് സംവിധാനത്തിനും കഴിയില്ല. അതുപോലെ, വോട്ടർ പട്ടികയിൽ തെറ്റായതോ ഇരട്ടിപ്പുള്ളതോ ആയ പേര് ഉള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ പേരിൽ കള്ളവോട്ട് നടന്നു എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇവ രണ്ടും തെളിവും അന്വേഷണവും ആവശ്യമായ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ചോദ്യങ്ങളാണ്.

2025 ഓഗസ്റ്റിൽ ബാംഗ്ലൂർ സെൻട്രലിലെ മഹാദേവപുര അസംബ്ലി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഡാറ്റ വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ട് രാഹുൽ ഗാന്ധി ഈ വിഷയം സജീവമായി ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. ഇരട്ട രജിസ്ട്രേഷനുകൾ, തെറ്റായ വിലാസങ്ങൾ, ഒരു വിലാസത്തിൽ തന്നെയുള്ള കൂട്ട രജിസ്ട്രേഷനുകൾ, തെറ്റായ ഫോട്ടോകൾ, ഫോം 6 ദുരുപയോഗം എന്നിവയുൾപ്പെടെ 1,00,250 സംശയാസ്പദമായ വിവരങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സംഘത്തിന്റെ പരിശോധനയിൽ കണ്ടെത്തിയതായി അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ഈ ആരോപണങ്ങൾ തള്ളിക്കളയുകയും കള്ളവോട്ട് നടന്നതിന്റെ തെളിവുകൾ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതേസമയം, സംശയാസ്പദമെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട ചില വിലാസങ്ങൾ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ താമസസ്ഥലങ്ങളുമായും പങ്കിട്ട വസതികളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് പിന്നീട് റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നു. അതിനാൽ, സംശയാസ്പദമായ എല്ലാ എൻട്രികളെയും കള്ളവോട്ടുകളായി സ്വയമേവ കണക്കാക്കുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും.

എന്നാൽ, വോട്ടർ പട്ടികയിലെ ഡാറ്റയുടെ കൃത്യതയും പ്രവേശനക്ഷമതയും സംബന്ധിച്ച് ന്യായമായ ഒരു വിഷയം ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് കഴിഞ്ഞു. ഒരു വശത്ത്, വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ നടപടിക്കിടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പേരുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നത് നാം കാണുന്നു. മറുവശത്ത്, വോട്ടർ പട്ടികയിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഇരട്ടിപ്പുള്ളതും തെറ്റായതുമായ പേര് വിവരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

രണ്ട് സാഹചര്യങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ ആശങ്കപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. തെറ്റായ ഒഴിവാക്കൽ ഒരു പൗരന് വോട്ടവകാശം നിഷേധിക്കുന്നു. തെറ്റായ ഉൾപ്പെടുത്തൽ നിയമവിരുദ്ധമായ വോട്ടിംഗിലേക്ക് നയിച്ചാൽ അത് മറ്റൊരു പൗരന്റെ വോട്ടിന്റെ മൂല്യത്തെ ബാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ക്രമക്കേടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങൾ കണ്ണടച്ച് സ്വീകരിക്കാനോ നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയാനോ പാടില്ല. അവ സുതാര്യമായി പരിശോധിക്കുകയും അന്വേഷണത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിൽ ലഭ്യമാക്കുകയും വേണം.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യം നിലകൊള്ളുന്ന പ്രധാന തൂണുകളിലൊന്നാണ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ. ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലൂടെ തുടർച്ചയായ ഗവൺമെന്റുകൾ പരാജയപ്പെടുകയും മാറ്റപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ആ ചരിത്രം ബഹുമാനം അർഹിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഭൂതകാലത്തെ പ്രശസ്തിക്ക് മാത്രം വർത്തമാനകാലത്തെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയില്ല. ജനാധിപത്യം ആത്യന്തികമായി വിശ്വാസത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. വോട്ടർമാർക്ക് വോട്ടർ പട്ടികയിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിലെ വിശ്വാസ്യത തകരും. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നവരുടെ നിയമന പ്രക്രിയയെ അവർ അവിശ്വസിച്ചാൽ വിശ്വാസ്യത തകരും. ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണർമാരിൽ നിന്നുള്ള ഗൗരവമേറിയ ആന്തരിക എതിർപ്പുകൾ വിശദീകരിക്കപ്പെടാതെ കിടന്നാൽ വിശ്വാസ്യത തകരും.

ഇ.വി.എം പരിശോധനയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പരമാവധി സുതാര്യതയ്ക്ക് പകരം വെറും ഉറപ്പുകൾ നൽകിക്കൊണ്ടാണ് മറുപടി നൽകുന്നതെങ്കിൽ, ആ സംശയങ്ങൾ ന്യായമാണെങ്കിലും അല്ലെങ്കിലും ജനമനസ്സുകളിൽ അവ നിലനിൽക്കും. അതിനാൽ, ഈ വിശ്വാസസങ്കടത്തെ പ്രതിരോധാത്മകതയോടെയല്ല, മറിച്ച് തുറന്ന സമീപനത്തോടെ നേരിടാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ തയ്യാറാകേണ്ട സമയമാണിത്. ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട ഓരോ യഥാർത്ഥ വോട്ടർക്കും പേര് പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ പ്രായോഗികവും സമയബന്ധിതവുമായ അവസരം ലഭിക്കണം. സംശയാസ്പദമായ ഓരോ കൂട്ടിച്ചേർക്കലും പരിശോധിക്കപ്പെടണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുള്ളിൽ ഉയർന്ന ഓരോ പ്രധാന എതിർപ്പിനും രേഖാമൂലമുള്ള പരിഹാരം ഉണ്ടായിരിക്കണം. വോട്ടർമാരുടെ സ്വകാര്യതയ്ക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയമത്തിനും വിധേയമായി അർത്ഥവത്തായ പരിശോധന സാധ്യമാകുന്ന രീതിയിൽ വോട്ടർ ഡാറ്റ ലഭ്യമാക്കണം. കൂടാതെ ഇ.വി.എം, വിവിപാറ്റ് പരിശോധനകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ സുതാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്തെല്ലാം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് തുടരുകയും വേണം.

കഴിഞ്ഞ ജനുവരിയിൽ കേരളത്തിൽ വെച്ച് എനിക്ക് ആ നോട്ടീസ് ലഭിച്ചപ്പോൾ, തുടക്കത്തിൽ അത് എന്റെ വ്യക്തിപരമായ ഒരു അസൗകര്യമായാണ് ഞാൻ കരുതിയത്. എന്നാൽ, ഇന്ന് നടമാടുന്ന സംഭവങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, എനിക്കത് അങ്ങനെ തോന്നുന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യം നേരിടുന്ന വലിയൊരു പ്രശ്നത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഞാൻ അതിനെ കാണുന്നത്.ഈ ആയുഷ്കാലംകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയിൽ പല സർക്കാരുകൾ വരുന്നതും പോകുന്നതും കാണാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ വലിയ വിജയങ്ങൾ ആഘോഷിക്കുകയും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അത് ഒരു ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ഭംഗിയുമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയും ശാശ്വതമായ ഭരണം പ്രതീക്ഷിക്കരുത്, ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ട് മാത്രം സർക്കാരിനെ മാറ്റാൻ തങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് ഒരു പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയും കരുതരുത്.

മാറിമറിയുന്ന ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കിടയിലും മാറ്റമില്ലാതെ നിൽക്കേണ്ട ഒന്നുണ്ട്: തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ വിശ്വാസ്യത. വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ നടത്തിപ്പിലും സ്വതന്ത്ര സ്വഭാവത്തിലും ഗൗരവമായ ആശങ്കകൾ ഉയരുമ്പോൾ, ഇ.വി.എം പരിശോധനയിൽ സംശയങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, മുഴുവൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയിലുമുള്ള പൊതുജനവിശ്വാസമാണ് തകരുന്നത്. എല്ലാ ആരോപണങ്ങളും ആത്യന്തികമായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടാലും ഇല്ലെങ്കിലും, ജനാധിപത്യത്തിന് വെറും ഉറപ്പുകൾ കൊണ്ട് മാത്രം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിന് സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും വിശ്വാസ്യതയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളും ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന് ഇന്ന് അപകടകരമായ രീതിയിൽ ശ്വാസം മുട്ടുന്നതായി തോന്നുന്നു. വോട്ടർ പട്ടികയിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലും വോട്ടിംഗ് പ്രക്രിയയിലും വിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് നാം അതിന് ജീവൻ നൽകിയില്ലെങ്കിൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിനേക്കാൾ വിലയേറിയ ഒന്ന് നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടാം: ജനാധിപത്യത്തെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്ന ആ വിശ്വാസം തന്നെ.